Кіріспе
Аңыз құс Гиппогриф (ιππόγρυπας) – бүркіттің алдыңғы жартысы мен жылқының артқы жартысынан құралған аңыз құс. Оны Людовико Ариосто 16 ғасырдың басындағы "Қызғанған Орландо" поэмасында ойлап тапқан. Поэмада гиппогриф – бие мен грифтен туған, мүмкін емес деп есептелген жаратылыс. Ол өте жылдам, бүкіл әлемді және айға дейін ұша алады. Оны сиқыршылар мен саяхатшы рыцарь Руджиеро мінеді, ол осы жаратылыстың арқасынан әдемі Анжеликаны босатады. Астольфо Роланның ақыл-ойы іздеу үшін Брадмантеден гиппогрифті де алады. Кейде қанатты елтаңбаларда бейнеленген гиппогриф 19 ғасырда көркем өнердің тақырыбына айналды, оны көбінесе Гюстав Доре суреттеген.
The hippogriff or hippogryph (ιππόγρυπας), is a legendary creature with the front half of an eagle and the hind half of a horse. It was invented at the beginning of the 16th century by Ludovico Ariosto in his Orlando Furioso. Within the poem, the hippogriff is a steed born of a mare and a griffin—something considered impossible. It is extremely fast and is presented as being able to fly around the world and to the Moon. It is ridden by magicians and the wandering knight Ruggiero, who, from the creature's back, frees the beautiful
Angelica. Astolfo also borrows the hippogriff from Bradamante to go search for Roland's wits. Sometimes depicted on coats of arms, the hippogriff became a subject of visual art in the 19th century, when it was often drawn by Gustave Doré.
Этимология
Гипогриф сөзі, сондай-ақ гиппогриф деп те жазылатын, грекше ἵππος ("ат") және итальяндық grifo ("гриффин") сөздерінен шыққан. "Гриффин" (латын тілінен келген gryp немесе gryphus) – бұрыннан келе жатқан тағы бір мифологиялық жаратылыс, ол бұрқыншақ басы мен арыстан денесінен тұрады және гипогрифтің әкесі деп есептеледі. "Гипогриф" сөзі ағылшын тіліне 1615 жылға дейін енген.
Ықылым мен символика
Видальдың сөзіне қарағанда, бұл жаратылыс орта ғасырларда қазіргі Францияның Руссильон графтығындағы Серет қаласының жанында мекендеген. Мас Кароль маңындағы бір тастан тырнақ іздері табылды. Ариосто сипаттағандай, гиппогрифтің бар екендігіне сену 1862 жылы дін туралы ғылыми мақалада қатты сынға ұшырады, онда мұндай жануардың Құдай жасауы да, шын мәнінде болуы да мүмкін емес делінген. Енох кітабында Шайтан мен оның құлаған періштелері әртүрлі будандастыру арқылы түрлі жаратылыстарды қалай жасағаны айқын көрсетілген. Сфинкс – осы сияқты гибридтердің ең танымал мысалы. Гиппогрифтің бірнеше жануардың қосындысы екені айтылады және автор оның салмағын көтеру үшін қанаттары тым ауыр боларына, сондықтан ұшу мүмкін емес екеніне назар салады, бұл оның жоқ екенін нақтылайды. Басқа дәстүрлерде гиппогриф – Мәсіхтің адам және құдайлық сипаттарының екі жақтылығын бейнелейді.
Қазіргі бейнелеулер
Суретші Макс Клингер гиппогрифті, басқа нысандармен бірге, өзінің "Фантазия және суретші" суретінде пайдаланып, ескірген және қалыптасқан символизмге сүйенетін көркем жұмыстарға наразылығын білдірді. 1904 жылы Нью-Йорк штатының Джордж көлінде жасалған әйелдер алдауында, алдамшылар жалған "құбыжықты" қолданды, ол "Гиппогриф" деп аталды. Оның жыртқыш құстың басы, тістері және төменнен басқарылатын екі үлкен жылқы құлағы болды. Ойын-сауықтар мен көріністер 1999 жылға дейін жоғалып кетті, онда Island Harbour House қонақ үйінде тұратын бірнеше адам түнде теңіз құбыжығын көргендерін айтты. Ескі әйелдер алдауы Daily News және Lake George Historical Association Museum газеттері арқылы ашылды, олар 2002 жылдың тамызында халыққа көрсету үшін ағаштан жасалған құбыжықтың түпнұсқасының көшірмесін жасады. Гиппогриф әртүрлі фантастикалық шығармаларда кездеседі, мысалы, Э. Несбит және Э. Р. Эддисонның "Құрт Уроборос" (1922) шығармаларында. Ол сондай-ақ Берти Вустердің П. Г. Водхаустың "Дживс" әңгімелеріндегі қауіпті құбыжық ретінде жиі айтылады. "Данжонз энд Драгонз" ойынында бұл жануардың "құлақтары, мойны, жалы, денесі және артқы аяқтары" атқа, ал "қанаттары, алдыңғы аяқтары мен беті" бүркіт сияқты екені сипатталған. Ойын ережелеріне сәйкес, бұл жануарлар гриффиндер мен пегастарға жақын. Гриффиндер гиппогрифтерді, пегастарды және жылқыларды аулайды, өйткені соңғылары жылқының етін қатты жақсы көреді. Нағыз бүркіт пен жылқыдан шабыттанған гиппогрифтің суреттік бейнесі түпнұсқалық Dungeons & Dragons (1974) басылымының үшінші кітапшасының мұқабасында қолданылды. Көптеген ежелгі мифтік жануарлар сияқты, Гарри Поттерде Buckbeak (кейіннен "Witherwings") деп аталатын гиппогриф маңызды рөлде. Питер Дендлдің айтуынша, романдағы Бакабикпен қарым-қатынастың бейнеленуі "символдық түрде үстемдік ету қажеттілігін" көрсететін мысал болып табылады, сонымен қатар Гарридің "барлық түрдегі жаратылыстардың мәңгілік азат етушісі" ретінде көрсетілуіне мүмкіндік беретін эпизодтардың бірі болып табылады. Стефано Жосса Роулингтің гиппогрифінің қарым-қатынас желісін қайта құрды. Digimon франшизасында Hippogriffomon деп аталатын Digimon бар. Гиппогрифтер 2017 жылы "My Little Pony: The Movie" фильмінде пайда болды, онда олар теңіз аттарына айналды. Олар сондай-ақ сегізінші маусымның премьерасында көрсетілді, қайталанатын кейіпкер Silverstream болды. Fate/Apocrypha анимесінде, Rider of Black деп те аталатын Servant Astolfo, олар Noble Phantasm Hippogriff атпен қолданатын гиппогрифті шақыра алады. Гиппогрифті "Адамның арманы" деп саналады. Гиппогрифтерді Warhammer Fantasy үстел ойындарындағы Бретоннияның рыцарлары айдап жүреді, сондай-ақ Total War: Warhammer бейнеойынының бейімделуінде де кездеседі.