Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Онг Иок Тек (王育德, Тайваньдық; 30 қаңтар 1924 – 9 қыркүйек 1985) – тайваньдық ғалым және Тайвань тәуелсіздік қозғалысының ерте кездегі көшбасшысы. Ол Мин-Нан тілдері мен тайвань тілі саласындағы авторитет саналады. Ол Жапон үкімдігі кезінде Тайнань префектурасында (қазіргі Тайнань) белгілі отбасында дүниеге келген. 1943 жылы Токио императорлық университетіне түсті, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс салдарынан бір жылдан кейін Тайваньға қайта оралуға мәжбүр болды. Соғыстан кейін Тайваньды басқару құқығын беруден кейін ол Гоминьданға сын көзбен қарады, бұл көзқарас 28 ақпан оқиғасында Токиода білім алған ағасы, прокурор 王育霖-нің қазасынан кейін күшейді. Жаңа режим оның өміріне қауіп төндіргендіктен, 1949 жылы Жапонияға қашып, қалған өмірін сол жерде және басқа да елдерде өткізді. 1950 жылдың мамырында оқуын жалғастырып, 1969 жылы Токио университетінде докторлық диссертациясын қорғады, ал кейін 1974 жылы Мейдзи университетінде тайвань тілін оқытты. Сондай-ақ, ол Жапонияда Тайвань тәуелсіздік қозғалысын қолдау үшін белсенді жұмыс істеді. Студент кезінде Томас Ляоның 台灣共和國臨時政府 ұйымына қосылды, бірақ екі жылдан кейін оған көңілі толмады. 1960 жылы 台灣青年社 ұйымын құрып, оның ықпалды айлық журналы «Тайвань Сейнен» (жапон тілінде, кейін қысқа мерзімге қытай тілінде) және «Формосан Кварталы» (ағылшын тілінде) жарияланды. Тайвань жастар қауымдастығы кейіннен өз атын Тайвань жастар тәуелсіздік лигасына өзгертті. 1970 жылдары Жапон императорлық армиясының құрамында әскери қызмет өткен 200 000 тайваньдыққа өтемақы алу науқанының жетекшісі болды. 1982 жылы Формосан қоғамдық істер қауымдастығының комитет мүшесі болды. Онг хан халқының ұлт емес, тек халық екенін, ал хакка және хокло тайпалары хан халқының кішігірім топтары екенін айтты. Онгтың пікірінше, Жапония Тайваньды жаңғыртқаннан кейін, Тайвань ұлт ретінде қалыптасты, себебі ол кезде Тайваньды жапондықтар басқарды, ал қазіргі капитализм ұлтты құрайды. Онг Тайвань тәуелсіз мемлекет болған жағдайда тайваньдықтар мемлекет шеңберінде ұлтқа айнала алады деп мәлімдеді. «Тайваньдық ұлтшылдық: жағдайға тәуелділік және элиталық ойындар» кітабының авторы Шаожин Чай Онгтың ұлтқа қатысты көзқарасының «мемлекеттің қазіргі заманғы құрылысы» екенін және оның тұжырымы «ұлтшылдықтың заманауилығына жауап беретінін» айтты. Чай «Онгтың тайваньдық ұлтшылдық теориясы ұлтшылдықтың ұлттан бұрын келетінін және мемлекетсіз ұлт болуы мүмкін емес екенін көрсетеді» деп қосты. Чай Онг пен Томас Ляоның Тайваньда материктік тұрғындар, ал материктік Қытайда қытайлықтар ретінде қарастырылатынын, сондықтан тайваньдықтарға қарсы оппрессорлар ретінде қаралатынын түсіндірді. Чай Онгтың «саяси құрылысқа», ал Ляоның «бастапқы критерийлерге» басымдық бергенін атап өтті. Онгтың идеяларын қабылдауға қатысты Чай Тайвань халқының Онгтың белсенді кезеңінде, провинциялық өзіндік ерекшеліктеріне ие болғанымен, өздерін хан халқының бір бөлігі деп санағанын айтты. Чай «Онгтың аргументі хокло тайпалары үшін әсіресе көндірерлік болды, бірақ ол жергілікті халықтарға қатысты қиындықтар тудырады. Оның пікірінше, әр түрлі жергілікті тайпалар өздерінің мемлекетін құруға және өздерінің ұлттарын құруға құқылы».
Ong Iok tek (王育德, Taiwanese: Ông Io̍k tek; ; 30 January 1924–9 September 1985) was a Taiwanese scholar and early leader of the Taiwan independence movement. He is considered to be an authority on the Min Nan language family and the Taiwanese language. He was born in Tainan Prefecture (modern day Tainan), during Japanese rule, of a prominent family. He attended Tokyo Imperial University in 1943 but the ongoing World War II compelled him to return to Taiwan after a year. Following the war and handover of Taiwan he took a critical attitude toward the Kuomintang, one accentuated by the killing of his brother, 王育霖, a Tokyo educated prosecutor, in the February 28 Incident. His own life threatened by the new regime, he fled to Japan in 1949 and spent the rest of his life there in addition to various other places. He resumed his studies in May 1950, and after completing his Ph. D. in 1969 at the University of Tokyo, he later taught Taiwanese at Meiji University in 1974. He also played a leading role in garnering support for the Taiwan independence movement within Japan. As a student he had joined Thomas Liao's 台灣共和國臨時政府 but became dissatisfied with it after two years. He established the 台灣青年社 in 1960 and published the organization's influential monthly Taiwan Seinen in Japanese (later for a time in Chinese) and Formosan Quarterly in English. The Taiwan Youth Association later changed its name to the Taiwan Youth Independence League. In the 1970s he was a leader in the campaign to secure compensation for the 200,000 Taiwanese who had served as soldiers under the Imperial Japanese military. In 1982 he served as a committee member of the Formosan Association for Public Affairs. Ong argued that Han people were a folk, and not a nation, and that Hakka and Hoklos are smaller folks within the Han. Ong further argued that after Japan modernized Taiwan, the Taiwanese nation was established with Taiwan being pre national as the Japanese ruled it, and that modern capitalism creates a nation. Ong argued that Taiwanese people can become a nation within the state container if Taiwan becomes an independent state. Shaojin Chai, author of Taiwanese Nationalism: Situation Dependency and Elite Games, said that Ong's view of a nation is that it is "the modern construction of state" and that his concept "responded to the modernity of nationalism". Chai added that "Ong's Taiwanese nationalism theory indicates that nationalism precedes nation, and without a state, there could be no nation." Chai added that Ong and Thomas Liao were both perceived as Mainlanders in Taiwan and Chinese people in Mainland China, and hence were viewed as oppressors of Taiwanese people and non Taiwanese. Chai explained that Ong placed emphasis on the "political construction" while Liao placed emphasis on "primordial criteria". In regards to reception to Ong's ideas, Chai said that Taiwanese people at the time of Ong's active period did believe they were a folk of Han people, even though they did have a strong provincial identity. Chai added that "Ong's argument was especially convincing to Holos, but it is problematic when applied to indigenous peoples. Following his rationale, the different indigenous tribes also have to right to build their state to form their own nations."