Кіріспе
Ирландия жазушысы (1899–1973)
Элизабет Боуэн CBE ('/b//oʊ//ən/; 7 маусым 1899 – 22 ақпан 1973) – ирландтық-британдық романист және әңгімелер авторы. Ол ирландтық жер иеленуші протестанттардың "үлкен үйлері" туралы кітаптарымен және соғыс кезеңіндегі Лондон өмірі туралы көркем әдебиетімен ерекше көзге түсті.
Өмір
Элизабет Доротея Коул Боуэн 1899 жылдың 7 маусымында Дублиндегі Герберт Плейс, 15 мекенжайында дүниеге келді. Ол баристер Генри Чарльз Коул Боуэннің (1862–1930) қызы, ол 1500 жылдардың соңына дейін тамыр тартатын ирландтық ақсүйектер отбасының басшысы болды. Флоренс Боуэннің анасы 4-ші виконт Пауэрскорттың немересі болды. Элизабет Боуэн жақын жердегі Сент-Стефан шіркеуінде крещение рәсімінен өтті. Кейін ата-анасы оны әкесінің отбасылық үйіне, Корк окруғындағы Кильдорриге жақын, Фархидегі Боуэнс-кортқа алып келді, онда ол жаздарын өткізді. Балалық шағындағы достарының арасында суретшілер Майни Джеллет және Сильвия Кук Коллис болды. 1907 жылы әкесі психикалық ауруға шалдыққаннан кейін, ол анасымен бірге Англияға көшіп, ақырында Хайте қаласында қоныстанды. 1912 жылдың қыркүйегінде анасы қайтыс болғаннан кейін Боуэнды әпкелері тәрбиеледі. 1918 жылы әкесі қайтадан үйленді. Ол Олив Уиллис басшылығымен Даун Хаус мектебінде білім алды. Бірнеше уақыттан кейін Лондондағы өнер мектебінде ол өзінің таланты жазуда екенін түсінді. Ол Блумсбери тобымен араласып, Роуз Маколеймен жақын дос болды, ол оған өзінің алғашқы кітабы, «Кездесулер» (1923) атты әңгімелер жинағы үшін баспагер іздеуге көмектесті. 1923 жылы ол білім беру әкімшісі, кейіннен BBC-де жұмыс істеген Алан Камеронға үйленді. Неке «жыныстық қатынассыз, бірақ қанағаттандырарлық одақ» деп сипатталды. Некеге тұрмады. Ол әртүрлі некеден тыс қарым-қатынаста болды, оның ішінде одан жеті жас кіші канадалық дипломат Чарльз Ричимен отыз жылдан астам уақытқа созылған қарым-қатынас болды. Сондай-ақ, ол ирланд жазушысы Сеан О Фаолейнмен және американдық ақын Мэй Сартонмен қарым-қатынаста болды. 1930 жылы Боуэн Боуэнс-кортты мұра еткен алғашқы (және жалғыз) әйел болды, бірақ Англияда тұрақтап, Ирландияға жиі баратын болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Ұлыбританияның Ақпарат министрлігінде жұмыс істеді, ирландтық пікірлер туралы, әсіресе бейтараптық мәселесі туралы баяндады. Боуэннің саяси көзқарастары Берк консерватизміне жақын болды. Соғыс кезінде және одан кейін ол соғыстың Лондондағы өмірін ең керемет бейнелеген «Жын сүйіктісі және басқа да әңгімелер» (1945) және «Күннің ыстығы» (1948) шығармаларын жазды; сол жылы ол CBE орденімен марапатталды. Күйеуі 1952 жылы зейнеткерлікке шығып, Боуэнс-кортта қоныстанды, ол бірнеше айдан кейін қайтыс болды. 1930 жылдан бастап Боуэнс-кортта көптеген жазушылар, соның ішінде Вирджиния Вульф, Эудора Велти, Карсон МакКаллерс, Айрис Мердок және тарихшы Вероника Веджуд қонақтап өтті. Боуэн көп жылдар бойы үйді ұстап тұру үшін күресті, ақша табу үшін АҚШ-та дәріс берді. 1957 жылы оның портреті Боуэнс-кортта оның досы, суретші Патрик Хеннесси салған. Ол 1958 жылы Италияға барып, «Римдегі уақыт» (1960) зерттеулерін жүргізіп, дайындады, бірақ келесі жылы Боуэн өзінің сүйікті Боуэнс-кортын сатуға мәжбүр болды, ол 1960 жылы қиратылды. Келесі айларда ол CBS үшін «Ирландия – көз жасы мен күлімдеу» атты деректі фильмнің баяндамасын жазды, ол Боб Монкс оператор және продюсер ретінде жүзеге асырылды. Бірнеше жыл тұрақты үйсіз болғаннан кейін, Боуэн 1965 жылы Хайт қаласындағы Черч-Хиллдегі «Карбериге» қоныстанды. Соңғы романы «Ева Траут, немесе сахналар өзгеруі» (1968) 1969 жылы Джеймс Тейт Блэк Мемориалдық сыйлығын жеңіп алды және 1970 жылы Букер сыйлығына ұсынылды. Кейіннен ол 1972 жылы Джон Бергерге «G» романы үшін Ман Букер сыйлығын берген судья (досы Сирил Конноллимен бірге) болды. Ол 1972 жылы туған күніне достарымен, майор Стивен Вернон және оның әйелі леди Урсуламен (Вестминстер герцогының қызы) бірге Кинсаледе, Корк округіне барды, бірақ ол қайтып оралғаннан кейін ауруханаға жатқызылды. Мұнда оны Коннолли, леди Урсула Вернон, Исайя Берлин, Розамунд Леман және оның әдеби агенті Спенсер Кертис Браун бақылап келді. 1972 жылы Боуэнде өкпе қатерлі ісігі пайда болды. Ол 1973 жылдың 22 ақпанында 73 жасында Университет колледжінің ауруханасында қайтыс болды. Ол күйеуімен бірге Фарахидегі Сент-Колман шіркеуінің ауласында, Боуэнс-корт қақпасына жақын жерге жерленген. Мұнда оның өмірі туралы еске алу рәсімі жыл сайын өткізілетін Сент-Колман шіркеуінің кіреберісінде авторға арналған мемориалдық тақта (онда Джон Спароудың сөздері жазылған) орнатылған.
Мұра
1977 жылы Виктория Глендиннинг Елизавета Боуэннің алғашқы өмірбаянын жариялады. 2009 жылы Глендиннинг Чарльз Ричи мен Боуэннің қарым-қатынасы туралы, оның күнделіктері мен оған жазған хаттарына сүйенген кітап шығарды. 2012 жылы English Heritage Боуэннің Кларенс Террасадағы Регент паркіндегі үйін көгілдір тақтамен белгіледі. 2014 жылдың 19 қазанында Боуэннің 1925 жылдан 1935 жылға дейін Хеддингтондағы Крофттағы Коуч Хауста тұрған жерін еске алу үшін көк тақта ашылды.
Тақырыптар
Боуэн "қақпағымен және қақпағы алынғанда болатын өмір", тәртіпті өмірдің тазалығы және тәжірибені өзгертетін күшті, тоқтаусыз күштермен қатты қызығұшылық танытты. Боуэн сондай-ақ сыртқы құрметке ие болған сатқындық пен құпияларды зерттеді. Оның туындыларының стилі өте жоғары деңгейде жасалған және әдеби модернизмге көп қарыз. Ол киноға құрметпен қарады және замандас кино режиссура техникаларының ықпалында болды. Боуэн шығармаларының оқиға орын алған жерлері кейіпкерлердің психологиясына және сюжетке зор әсер етеді. Боуэннің "Күннің қызуы" (1948) атты соғыс романы Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі бомбалау шабуылдарының кезіндегі Лондон атмосферасын көрсететін ең көрнекті туындылардың бірі саналады. Ол сонымен қатар қорқынышты әңгімелердің көрнекті авторы болды. Құбылыстар әдебиетінің авторы Роберт Айкман Элизабет Боуэнды "қорқынышты әңгімелердегі ең көрнекті қазіргі заманғы жазушы" деп санады. Ол оның "Шайтанға ғашық" әңгімесін "The Second Fontana Book of Great Ghost Stories" антологиясына қосты.
Қысқа әңгімелері
+ Атауы Жиналған шығармалар "Ханымдар салоны" Вестминстер газеті (1923 жылғы 7 сәуір) "Базар және басқа да әңгімелер" "Таңғы ас" Кездесулер (1923 жылғы 7 мамыр) "Дәлдігүлдер" "Қайта оралу" "Жақын достар" "Реквием" "Барлық қасиеттілер" "Жаңа үй" "Түскі ас" "Сүйікті" "Миссис Виндермер" "Көлеңкелі үшінші" "Адамдар жасаған зұлымдық" "Жексенбі кеш" "Үйге оралу" "Мұса" Вестминстер газеті (1923 жылғы 30 маусым) "Базар және басқа да әңгімелер" "Жоспарлау" "Әркімнің журналы" (1924 жылғы маусым) "Энн Лидің әңгімелері" Көрермен (1924 жылғы 5 шілде) "Контесса" "Патшайым" (1924 жылғы 12 қараша) "Тұтқындар" (1925 жылғы сәуір) "Қонақ" "Энн Лидің әңгімелері" (1926 жылғы қазан) "Бөлме" "Жаңа фотосурет" "Базар және басқа да әңгімелер" "Чарльзға қосылу" (әлде "Ақ үй") "Корольдік журнал" (1926 жылғы қараша) "Чарльзға қосылу және басқа да әңгімелер" "Тәтті тәте" "Патшайым" (1926 жылғы 25 желтоқсан) "Айту" "Қара қалпақ", ред. Леди Синтия Асквит (1927 жылғы қазан) "Мария" "Күлкілі сүйек", ред. Асквит (1928 жылғы қараша) "Мысық секіреді және басқа да әңгімелер" "Жасыл печенье" "Ева" (1928 жылғы 22 қараша) "Базар және басқа да әңгімелер" "Жаңғыл" "Чарльзға қосылу және басқа да әңгімелер" (1929 жылғы шілде) "Чарльзға қосылу және басқа да әңгімелер" "Аяқ киім: халықаралық эпизод" "Биші" "Өлген Мейбел" "Жұмыс тобы" "Бастау" "Кассуар" "Миссис Мойси" "Мысық секіреді" "Шоқтар", Асквит (1929 жылғы қыркүйек) "Мысық секіреді және басқа да әңгімелер" "Томми Кранс" "Броудшит баспасөз" (1930 жылғы ақпан) "Оның үстелі" (әлде "Әңгіме суреті", әлде "Әңгіме") "Броудшит баспасөз" (1930 жылғы 4 мамыр) "Алма ағашы" "Қонақ үйлер жайнаған кезде", Асквит (1931 жылғы қыркүйек) "Флавия" "Фотэргилл Омнибусы" (1931 жылғы қараша) "Базар және басқа да әңгімелер" "Бригандтар" "Күміс кеме", Асквит (1932 жылғы қазан) "Ол оған берді" "Салалар", ред. А. Э. Коппард (1932 жылғы қараша) "Жақсы қыз" "Уақыт және толқын" (1933 жылғы 11 ақпан) "Мысық секіреді және басқа да әңгімелер" "Кішкентай қыздың бөлмесі" "Лондон Меркурий" (1933 жылғы шілде) "Ескі үйдегі соңғы түн" "Мысық секіреді және басқа да әңгімелер" (1934 жылғы шілде) "Мұрагерлік" "Жатқандағы от" "Отбасының адамы" "Тігіс қорабы" "Романтикасыз ханшайым" "Принцесса Елизаветаның сыйлық кітабы", ред. Асквит және Айлин Бигленд (1935) "Базар және басқа да әңгімелер" "Қысқартылған" "Тыңдаушы" (1935 жылғы 12 маусым) "Мына гүлдерге қараңыз" "Қарапайым заманауи үйлер" "Тыңдаушы" (1936 жылғы 15 сәуір) "Ай, бос көз жасы" "Тыңдаушы" (1936 жылғы 2 қыркүйек) "Мына гүлдерге қараңыз" "Тыңдаушы" (1937 жылғы 10-17 қараша) "Орманда серуендеу" "Лондон Меркурий" (1937 жылғы желтоқсан) "Жұмыртқалық кеш" "Лондон Меркурий" (1938 жылғы сәуір) "Ерекше жүрек" (әлде "Үйге бара жатқан жол") "Лондон Меркурий" (1938 жылғы желтоқсан) "Күсікті қыз" "Джон О'Лондонның апталығы" (1938 жылғы 23 желтоқсан) "No 16" "Тыңдаушы" (1939 жылғы 19 қаңтар) "Махаббат" "Тыңдаушы" (1939 жылғы 26 қазан) "Махаббат тарихы" (әлде "Махаббат тарихы, 1939") "Горизонт" (1940 жылғы шілде) "Қолайсыз идея" "Жаңа мемлекеттік газет" (1940 жылғы 10 тамыз) "О, ханым" "Тыңдаушы" (1940 жылғы 5 желтоқсан) "Жазғы түн" "Мына гүлдерге қараңыз" (1941 жылғы қаңтар) "Жексенбі түстен кейін" "Өмір және хаттар" (1941 жылғы шілде) "Жын-шайтанның ғашығы және басқа да әңгімелер" "Шарда" (1941 жылғы қыркүйек) "Күштеу әңгіме" (әлде "Барлығы өте қызықты") "The New Yorker" (1941 жылғы 11 қазан) "Жын-шайтанның ғашығы" "Тыңдаушы" (1941 жылғы 6 қараша) "Қызғылт мамыр" "Ағылшын әңгімесі #3" (1942 жылғы қазан) "Шайыр жан" "Тыңдаушы" (1942 жылғы 4 желтоқсан) "Мұрагерлік сағат" "The Cornhill Magazine" (1944 жылғы қаңтар) "Сырлы Кор" "Пингвин жаңа жазу #20" (1944 жылғы тамыз) "Әкем ән салған әндер" "Ағылшын әңгімесі #5" (1944 жылғы қараша) "Бақытты күзгі далалар" "The Cornhill Magazine" (1944 жылғы қараша) "Жасыл холи" "Тыңдаушы" (1944 жылғы 21 желтоқсан) "Кейірім мен қуаныш" "Қазіргі заманғы оқу #11 & 12", ред. Реджинальд Мур (1945 жылғы қыс) "Базар және басқа да әңгімелер" "Айви баспалдақтарды ұстады" "Горизонт" (1945 жылғы қыркүйек) "Жын-шайтанның ғашығы және басқа да әңгімелер" "Мен сені солай деп естимін" "Жаңа жазу және күн сәулесі #6" (1945 жылғы қыркүйек) "Қараңғыдағы бір күн және басқа да әңгімелер" "Кетіп қалды" "Тыңдаушы" (1946 жылғы 3 қаңтар) "Жақсы граф" "Диверсия", ред. Хестер В. Чэпман (1946 жылғы қыркүйек) "Базар және басқа да әңгімелер" "Жоғалған үміт" "The Sunday Times" (1946 жылғы 29 қыркүйек) "Мен махаббаттан қайтыс болдым" "Таңдау: Кейбір жаңа әңгімелер мен проза", ред. Уильям Сансом (1946 жылғы қараша) "Осылай көп нәрсе байланысты" "Әйелдер күні" (1951 жылғы қыркүйек) "Қолға қолғап" "Екінші жұлдыздар кітабы", Асквит (1952 жылғы қазан) "Қараңғыдағы күн және басқа да әңгімелер" "Готтық қанаттағы төтенше жағдай" "Татлер" (1954 жылғы 18 қараша) "Базар және басқа да әңгімелер" "Талаңдаушы" "Vogue" (1955 жылғы 15 қараша) "Қараңғыдағы күн" "Мадемуазель" (1957 жылғы шілде) "Қараңғыдағы күн және басқа да әңгімелер" "Тәрәзіндегі шамдар" "Әйелдер күні" (1958 жылғы желтоқсан) "Бақыт" "Әйелдер күні" (1959 жылғы желтоқсан) "Ақымақ әңгімесі" "Қараңғыдағы күн және басқа да әңгімелер" (1965 жылғы маусым) "Қараңғыдағы күн және басқа да әңгімелер"