Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дон Марселино Санц де Саутуола и Педрука немесе Марселино де Саутуола – испандық құқықтанушы және әуесқой археолог, Алтамира үңгірі табылған жердің иесі болған.
Don Marcelino Sanz de Sautuola y Pedrueca or Marcelino de Sautuola was a Spanish jurist and amateur archaeologist who owned the land where the Altamira cave was found.
Алтамира үңгірі
Алтамира үңгірі, қазіргі кезде бірегей тарихқа дейінгі өнер жинағымен танымал болса да, жергілікті халыққа жақсы мәлім болды, бірақ 1868 жылға дейін, аңшы Модесто Кубильяс Перес оны "табып" көрсеткенге дейін көп назар аударылған жоқ. Саутуола 1875 жылы үңгірлерді зерттеуді бастады. Ол суреттердің бар екенін 1879 жылы ғана білді, оның сегіз жасар қызы Мария шатырдың бизон суреттерімен жабылғанын байқағанда. Саутуола бір жыл бұрын Парижде өткен Әлемдік көрмеде Палеолит дәуіріне жататын заттарға салынған ұқсас суреттерді көргендіктен, суреттердің де Тас дәуірінен болуы мүмкін деген дұрыс қорытындыға келді. Сондықтан ол Мадрид университетінің археологынан одан әрі жұмысына көмектесуді сұрады.
The Altamira cave, now famous for its unique collection of prehistoric art, was well known to local people, but had not been given much attention until 1868, when it was "discovered" by the hunter Modesto Cubillas Pérez. Sautuola started exploring the caves in 1875. He did not become aware of the paintings until 1879, when his eight year old daughter María noticed that the ceiling was covered with images of bison. Sautuola, having seen similar images engraved on Paleolithic objects displayed at the World Exposition in Paris the year before, rightly assumed that the paintings might also date from the Stone Age. He therefore engaged an archaeologist from the University of Madrid to help him in his further work.
Жарияланым
Профессор Хуан Виланова и Пьера Саутуоланың болжамдарын қолдады, және олар 1880 жылы өз нәтижелерін жариялады, бұл көпшілік тарапынан үлкен құрметке ие болды. Алайда, сол кездегі ғылыми қауым суреттердің осы деңгейде ежелгі екенін қабылдауға кедергі келтірді. Француз мамандары, олардың бағыт берушісі Габриэль де Мортильет бастаған, Саутуола мен Пьераның гипотезасын қабылдаудан бас тартты және олардың нәтижелері Лиссабондағы 1880 жылғы Тарихқа дейінгі конгресте қатты сынға ұшырады. Суреттердің жоғары көркемдік деңгейі мен ерекше сақталуына байланысты Саутуола тіпті жалған жасаушылыққа айыпталды. Оның бір елдесі бұл суреттерді Саутуоланың тапсырысымен замандас суретші салғанын мәлімдеді. Келесі 20 жылдың ішінде табылған басқа да тарихи алдындағы суреттер Альтамира суреттерінің сенімділігін арттырды, ал көптеген ғалымдар испандарға қарсы пікірлерін қайтарып алды. 1902 жылы беделді француз археологы Эмиль Картайлак, бұрынғы сыншылардың бірі, "Mea culpa d'un sceptique" атты мақаласында L'Anthropologie журналында өзінің қателігін ашық мойындады.
Professor Juan Vilanova y Piera supported Sautuola's assumptions, and they published their results in 1880, to considerable public acclaim. In contrast, the scientific establishment of his day was reluctant to accept the presumed antiquity of the paintings. The French specialists, led by their guru Gabriel de Mortillet, were particularly adamant in rejecting the hypothesis of Sautuola and Piera and their findings were loudly ridiculed at the 1880 Prehistorical Congress in Lisbon. Due to the supreme artistic quality, and the exceptional state of conservation of the paintings, Sautuola was even accused of forgery. A fellow countryman maintained that the paintings had been produced by a contemporary artist, on Sautuola's orders. During the next 20 years, several other findings of prehistoric paintings made the Altamira paintings more plausible, and mainstream scientists retracted their opposition to the Spaniards. In 1902, the respected French archaeologist Émile Cartailhac, who had been one of the leading critics, emphatically admitted his mistake in the article, "Mea culpa d'un sceptique", published in the journal L'Anthropologie.
Мұра
Саутуола Картайхак кешірім сұрағаннан он төрт жыл бұрын қайтыс болды және оның абыройы қайта орнатылып, оның болжамдарының кейін ғылыми тұрғыдан расталғанын көруге үлкермеді. Қазіргі заманғы мерзімдік анықтау әдістері Альтамира үңгіріндегі суреттердің 20 000 мен 40 000 жыл аралығында, ұзақ кезеңдер бойы жасалғанын көрсетті. Палеолит өнерін зерттеуде Саутуоланың жаңалығы зор ашылулары маңызды деп есептеледі.
Sautuola had died fourteen years before Cartailhac's apology, and did not live to enjoy the restitution of his honour or the later scientific confirmation of his premonitions. Modern dating techniques have since confirmed that the paintings of the Altamira cave were created over extended periods, ranging from 20,000 and 40,000 years ago. For the study of Paleolithic art, Sautuola's discoveries must now be considered pivotal.
Отбасы
Саутуоланың қызы кейін Кантабрия буржуазиясының Ботин отбасына күйеуге шықты. Қазіргі Banco Santander иелері – Саутуоланың ұрпақтары.
Sautuola's daughter later married into the Botín family of Cantabrian bourgeoisie. The current owners of Banco Santander are Sautuola's descendants.