Кіріспе
Халықаралық ғарыш станциясына ұзақ мерзімді миссия - Халықаралық ғарыш станциясында (ХҒС) бесінші ұзақ мерзімді тұру болды. Үш адамнан тұратын экипаж 184 күн бойы ғарышта болды, оның 178 күні ХҒС-та өтті. 5-ші экспедиция 2022 жылғы қараша айына дейін үздіксіз ғарышқа адамның қатысуын жалғастырды, бұл 2000-2001 жылдары 1-ші экспедициямен басталған. Экспедиция 5 экипажы 2002 жылдың 5 маусымында STS-111 миссиясымен «Эндевор» ғарыш кемесімен ғарышқа ұшты.
Expedition 5 was the fifth long duration stay on the International Space Station (ISS). The crew, consisting of three people, remained in space for 184 days, 178 of which were spent aboard the ISS. Expedition 5 was a continuation of an uninterrupted human presence in space, as of November 2022, which was begun by Expedition 1 in 2000–2001. The crew of Expedition 5 launched to space aboard the Space Shuttle Endeavour aboard the STS 111 mission on 5 June 2002.
Миссияның мақсаттары
Экспедиция бесінің экипажы 2002 жылдың 7 маусымында ХҒС операцияларын басқаруды өз мойнына алды. 10 маусымда экспедиция экипаждары арасында ресми салтанат өтті, онда станцияның мыс қоңырауы салтанатты түрде соғылды, бұл команданы беруді символдады. Экспедиция бесінің экипажы ХҒС бортында шамамен 25 жаңа зерттеу жүргізді, сондай-ақ олар келгенге дейін басталған түрлі ғылыми зерттеулерді жалғастырды. Экипаж 2002 жылдың 7 желтоқсанында STS-113 миссиясымен үйге оралғанда 184 күндік ғарышқа сапарын аяқтады. Space Shuttle Endeavour экспедиция 5 экипажын 2002 жылдың 5 маусымында ұшырылған STS-111 миссиясы барысында жеткізді. Халықаралық ғарыш станциясында тұратын бесінші экипажға ресейлік Валерий Корзун жетекшілік етті, оған борт инженерлері Сергей Трещев және американдық астронавт Пегги А. Уитсон қосылды. Бортта болған кезде доктор Уитсон NASA әкімшісі О’Кифтің шешімімен NASA-ның алғашқы Ғылыми офицері атанды.
Ғарышқа шығу
"Экспедиция-5" экипажы Халықаралық ғарыш станциясында болған кезінде екі рет ашық ғарышқа шықты. Екі де рет "Пирс" доктандыру бөлімшесінен жасалды және ресейлік "Орлан" ғарыш костюмдері қолданылды. Миссия Spacewalkers Басталуы (UTC) Аяқталуы (UTC) Ұзақтығы Экспедиция 5EVA 1 Валерий Корзун Пегги Уитсон 16 тамыз 2002 09:23 16 тамыз 2002 13:48 4 сағат, 25 минут Корзун мен Уитсон "Звезда" сервистік модуліне алты қалдық қорғаныш панелін орнатты. Олар панельдерді "Звездаға" бекіту алдында станцияның қысыммен жалғанатын адаптері 1-дегі уақытша орналасқан жерінен алып тастады. Панельдер "Звезданы" ықтимал ғарыш қалдықтарының соқтығысынан қорғауға арналған. Барлығы 23 қорғаныш қалқан сервистік модульге орнатылады. Экспедиция 5EVA 2 Корзун Сергей Трещев 26 тамыз 2002 05:27 26 тамыз 2002 10:48 5 сағат, 21 минут "Экспедиция-5" ашық ғарыш сапарының екінші кезінде Корзун мен Трещев "Заря" модулінің сыртына болашақ ашық ғарыш құрастыру жұмыстары үшін компоненттерді орналастыруға арналған тіреу құрылысын орнатты. Олар "Звезданың" сыртында орналасқан жапондық ғарыш агенттігінің материалдарға әсер ететін эксперименттеріне жаңа материал үлгілерін орнатты. Корзун мен Трещев сондай-ақ "Звездаға" болашақ құрастыру ашық ғарыш сапарлары кезінде байланыс кабельдерін жүргізуді жеңілдететін құрылғыларды орнатты. Олар "Звездада" екі радио әуесқойлық антеннасын қосу арқылы болашақ станциялық радио байланыс операцияларын жақсартты. Сонымен қатар, Корзун мен Трещев бастапқыда "Экспедиция-5" ашық ғарыш сапарының бірінші кезінде орындалуы жоспарланған "Кромка" жабдығын орнатты. "Кромка" "Звезданың" реактивті қозғалтқыштарынан шығатын қалдық эмиссияларын өлшейді.