Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бұл мақала Болгариядағы либерализм мен радикализмге шолу жасауды мақсат етеді. Ол негізінен парламентте өкілдігі болған, айқын қолдауға ие либералдық және радикалдық партиялармен шектеледі. ⇒ таңбасы осы жіктемедегі басқа партияны көрсетеді. Партиялардың либералдық партия деп аталуы міндетті емес, осы жіктемеге кіру үшін.
This article gives an overview of liberalism and radicalism in Bulgaria. It is limited to liberal and radical parties with substantial support, mainly proved by having had a representation in parliament. The sign ⇒ denotes another party in that scheme. For inclusion in this scheme it is not necessary that parties label themselves as a liberal party.
Өмірбаян
Либерализм XIX ғасырдың соңында үстем саяси күшке айналды. Бұл бағыт күшті дағдарысқа ұшырады.
Liberalism was a dominant political force at the end of the nineteenth century. The current got strongly divided.
Тарих
1990 жылы демократия қайта орнатылғаннан кейін, кейбір партиялар либералды сипатқа ие болды. Либерализмді қазір негізінен түрік азшылық партиясы – Құқықтар мен бостандықтар қозғалысы (Dviženie za prava i svobodi, LI бақылаушысы, ELDR мүшесі), Симеон II үшін Ұлттық қозғалыс (Nacionalno Dviženie Simeon Vtori, LI мүшесі, ELDR мүшесі) және Демократиялық Болгария (Demokratichna Balgariya) көрсетеді, олардың екеуі де белгілі бір дәрежеде либералды ұстанымды ұстанады.
After the restoration of democracy in 1990, some parties got a liberal character. Liberalism is now represented by the mainly Turkish minority party Movement for Rights and Freedoms (Dviženie za prava i svobodi, observer LI, member ELDR), the National Movement for Simeon II (Nacionalno Dviženie Simeon Vtori, member LI, ELDR) and Democratic Bulgaria (Demokratichna Balgariya), both taking a more or less liberal position.
"Көк" партиялар/Ауылдық оңшылдар
1989 ж. Орталық оң және консервативті күштер Демократиялық күштер одағын (СДС) құрды. 1997: SDS ⇒ Демократиялық партия, Ұлттық DPS (⇒ DPS-тен бөлінді), Еркін демократия одағы (SDS-тен бөлінді) және ⇒ RDP сияқты кіші партиялармен бірігіп Біріккен Демократиялық күштерді құрды. 2005: Консервативті либералды «Болгария үшін демократтар» (Демократи за силна България) консервативті SDS-тен бөлінді. 2007: Мария Капон ⇒ Демократиялық партиядан шығып, Біріккен халық партиясын (Единна народна партия) құрды. 2008: Господин Тонев SDS-тен шығып, Болгария демократиялық қауымдастығын (Българска демократична общност) құрды. 2009: Консервативті SDS, DSB, әлеуметтік демократиялық Болгарияның Социал-демократиялық партиясы, аграрлық Біріккен аграршылар және ⇒ Радикалды демократиялық партия орталық оңдық «Көк коалицияны» құрды, бұл спектрде көбінесе либералды ұстанымды ұстанатын орталық оңдық коалициялардың сериясына әкелді. 2012: Меглена Кунева ⇒ NDSV-ден шығып, «Азаматтар үшін Болгария қозғалысын» (Движение „България на гражданите“) құрды. 2012: Надежда Нейнская SDS-тен шығып, «Көк бірлік» (Синьо единство) құрды. 2014: BNG, DSB және SDS реформаторлар блогын құрды. SE және ENP «Құқықтар» партиясын құрды. 2014: Еуропалық бірігу және ынтымақ қозғалысы (Движение за европейско обединение и солидарност) құрылды және Демократиялық іс-қимыл қозғалысы (Движение „Демократично действие“) SDS-тен бөлінді. 2015: DSB реформаторлар блогынан шықты. 2017: Бұрынғы Әділет министрі Христо Иванов «Иә, Болгария!» (Да, България!) құрды және DEOS-пен бірікті. DSB және BDO «Жаңа Республиканы» құрды. 2018: «Көк бірлік» және DEOS таратылды. «Сіз үшін Болгария» коалициясы құрылды. 2018: DSB, жасыл либералды Жасыл қозғалысы және «Иә, Болгария!» «Демократиялық Болгарияны» құрды. 2019: ENP және DS «Көтеріліс» (Rise) құрамын құрды. 2021: ENP және DBG «Тұр! Мафия, кет!» (Stand Up! Mafia, Get Out!) науқанына қосылды. KztB және BDO «Біз, азаматтар» (We, the Citizens) құрамын құрды. DS таратылды. Біріккен халықтың қадір-қасиеті (Достойнството на един народ) DBG-ден бөлініп, Демократиялық Болгарияға қосылды. 2021: Болгария үшін республикашылар GERB-тен шықты. 2021: BZNS, KOD, Болгария үшін республикашылар және Еуропалық орта тап (SEK) Ұлттық оңшылдар одағын (NOD) құрды. SEK «Біз өзгерісті жалғастырамыз» науқанына қатысу үшін шықты. 2023: «Біз өзгерісті жалғастырамыз», SEK, DSB, «Иә, Болгария», BZNS, Біріккен аграршылар, сондай-ақ жасыл партиялар Volt және Жасыл қозғалысы ПП ДБ коалициясын құрды. 2023: «Софияны сақтау» (Spasi Sofia) өңірлік либералды ұйымы ресми түрде партияға айналып, PP DB-мен коалицияда сайлауға түсті. 2023: «Бірлік» (Единение) «Біз өзгерісті жалғастырамыз» тобынан бөлінді.
1989: Centre right and conservative forces form the Union of Democratic Forces (SDS). 1997: SDS forms with minor parties such as ⇒ Democratic Party, National DPS (split from ⇒ DPS), Union of Free Democrats (split from SDS) and ⇒ RDP the United Democratic Forces. 2005: The conservative liberal Democrats for a Strong Bulgaria (Демократи за силна България) split from the conservative SDS. 2007: Mariya Kapon leaves ⇒ Democratic Party and forms the United People's Party (Единна народна партия). 2008: Gospodin Tonev leaves SDS and forms the Bulgarian Democratic Community (Българска демократична общност). 2009: The conservative SDS, DSB, the social democratic Bulgarian Social Democratic Party, the agrarian United Agrarians and ⇒ Radical Democratic Party formed the centre right Blue Coalition, leading to a series of centre right coalitions which take a more or less liberal position in the spectrum. 2012: Meglena Kuneva leaves ⇒ NDSV and formed Bulgaria for Citizens Movement (Движение „България на гражданите“). 2012: Nadezhda Neynsky leaves SDS and formed Blue Unity (Синьо единство). 2014: BNG, DSB and SDS formed the Reformist Bloc. SE and ENP formed The Rights. 2014: Movement for European Unification and Solidarity (Движение за европейско обединение и солидарност) was formed and the Democratic Action Movement (Движение „Демократично действие“) split from SDS. 2015: DSB leaves the Reformist Bloc. 2017: Former Minister of Justice Hristo Ivanov formed Yes, Bulgaria! (Да, България!) and joins forces with DEOS. DSB and BDO form the "New Republic". 2018: Blue Unity and DEOS dissolve. Coalition for you Bulgaria (Коалиция за теб България) was formed. 2018: DSB, the green liberal Green Movement and Yes, Bulgaria! form Democratic Bulgaria. 2019: ENP and DS form "Rise". 2021: ENP and DBG join Stand Up! Mafia, Get Out!. KztB and BDO form "We, the Citizens". DS dissolves. Dignity of United People (Достойнството на един народ) split from DBG to join Democratic Bulgaria. 2021: Republicans for Bulgaria leaves GERB. 2021: BZNS, KOD, Republicans dor Bulgaria and European Middle Class (SEK) for National Union of the Right (NOD). SEK leaves to join We Continue the Change. 2023: We Continue the Change, SEK, DSB, Yes Bulgaria, BZNS, United Agrarians, as well as the green parties Volt and Green Movement form the PP DB coalition. 2023: Regional liberal organization „Save Sofia (Spasi Sofia)“ officially becomes a party and runs in a coalition with PP DB. 2023: Unity (Единение) splits from We Continue the Change.
Біз өзгерісті жалғастырамыз
2021: Кирилл Петков пен Асен Василев «Біз өзгерісті жалғастырамыз» атты партияны құрды, ол саяси спектрде көбінесе либералды ұстанымды ұстанады. 2022: «Біз өзгерісті жалғастырамыз» (Продължаваме промяната) партиясы ресми тіркелді.
2021: Kiril Petkov and Asen Vasilev and formed We Continue the Change, that takes a more or less liberal position in the spectrum. 2022: We Continue the Change (Продължаваме промяната) became a party.