Кіріспе

Берек Жозелевич (17 қыркүйек 1764 – 15 мамыр 1809) – Костюшко көтерілісі кезінде Польша армиясындағы полковник. Жозелевич қазіргі заманғы тарихта князь Потемкиннің Израиль полкінен басқа, алғашқы еврей әскери құрамына қолбасшылық етті. Ол сонымен қатар поляк магнаты, князь Массальскинің саудагері және қаржылық өкілі болды.

Ерте өмір

Доу Баер (Берек) Йоселевич Польша-Литва одақтастығының құрамына кіретін Литва Ұлы Княжелігінің Самогития герцогтігіндегі Кретинга қаласында дүниеге келген. Ол жергілікті литвалық магнат, Кретинганың иесі және Вильнюс епископы, принц Массальский үшін қаржылық агент болып жұмыс істеді. Йоселевич түрлі міндеттерді орындау үшін шетелге жиі саяхаттап, француз тілін үйренді. Француз революциясы басталған кезде ол біраз уақыт Парижде болды, және кейіннен бауырластық пен теңдік идеяларын қолдаған Тадеуш Костюшкоға қосылуына осы оқиға түрткі болған болуы мүмкін деп есептеледі.

Костюшко көтерілісі

Жозелевич бастапқыда милицияда қызмет еткен, кейін Костюшкоға барлық құрамы еврейлерден тұратын бөлім құруға рұқсат сұрап өтініш білдірді. 1794 жылдың 17 қыркүйегінде Костюшко бөлімнің құрылуын ресми түрде жариялады. Жозеф Аронович есімді тағы бір евреймен бірге Жозелевич, Ресей мен Пруссияны айыптаған идиш тіліндегі патриоттық шақыруды жариялады, нәтижесінде жүздеген еріктілер жиналды, олардың көп бөлігі кедей саудагерлер мен шеберлер еді. Бес жүз адам қабылданды және Pułk Lekkokonny Starozakonny [pl] полкі құрылды. Жозелевичтің өтініші бойынша, оларға діни ғұрыптарын сақтауға, оның ішінде кошер тағамдарын тұтынуға, мүмкіндігі болса сенбі күні шайқасқа қатыспауға және сақалдары мен шаштарын өсіруге рұқсат берілді. Жозелевичтің бөлімі халық арасында "Сақалдылар" деп белгілі болды. Олар Прага шайқасына қатысты, онда бөлім толығымен жойылды, шайқастан тек аз ғана адам (Жозелевичтің өзі қоса) аман қалды. Жозелевичтің өзі ресейліктерге тұтқынға түсті.

Марапаттар

Ол өзінің еңбегі үшін Virtuti Militari медалінің рыцарь кресімен және Алтын крестпен Құрмет легионымен марапатталды.

Отбасы

Беректің ұлы Йозеф Беркович (1789–1846) Кок шайқасында соғысқан, содан кейін 1830 жылғы қараша көтерілісі кезінде эскадрон бастығы болып қызмет етті. Ол еврей сарбаздарын орыс армиясін тастап, поляктарға қосылуға көндіруге әрекеттенді. Кейін Беркович Англияға көшіп, роман жазды. Беректің әйелі мен ұлы 1831 жылға дейін зейнетақы алып тұрды.