Эрискай пониі: Сирек тұқым және тарихы

Кіріспе

Eriskay Pony (Each Beag nan Eilean немесе Each Èirisgeach) – Шотландиядан шыққан пони тұқымы. Ол көбінесе сұр түсті болады және қатал ауа-райынан қорғайтын тығыз, су өткізбейтін жүніне ие. Бұл тұқым ежелгі заманда Шотландияның Гебрид аралдарында қалыптасқан, ал аралдардың шалғайлығының арқасында шағын популяциясы таза күйінде сақталды және будандасудан қорғалды. Ол жеңіл жұмыс аттары ретінде, балалар міну үшін, түрлі ат спорты түрлерінде және керуге пайдаланылады. "Сирек тұқымдарды сақтау қоры" бұл тұқымның жағдайына қатысты үлкен алаңдаушылық білдіреді. Эрискей пониінің екі тұқымдық тіркемесі бар: 1972 жылы құрылған және король Карл III-нің қамқорлығындағы Эрискей пони қоғамы. Екі қоғам да тұқымның тегін сақтайтын негізгі кітаптарды жүйелі түрде тіркеп отырады. Олар эксмур пониіне ұқсайды және әдетте сұр түсті болады, бірақ кейде қара немесе құмырша түсті де кездеседі.

Сипаттамалары

Эрискей понисі әдетте сұр түсті болады, бірақ кейбіреулері құлындық немесе қара түсті де кездеседі. Қара түсті жануарларда көбінесе пангаре белгілері – ашық түсті тұмсық және көздің айналасындағы сақина болады. Алайда, Comann Each nan Eilean – Eriskay Pony Society ұзақ жылдар бойы мүшесі болған, марқұм Роберт Бек MRCVS BVMS белгілеген тұқым стандартына сәйкес, оларда балыққа ұқсас жолақ болмауы керек. Қаштанақты, алақұйрық, дорбалы және артық ақ түсті белгілер тұқымдық тіркемелерде ұсынылмайды. Қысқы түгі тығыз және су өткізбейді, қатал климаттан қорғайды, сондай-ақ қалың жалы мен құйрығы болады. Басы ірі, маңдайы кең. Мойын мен иықтары жақсы дамыған, ал кеудесі терең, бірақ көбінесе кең емес. Қабырға қуысы ұзын, белдері қысқа, бұл арқаның күшін арттырады. Круп сәл еңіске түседі. Бұл тұқымның тарихы ежелгі заманға дейін жетеді, кельт және викингтердің тұқымдық жұмысына қатысты. Ол басқа солтүстік тұқымдарымен, соның ішінде исландтық жылқы және Фарер понисімен байланысты. Бүгінде Эрискей сирек кездеседі. Ұлыбританиядағы Rare Breeds Survival Trust оның популяциясын қауіпті жағдайға жақын деп санайды, яғни бүгінде әлемде 300 немесе одан да аз көбейтілетін аналықтар тіркелген. Эрискей – Гебрид аралдарындағы соңғы тірі қалған пони тұқымы болуы мүмкін. Екі тұқымдық қоғам бар, олардың әрқайсысы өз алдына аналық қоғам: Eriskay Pony Society 1995 жылы Ұлыбританияда тұқымдық қоғам және паспорттарды беруші ұйым ретінде заңды түрде танылды, ал Comann Each nan Eilean – Eriskay Pony Society 2002 жылы заңды статус алды. Екі қоғам да Эрискей понисі мен Comann Each nan Eilean үшін шығу тегі ретінде танылған тұқымдық кітаптарды сақтайды. Eriskay Pony Society 1972 жылдан бастап Эрискей понисін сақтау қоғамының түпнұсқалық тұқымдық кітаптарын сақтайды. Екі тұқымдық кітаптың да бастауы түпнұсқа тұқымдық кітаптан басталады. Екі қоғамның да мақсаты – тұқымның түпнұсқалық генетикалық материалына ие болу және еншілес асылдандыру деңгейін барынша төмендетуге бағытталған сақтықпен жүргізілетін асылдандыру бағдарламасын орындау арқылы тұқымды сақтау. Тек екі тұқымдық кітапта тіркелген мал ғана қолданылады. Rare Breeds Survival Trust-пен бірлесіп, Eriskay Pony Society Single Population Analysis Records Keeping System (SPARKS) жүйесін қолданады, бұл жүйе асылдандыруға жарамды пони жұптары туралы кеңес беруге көмектеседі. Үйсіндірілген понилерден басқа, қасиетті аралда жапайы күйде өмір сүретін Эрискей понилерінің шағын тобы бар. Бұл понилер 1970-ші жылдары Университеттердің жануарларды қорғау федерациясына тиесілі болған кезде бес пониді қасиетті аралға әкелуден тараған. Бүгінде арал Самие Буддистік Дүниежүзілік бейбітшілік және денсаулық орталығына тиесілі. Олар адамның араласуынсыз понилердің табиғи өмірін қамтамасыз ететін, араласпау саясатын ұстанады.

The Eriskay Pony generally stands between It is usually grey in colour, although a few are bay or black. Dark coloured animals generally have the pangaré characteristics of a light coloured muzzle and ring around their eye. However, according to breed standards set by the late Robert Beck MRCVS BVMS, a longstanding member of Comann Each nan Eilean The Eriskay Pony Society, they should not have an eel stripe. Chestnut, piebald, skewbald and excess white markings are discouraged by breed registries. The winter coat is dense and waterproof to protect from the harsh climate, with a thick mane and tail. The head is large, with a wide forehead. The neck and shoulders are well muscled, and the chest deep but generally not broad. The rib cage is long and the loins short, which increases the strength of the back. The croup is slightly sloping. The origins of the breed are ancient, with roots in Celtic and Norse breeding. It is related to other northern breeds, including the Icelandic horse and the Faroe pony. Today the Eriskay is rare. Its population is considered to be at critical status by the UK based Rare Breeds Survival Trust, meaning that there are 300 or fewer breeding females registered in the world today. It is possible that the Eriskay is the last surviving Hebridean pony breed. There are two breed Societies each of which are Mother Societies in their own right: The Eriskay Pony Society achieved legal recognition as a breed society and passport issuing organisation for the UK in 1995 and Comann Each nan Eilean The Eriskay Pony Society, which is based in the Isle of Eriskay, received legal recognition in 2002. Both Societies maintain studbooks which are recognised as studbooks of origin for the Eriskay Pony and Comann Each nan Eilean The Eriskay Pony Society keeps the original studbooks of the Society for the Preservation of the Eriskay Pony from 1972. Both studbooks have their origins in the original studbook. The aim of both Societies is to preserve the breed by retaining the original genetic material and following a careful breeding programme which slows, as far as possible, the rate of inbreeding. Only stock registered in either of the studbooks is used. In conjunction with the Rare Breeds Survival Trust The Eriskay Pony Society uses the Single Population Analysis Records Keeping System (SPARKS) to provide advice on the genetic suitability of breeding pairs of ponies. In addition to the domesticated ponies, there is a small herd of Eriskay ponies living in a feral state on the Holy Isle. These ponies are descended from a group of five ponies brought to the Holy Isle to when it was owned by the Universities Federation for Animal Welfare in the 1970s to form a nature reserve. Today the island is owned by the Samye Buddhist Centre for World Peace and Health. They operate a policy of non intervention, allowing the ponies to live without human interference.