Кіріспе

Буддизмде баспана немесе баспана алу – діни практиканы білдіреді, ол көбінесе күннің басында немесе практикалық сессияның басында орындалатын дұға немесе оқуды қамтиды. Ерте Буддизм дәуірінен бастап, барлық Тхеравада және негізгі Махаяна мектептері тек Үш асыл тасқа (сонымен қатар Үш қымбат тас немесе Үш баспана деп аталады, пали: ти ратана немесе ратана ттая; санскрит: три ратна немесе ратна трая) ғана жүгінеді, олар – Будда, Дхарма және Сангха. Дегенмен, тек Ваджраяна мектебі ғана Үш асыл тас және Үш тамыр деп белгіленетін кеңейтілген баспана формуласын қамтиды. Баспана алу – өмірді Үш асыл тасқа негіздеуге деген ниетті білдіретін амал. Бұл Будда, Дхарма және Сангханы баспана ретінде атауды қамтитын қысқа формула арқылы жасалады. Ерте буддалық жазбаларда баспана алу – Будданың жолын ұстануға деген бекем ниетті көрсетеді, бірақ ол жауапкершіліктен бас тарту емес. Баспана Буддизмнің барлық негізгі мектептеріне ортақ. 1880 жылы Генри Стил Олкотт және Хелена Блаватская үш баспана мен бес қағиданы алған алғашқы заманауи батыстықтардың бірі болды, бұл дәстүрлі түрде будда болу рәсімі болып саналады.

Ваджраянадағы пана

Тибет буддизмінде үш баспана формуласы бар: Сыртқы, Ішкі және Құпия Үш асыл тас. "Сыртқы" формасы – "Үш асыл тас" (санскрит: triratna), "Ішкі" – Үш тамыр, ал "Құпия" формасы – Будданың "Үш денесі" немесе трикаясы. Бұл баламалы баспана формулаларын тибет буддистік Ваджраяна дәстүрінде тәңірлік йога және басқа да тантрикалық тәжірибелерді орындаушылар қолданады.

Пайдаланылған әдебиеттер

Unfortunately, you provided only periods (".") in both the English text and the existing translation reference. There is no actual content to translate.

If you provide the actual English text, I will gladly translate it into Kazakh, using the reference translation for terminology consistency where applicable, and prioritizing accurate meaning.