Кіріспе

Фотофиксатор – фотофильмді немесе қағазды фотографиялық өңдеудің соңғы сатысында қолданылатын химиялық заттардың қоспасы. Фиксатор суретті тұрақтандырады, фотопленкаға немесе фотоқағазға қалған әрекет етпеген күміс галоидтарын алып тастайды, суретті құрайтын металл күмісті қалдырады. Фиксация арқылы пленка немесе қағаз жарық әсеріне сезімтал болмайды. Егер фиксацияланбаса, қалған күміс галоидтары қарарып, суреттің бүркелеуіне (тұманды болуына) әкеледі. Фиксация әдетте пленка немесе қағазды тиосульфат тұзымен өңдеу арқылы жүзеге асырылады. Көбінесе қолданылатын тұздар – натрий тиосульфаты (әдетте "гипо" деп аталады) және аммиак тиосульфаты (әдетте қазіргі заманғы жылдам фиксатор формулаларында қолданылады). Фиксация келесі химиялық реакцияларды қамтиды (X = галоид, әдетте Br−):
AgX + 2 S2O32− → [Ag(S2O3)2]3− + X−
AgX + 3 S2O32− → [Ag(S2O3)3]5− + X−

Тиосульфаттан басқа, фиксаторда әдетте pH-ты реттеу және проявительдің (дамушының) іздік мөлшерлерін басу үшін жеңіл қышқыл қосылыстар болады. Бұл қосылыс көбінесе сілтілік сутек сульфиті (бисульфит) болып табылады, ол тиосульфатты сақтауға да қызмет етеді. Сирек жағдайларда, желатинді қатайту үшін сияқты, басқа қоспалар да болуы мүмкін. Тиосульфатсыз фиксаторлар да бар, кем дегенде арнайы мақсаттар үшін. Фиксатор барлық қолданылатын фильмдерді өңдеу үшін қолданылады, оның ішінде қара-ақ фильмдерді, Kodachrome және хромогендік фильмдерді.

Хромогендік пленкалар

Хромогендік фильмдерде қалған күміс "ағартқыш-бекіткіш" деп аталатын химиялық қоспа арқылы алынып тасталуы керек, кейде оны blix деп қысқартады. Бұл қоспаға аммоний тиосульфаты және темір EDTA кіреді, ол – күшті хелаттаушы агент. Бекіткіш күмісті азайтады, содан кейін ол хелаттаушы агентпен ерітіледі.

Жуу және тұрақтандыру

Фиксациядан кейін, эмульсиядан жұмысын тоқтатқан химиялық заттарды кетіру үшін жуу маңызды. Әйтпесе, олар сурет сапасының нашарлауына себеп болады. "Күйіп кетуді" болдырмау үшін қалған күміс негізді суретті кейде басқаша өңдеуге болады.