Кіріспе
Америкалық Рождестволық ән "Jingle Bells" – әлемдегі ең көп орындалатын әндердің бірі. Оны 1850 жылы Джеймс Лорд Пирпонт Массачусетс штатының Медфорд қаласындағы Симпсон тавернасында жазған. 1857 жылдың қыркүйегінде "Бір атпен ашық шана" деген атпен жарияланған. Ән бастапқыда жексенбі мектебінің хоры үшін Алғыс айту күніне немесе той-қуаныш әні ретінде жазылған деген болжам бар. Рождествомен тікелей байланысы болмаса да, 1860 және 1870 жылдары ол қысқы және Рождестволық музыкамен байланысты болды, ал 1880 жылдары түрлі салондық әндер мен колледж антологияларында пайда болды. Алғаш рет 1889 жылы Эдисон цилиндріне жазылған; бұл жазба алғашқы Рождестволық жазба саналады, бірақ жоғалған, алайда 1898 жылы Edison Records компаниясы жазған нұсқасы сақталған. Әнге авторлық құқық "J. Pierpont әні мен хоры, жазылған және шығарылған" деп көрсетілген. Бұл ән бастапқыда той-қуаныш әні ретінде жазылған болуы мүмкін, бірақ алғаш орындалғаннан кейін ондаған жылдар өткен соң ғана Рождестволық әнге айналды. Пирпонт, кейін Конфедерацияны қолдаған, әнді "Джон П. Ордвей, Эск." деген кісіге арнады, ол "Ордвейдің эолиандары" деп аталатын қаралаған музыканттар тобының ұйымдастырушысы болған. Пирпонттың "Jingle Bells" әнін алғаш рет қайда және қашан жазғаны әлі де даулы мәселе. Массачусетс штатының Медфорд қаласындағы Медфорд скверінің орталығындағы 19 High Street мекенжайында орналасқан тақтада "Jingle Bells" әнінің "туған жері" деп көрсетілген және Пирпонт 1850 жылы сол кездегі Симпсон тавернасында әнді жазғанын айтады. Бұрынғы жергілікті тарих бойынша, ән 19 ғасырда қалада өткен танымал шана жарыстарынан шабыттанған. Ән 1859 жылы Оливер Дитсон және Компаниясы, 277 Вашингтон көшесі, Бостон қаласымен "Jingle Bells; немесе, Бір атпен ашық шана" деген жаңа атаумен қайта жарияланды. Мұқабасында әннің атының айналасында шана қоңырауларының суреті бейнеленген. Шана қоңыраулары шанаға байланып, дың-дың етіп дыбыс шығарды. "Jingle Bells" әні алғаш рет 1857 жылдың 15 қыркүйегінде Бостон қаласындағы Ордвей залында қаралаған музыкант Джонни Пелл орындады. Бұл ән сол кездегі танымал "шана әндері" стиліне жататын. Пирпонттың мәтіні сол кездегі көптеген басқа да танымал шанамен саяхаттау әндерінің мәтіндерімен ұқсас; зерттеуші Кина Хамилл бұл, оның үнемі ақшаға мұқтаж болуымен бірге, оны әнді тек қаржылық мақсатта жазуға және жариялауға итермелегенін айтады: "Ән туралы барлық нәрсе басқа адамдардан және басқа әндерден көшірілген, онда түпнұсқа ештеңе жоқ". "Upsot" сөзінің екі мағынасы қызық деп есептелді, себебі шанамен саяхаттау еркек пен әйелге алыс орман немесе далада, ешкімнің бақылауысыз бірге болуға сирек мүмкіндік берді. Сақталған ең ертерек дауыстық жазбаны 1898 жылы Эдисон ерлер квартеті Эдисон цилиндрінде (және 1898 жылғы Колумбия қоңыр балауыз 4090) "Sleigh Ride Party" атты Рождестволық попурдең бөлігі ретінде жасады. Бұл ән хит-парадта 19-орынға жетіп, миллионнан астам данасы сатылды. 1951 жылы Лес Пол гитарамен көпжолға жазылған нұсқасымен 10-орынға көтерілді. 2001 жылы Уэйн Оллуин, Руси Тейлор және Билл Фармер орындаған "House of Mouse" нұсқасы жарық көрді. 2006 жылы Кимберли Локк Billboard Adult Contemporary хит-парадында 1-орынға шықты.
the instrument
"Jingle Bells" is one of the most commonly sung songs in the world. It was written in 1850 by James Lord Pierpont at Simpson Tavern in Medford, Massachusetts. It was published under the title "The One Horse Open Sleigh" in September 1857. It has been claimed that it was originally written to be sung by a Sunday school choir for Thanksgiving, or as a drinking song. Although it has no original connection to Christmas, it became associated with winter and Christmas music in the 1860s and 1870s, and it was featured in a variety of parlor song and college anthologies in the 1880s. It was first recorded in 1889 on an Edison cylinder; this recording, believed to be the first Christmas record, is lost, but an 1898 recording also from Edison Records survives. The songwriting credit given was "Song and Chorus written and composed by J. Pierpont." Possibly intended as a drinking song, it didn't become a Christmas song until decades after it was first performed. Pierpont, later a supporter of the Confederacy, dedicated the song to "John P. Ordway, Esq. ", an organizer of a blackface minstrel troupe called "Ordway's Aeolians". It is an unsettled question where and when Pierpont originally composed the song that would become known as "Jingle Bells". A plaque at 19 High Street in the center of Medford Square in Medford, Massachusetts, commemorates the "birthplace" of "Jingle Bells", and claims that Pierpont wrote the song there in 1850, at what was then the Simpson Tavern. Previous local history narratives claim the song was inspired by the town's popular sleigh races during the 19th century. The song was republished in 1859 by Oliver Ditson and Company, 277 Washington Street, Boston, with the new title "Jingle Bells; or, The One Horse Open Sleigh". Its sheet music cover featured a drawing of sleigh bells around the title. Sleigh bells were strapped across the horse to make the jingle, jangle sound. "Jingle Bells" was first performed on September 15, 1857, at Ordway Hall in Boston by blackface minstrel performer Johnny Pell. The song was in the then popular style or genre of "sleighing songs". Pierpont's lyrics are strikingly similar to lines from many other popular sleigh riding songs of the time; researcher Kyna Hamill argued that this, along with his constant need for money, led him to compose and release the song solely as a financial enterprise: "Everything about the song is churned out and copied from other people and lines from other songs—there's nothing original about it." The double meaning of "upsot" was thought humorous, as a sleigh ride gave an unescorted couple a rare chance to be together, unchaperoned, in distant woods or fields, with all the opportunities that afforded. The earliest surviving vocal recording was made by the Edison Male Quartette in 1898, also on an Edison cylinder (and 1898 Columbia brown wax 4090), as part of a 'Christmas' medley titled "Sleigh Ride Party". which reached No. 19 on the charts and sold over a million copies. In 1951, Les Paul had a No. 10 hit with a multi tracked version on guitar. In 2001, House of Mouse version, sung by Wayne Allwine, Russi Taylor, and Bill Farmer. In 2006, Kimberley Locke had a No. 1 hit on the Billboard Adult Contemporary chart with a recording of the song.
Бастапқы мәтін
1857 жылғы түпнұсқалық өлеңнің алғашқы екі шумағы мен қосымшасы қазіргі танымал нұсқадан сәл өзгеше болған. Бұл сөздерді кім ауыстырғаны белгісіз. Онда Әке Уақыт, Жаңа жыл сәбиі және Жаңа жыл күні туралы сілтемелер бар. "Jingle Bells" әнінің бірнеше неміс тіліндегі нұсқалары бар, оның ішінде Рой Блэктің "Ein kleiner weißer Schneemann" әні де бар.