Кіріспе

Британдық епископ Адам Лофтус (шамамен 1533 – 5 сәуір 1605) – ағылшын англикандық епископ, Арма архиепискобы, кейін Дублин архиепискобы және 1581 жылдан бастап Ирландияның лорд-канцлері болды. Ол сонымен қатар Дублин Тринити колледжінің алғашқы проректоры еді.

Ерте өмір

Адам Лофтус 1533 жылы Эдуард Лофтустың екінші ұлы ретінде дүниеге келді. Эдуард Лофтус Адам сегіз жасқа толғанда қайтыс болып, мүлкін үлкен ағасы Роберт Лофтусқа қалдырды. Эдуард Лофтус католик шіркеуінде күнкөріс істеген, бірақ ұлы протестанттық дінді өте ерте қабылдады. Ол Кембридждегі Тринити колледжінде оқыды, онда жас Елизавета патшайымның назарын өзіне тартты, оның дене бітімі де, зиялы қуаты да, шешендігі де әсер етті. Бұл кездесу болмаған болуы мүмкін, бірақ Лофтус патшайыммен бірнеше рет кездесіп, оның өмірінің соңына дейін оның қолдауына ие болды. Кембриджде Лофтус католик діни қызметкеріне қабылданды және Норфолк графтығындағы Оутвелл Сент-Клемент шіркеуінің пасторы болып тағайындалды. Ол католик Мэри патшайымның (1553–1558) назарына ілігіп, оны Линкольнширдегі Гедни шіркеуінің викарийі етіп тағайындады. 1558 жылы Елизавета патшайым таққа отырғанда, ол өзін англикан дінінің жақтасы деп жариялады.

Ирландия

Лофтус королеваның сүйіктісі Томас Радклиффпен танысып, 1560 жылы Ирландияда оның капелланы қызметін атқарды. 1561 жылы Килдэр епискобы Александр Крейктің және Дублиндегі Сент-Патрик шіркеуінің деканы болды. Сол жылы ол Пэнстаун, Мит графтығының ректоры болып тағайындалды және Дублиндегі ағылшын билігіне білімді және салмақты кеңесші ретінде танылды. 1563 жылы Дублин архиепискобы Хью Кервен оны 30 жасында Армағ архиепискобы етіп киелі рухпен шұғылдады. Осы жылдары О’Нилл тайпасының басшысы, Тир Эогейннің иесі Шейн О’Ниллмен, сондай-ақ Ольстердегі нақты билік иесімен болған қақтығыстан кейін Лофтус 1564 жылы резиденциясын Дублинге көшірді. Қиындыққа тап болған архиепископтығының қарапайым табысын толықтыру үшін, келесі жылы патшайым оны "жақсы күндердің орнына" Сент-Патрик деканатына уақытша тағайындады. Одан бөлек, ол жаңадан құрылған шіркеу мәселелері жөніндегі комиссияның төрағасы болып тағайындалды. Бұл Меттің өте құрметті епискобы Хью Брейдимен қарым-қатынастың ушығуына себеп болды. 1567 жылы Лофтус Оксфорд епископы болған Хью Кервеннің қызметтен босатылуына сәтті ықпал етіп, Мит епискобының қарсы талаптарын жеңіп, Дублин архиепискобы болып тағайындалды, онда патшайымнан шіркеуде реформалар жүргізуі күтілді. Бірнеше рет ол уақытша Лорд-Кейпердің міндеттерін атқарды, ал 1581 жылдың тамызында Ирландияның Лорд-канцлері болып тағайындалды, бұл үшін Николас Уайтпен, Ирландиядағы Роллдар сақтаушысымен ұзақ дауласулар болды. Лофтус өзінің қаржылық жағдайын жақсарту үшін қосымша лауазымдар алуға тырысып (1567 жылы Сент-Патрик деканатынан кетуге мәжбүр болды) және мемлекеттік қызметте сыбайлас жемқорлыққа қатысты көптеген айыптауларға ұшырады. 1582 жылы Лофтус жер сатып алып, Ратфарнхемде қамал салды, ол 1585 жылдан бастап онда тұрды (жақында ол қайта жаңартылып, көпшілыққа көрсетілуде).

Реформация

1569-1570 жылдары Ирландия саясатындағы дау-жанжалдар Мунстердегі Бірінші Десмонд көтерілісімен және 1570 жылы Папа Пий V-нің жариялаған Regnans in Excelsis атты папалық бұйрығымен діни сипатқа ие болды. Бұл бұйрық Елизавета патшайымды діни адалдықтан бас тартқаны және оның билігіндегі католиктерді діни қудалау салдарынан қауымнан шығарып, тақтан түсіруге үкім шығарды. Осыдан кейін, бұрынғыдан гөрі әлдеқайда көп, тіпті саяси көзқарасы жоқ католиктер де патшайым мен оның шенеуніктер тарапынан сатқындықпен қарастырылды. 1583 және 1584 жылдар аралығында архиепископ Лофт Кашелдің Рим-католик архиепискобы Дермот О’Хурлидің тұтқындалуына, азапталуына және өлім жазасына кесілуіне жетекшілік етті. Архиепископ О’Хурли өзінің діни миссиясынан басқа ештеңемен айналыспағанын және Ирландияның кардинал-протекторынан Екінші Десмонд көтерілісінің басшыларына хат жеткізуден бас тартқанын мәлімдесе де, сэр Фрэнсис Уолсингем оны азаптауды ұсынды. Лофт Уолсингемге: «Қарапайым тергеу әдісінің нәтижесі болмағандықтан, біз мистер Уотерхаус пен мистер Секретарь Фентонға оны сіздің құрметіңіз кеңес бергендей, аяқтарын отқа күйдіретін ыстық етік кигізіп азаптауды бұйрық бердік», - деп жауап берді. Ирландия судьялары О’Хурлиге қарсы айғақ таба алмаса да, 1584 жылдың 19 маусымында Лофт пен сэр Генри Уоллоп Уолсингемге: «Біз маршалға оны өлімге кесуге рұхсат бердік, ол орындалды және осылайша ел ең зиянды мүшесінен құтылды», - деп хабарлады. Бұл кезеңде Лофт туралы көп жазылды, бірақ 1584 және 1591 жылдар аралығында ол сэр Джон Перротпен Ирландия университетінің орналасқан жеріне қатысты бірнеше дауға қатысты. Перрот Дублиндегі Сент-Патрик соборының жаңа университет орны ретінде пайдалануын қаласа, Лофт оны Дублиндегі протестанттық құлшылықтың басты орны ретінде сақтап қалуға тырысты (сондай-ақ өзі үшін табыс көзі ретінде). Архиепископ өзінің қолдаушысы, королева Елизавета I-нің көмегімен дауды жеңіп алды және Дублиндегі Тринити колледжі қазіргі орналасқан жерінде, Кембридждегі ескі колледжінің атымен құрылды, ал собор өзгеріссіз қалды. Лофт 1593 жылы оның бірінші провосты болып тағайындалды. Діни және саяси қарсылық мәселесі екі Десмонд көтерілісі (1569-83) және Тоғыз жылдық соғыс (1594-1603) кезінде де жалғасты, екеуі де Англо-испан соғысымен (1585-1604) бір уақытта болды, оның барысында Ирландияның кейбір гелдік ақсүйектері Папалық және Елизаветаның басты жауы Испания королі Филипп II-нің жасырын қолдауын алды. Елдің тұрақсыздығына байланысты протестантизм ағылшын немесе гэль тілінде сөйлейтін Ирландияда аз табысқа жетті, бұл Шотландия, Мэн аралы және Уэльстегі кельт тілінде сөйлейтін халықтарға кері келді. Протестантизм әскери жаулап алумен байланысты болды және көптеген адамдар оны жек көріп, қарсы болды. Саяси-діни қақтығысты Адам Лофт бейнеледі, ол Ирландияның архиепискобы және лорд-канцлері қызметін атқарды. Осылайша, ғасырлар бойы өлім-жұдырыққа душар болған, бірақ қазір көбінесе католик болып қалған гиберно-нормандармен галликалық ирланд отбасылары арасында күмәнді одақ құрылды.

Өлім

Лофтус 1605 жылы Дублинде қайтыс болды және болашақ ұрпақтар үшін сақтап қалуға көмектескен ғимаратта жерленді, ал оның көптеген портреттері бүгін ол негізін қалаған Университеттің қабырғаларында ілінеді. Әйелі Джейн (Пурдон) мен екі ұлын (олардың 20 баласынан) Сент-Патрик шіркеуіндегі отбасылық мазарда жерлеген Адам Лофтус Кевин көшесіндегі Епископ сарайында "қартайып" қайтыс болды және сол мазарда отбасына қосылды. Лофтустың ынтасы мен тиімділігі корольдік таққа отырғаннан кейін Яков I тарапынан жоғары бағаланды.

Тұлға

Элрингтон Болл оны Елизавета Ирландиясындағы ең беделді сот судьясы деп сипаттайды, ол өзінің күшті мінезімен тұстастарының бәрінен биік тұрды.