Кіріспе
португалдық тарихи сот кеңсесі
Жуиз-де-Фора (ˈʒwiz dʒi ˈfɔɾɐ, Сырттан келген судья), сондай-ақ J. F. деп те аталады, Бразилияның оңтүстік-шығысындағы Минас-Жерайс штатындағы қала, Рио-де-Жанейро штатымен шекарадан шамамен қашықтықта орналасқан. 2022 жылғы халық санауы бойынша қазіргі халық саны 540 756 адамды құрайды. Муниципалитеттің географиялық аумағы – . Қаланың орналасуы оның экономикалық және демографиялық дамуының маңызды факторы болды, себебі ол оңтүстік-шығыс Бразилияның үш ірі қаржылық және экономикалық мегаполисінің (сонымен қатар елдің үш ең ірі қалалық кеңістігінің) арасында жатыр: Рио-де-Жанейро, Белу-Оризонте және Сан-Паулу. Маңызды тас жолдар Жуиз-де-Фораны осы үш метрополиялық аймақпен байланыстырады, ең маңыздысы – Бразилияны Белу-Оризонте арқылы Рио-де-Жанейромен байланыстыратын BR 040 тас жолы. Қала Параибуна өзенінің бойында салынған, ол Параиба-ду-Сул өзенінің ірі саласы болып табылады.
The city's location was a key factor in its economic and demographic development since it is situated between the three most important financial and economic metropolises of southeast Brazil (and also the three largest urban sprawls of the country): Rio de Janeiro , Belo Horizonte and São Paulo Major highways connect Juiz de Fora with these three metropolitan areas, the most important being the BR 040 which connects Brasília with Rio de Janeiro via Belo Horizonte. The city is built on the Paraibuna, a major tributary of the Paraíba do Sul river.
Тарих
Джуиз-де-Фораның тарихы 18-шы ғасырдың басына дейін жетеді, Рио-де-Жанейро мен Минас-Жерайс штатындағы алтын іздеу аймағына, Вила-Рикаға (қазіргі Оуро-Прету) дейінгі "Жаңа жол" (Caminho Novo) салынған кезде басталады. Аймақ тығыз орманмен жабылған (сондықтан атауы – "Zona da Mata", Орман аймағы). Жаңа жол ашылса да, аймақ көбінесе адам қоныстанбаған, сирек кездесетін елді мекендердің көп бөлігі жолдың бойында орналасқан. Муниципалитеттегі алғашқы тұрақты тұрғындар – жағалау мен алтын аймағы арасындағы ұзақ жолмен саяхаттайтындардың қажеттіліктерін қамтамасыз ететін саудагерлер мен фермерлер болды. Келешектегі даму Минас-Жерайстың орталық аймағындағы алтын өндірісінің азаюынан кейін ғана мүмкін болды. Бұрын кенге салынған капитал енді кофе плантацияларына инвестицияланды, ал Zona da Mata аймағы инвестиция үшін өнімді топыраққа айналды. Сол кезде Санту-Антониу-ду-Параибуна деп аталған ауылдың орны ел астанасымен және оның портымен байланысқа қолайлы болды. 1850 жылы кішкентай ауыл ресми түрде қала мәртебесіне ие болды. 1861 жылы Латын Америкасындағы алғашқы макадамдалған жол – Каминхо Новоны алмастырған "Одақ және Индустрия" (Estrada União e Indústria) аяқталды. Атауы қаланың жаңадан келген байлығын көрсетті, өйткені индустрия кофеге байланысты ауыл шаруашылығын экономикалық ядро ретінде ығыстырды. Бес жылдан кейін жаңа теміржол, Дому Педру II теміржолы қалаға жетті, ал 1889 жылы Латын Америкасының алғашқы гидроэлектр станциясы (Marmelos Zero) қала сыртындағы Параибуна өзенінде, Estrada União e Indústria бойында салынды. Шетелдік және отандық капитал өнеркәсіптік өрлеуді ынталандырды, нәтижесінде қала ірі орталыққа айналды (штаттың ең үлкен қалалық аймағына айналды). 20-шы ғасырдың басында Джуиз-де-Фора Оңтүстік Америкадағы және әсіресе Бразилиядағы маңызды тоқыма және өнеркәсіптік өндірушілердің бірі болды. Қаланың байлығы Сан-Паулу мен Рио-де-Жанейро сияқты ірі қалалардан кейін екінші орында тұрды. Бірақ кофе өндірісінің шекарасы оңтүстік-батысқа жылжығанда, ол Сан-Паулу штатына және оның өте құнарлы платоларына жетті, олар федерациядағы ең бай аймаққа айналды және өнеркәсіп Джуиз-де-Форадағыдай өркендеді. Джуиз-де-Фора қаласы Сан-Паулудан өнеркәсіптік өнім бойынша асып түскен штаттың ірі өнеркәсіптік орталығы болды, сонымен қатар штат өндірген байлықтың көп бөлігі (оның ішінде Джуиз-де-Фораның үлесі) жаңа штаттық астана Белу-Оризонтті салуға жұмсалды (19-шы ғасырдың соңында құрылған, алтын аймағының орталығындағы Оуро-Претуды алмастырды), және Бразилия мен Латын Америкасының орталықтандыру дәстүріне сәйкес штаттың ең үлкен қаласы болуға тиіс еді. 1930-шы жылдардағы Ұлы депрессия қаланың құлдырауын одан әрі күшейтті, одан шығуға бес онжылдық уақыт кетті. 1940-шы жылдары қала Белу-Оризонттың үнемі өсуі мен өнеркәсіптің жоғалуына байланысты ұлттық деңгейдегі ықпалын жоғалтты. Қаланың құлдырауы 1930-шы жылдардың басынан 1960-шы жылдардың соңына дейін халқының өспеуінен көрінеді. 1970-шы жылдардың ортасында қала жаңа өсімді бастан кешірді, ол бүгінге дейін жалғасуда. Бұл жаңа дәуір қалада федералды университет (UFJF) құрылуымен және Бразилия әскери хунтасының (1964-1985) қаланы ірі әскери орталық ретінде дамыту туралы шешімімен басталды. Бұл постиндустриялық қалаларда сирек кездесетін құбылысқа әкелді: қаланың индустриялық қайта жандануы, бұл жолы Бразилияның индустриялануына байланысты, болат және инженерлік сияқты ауыр өнеркәсіпке негізделген. Соңғы кезде қала тарихында жаңа кезеңді бастан кешіріп жатқан сияқты, Бразилия экономикасының өрлеуіне байланысты, және өзін қызмет көрсету (телекоммуникация, маңызды байланыс орталығы бар) және білім беру (федералды университетке қоса, жеке колледждер ашылды) үшін маңызды орталық ретінде қайта құруда. Бүгінде Джуиз-де-Фора айналасындағы аймақтың маңызды сауда орталығы және 1 миллионнан астам тұрғыны бар бейресми метрополитен аймағының ядросы болып табылады.
География
Бразилияның Ұлттық география және статистика институтының (IBGE) 2017 жылғы заманауи географиялық жіктелімі бойынша, қала Джуис-де-Фора аралық географиялық аймағының басқарылатын негізгі муниципалитеті болып табылады.
Климат
Тропикалық ендіктерде орналасқанымен, климат салыстырмалы түрде қоңыл. Биіктігінің арқасында ауа райы төмендегі айналасындағы аймақтарға қарағанда әдетте салқын және жаңбырлы болады. Кёппен климат жіктелімі бойынша Жуиз-де-Фораның климаты ылғалды субтропикалық климат ретінде жіктеледі, және екі ерекше маусымы бар: бірі ыстық және жаңбырлы (қазаннан сәуірге дейін), екіншісі салқын және құрғақ (мамырдан қыркүйекке дейін). Жылдық орташа температура шамамен [температура] градусқа жетеді, орташа ең жоғары температура [жоғары температура] градус, ал орташа ең төменгі температура [төмен температура] градус. Ауаның ылғалдылығы жоғары, орташа ылғалдылығы 80%. Жылдық жауын-шашын мөлшері [жауын-шашын] аралығында өзгереді.
Экономика
Хуис-де-Фора - Минас-Жерайс штатының үшінші ең маңызды өнеркәсіптік орталығы, халық саны бойынша төртінші орында тұрса да. Бұл қала бір кезде штаттың ең ірі қаласы болған, және 20 ғасырдың басына дейін осы мәртебені сақтап келді (1980-жылдарға дейін екінші орында болды). Қалада маңызды болат және автомобиль өндіріс орындары бар (ең танымал - Мерседес Бенц), сондай-ақ бірнеше тоқыма фабрикасы орналасқан. Қала сонымен қатар, мемлекеттің Zona da Mata аймағының астанасы саналатын, кең аумақты қамтитын маңызды сауда орталығы болып табылады. Онда төрт ірі сауда орталығы, бірнеше гипермаркет және көптеген шағын дүкендер бар.
Негізгі жолдар
BR 040, Минас-Жерайс және Рио-де-Жанейро штаттарының орталық бөлігіндегі солтүстік-оңтүстік бағыттағы қалаларды, мысалы Бело-Оризонте, Конгонхас, Консельеро-Лафайете, Барбасена, Сантос-Дюмон, Сете-Лагуас, Трес-Риос, Петрополис, Рио-де-Жанейро және Бразилиа қалаларын байланыстырады. BR 267, JF-ті Минас-Жерайстың оңтүстік бөлігіндегі шығыс-батыс бағыттағы қалалармен байланыстырады, мысалы Леопольдина, Бикас, Лима Дуарте, Бом-Жардим-де-Минас, Либердаде және Касамбу.
Темір жолдар
М.С. Логистика. Тек жүк.
Әуежайлар
Франсиско Альварес де Ассис әуежайы, халық арасында "Серинья" деп белгілі, қала шегінде, "Аэропорто" ауданында, орталықтан оңтүстік-батысқа қарай орналасқан. Қазіргі уақытта бұл әуежайда коммерциялық рейстер тоқтатылған. Итамар Франко әуежайы Гояна муниципалитетінің солтүстігінде орналасқан. Azul Linhas Áereas Brasileiras компаниясы Капинaс (VCP) қаласына, ал GOL Linhas Áereas Inteligentes компаниясы Белу-Оризонти (PLU) және Сан-Паулу Конгоньяс (CGH) қалаларына рейстер орындайды.
Мәдениет
Көші-қонның кең таралуы, әсіресе Португалия, Италия, Германия, Сирия және Ливан елдерінен, сондай-ақ соңғы кезде Қытайдан келгендердің көп болуы, қаланың тарихы бойында космополиттік рух пен алуан түрлі ас мәдениетін қалыптастырды. Рио-Бранко даңғылымен (қаланың бірнеше шақырымға созылған басты даңғылы) жүргенде, әдеттегі неміс, итальян, араб, португал, қытай және жапондық мейрамханаларын, сондай-ақ дәстүрлі бразилиялық және вегетариандық тағамдарды кездестіруге болады. Жуис-де-Фора – маңызды аймақтық мәдени орталық, Оңтүстік-Шығыс Минас-Жерайс штатындағы тұрақты түрде жұмыс істейтін кинотеатрлары, театрлары, музыкалық алаңдары мен ойын-сауық орындары бар сирек қалалардың бірі. Мұнда ұлттық маңызы бар музей (Museu Mariano Procópio) және филармониялық оркестр (Orquestra Filarmônica Pró Musica) бар. Қалада жыл сайынғы классикалық музыка фестивалі – Бразилиялық отарлық музыка және ежелгі музыканың халықаралық фестивалі (Festival Internacional de Música Brasileira Colonial e Música Antiga) өтеді. "Meninos Cantores da Academia" хоры, Бразилиядағы осы санаттағы екінші ең көне хор, және Федералды Жуис-де-Фора университетінің студенттік хоры (Coral Universitário da Universidade Federal de Juiz de Fora) – 50 жылдық көрнекті музыкалық мұраға ие, эклектикалық және ұқыпты хор осы қалада орналасқан. Мәдени өмірді көптеген кино, гастрономиялық және рок фестивальдері де жандандырады: "Primeiro Plano Juiz de fora Cinema Festival", "JF Sabor", "Deutsches Fest" (Бұл фестиваль неміс мәдениетінің салт-дәстүрлерін, ас мәдениетін және неміс тіліне қатысты барлық нәрсені сақтап, дамытады. 2018 жылы фестиваль Жуис-де-Фораға неміс иммиграциясының 160 жылдығын тойлады), "Comida di Buteco JF" және "Festival de Bandas Novas". Рок фестивалі 1999 жылдан бері жергілікті музыкалық аренаны қолдап, көптеген жаңа топтарды ілгерілетуде. Федералды университет және Жуис-де-Форадағы бірнеше жеке меншік колледждер оны студенттер үшін өте тартымды орынға айналдырды. Жуис-де-Фора университетінің кейбір курстары Бразилиядағы ең жақсылардың қатарында саналады, ол Минас-Жерайс штатындағы екінші үздік университет және 2018 жылғы халықаралық рейтинг бойынша Бразилия университеттерінің арасында 14-орынды иеленді. Жуис-де-Фораның мәдени өмірі зор эклектизммен сипатталады, оны қаланың архитектурасында көруге болады. ХХ ғасырдың басындағы модерн стиліндегі ғимараттар ХХ ғасырдың ортасынан бастап пайда болған Ар-деко стиліндегі ғимараттармен үйлеседі, сондай-ақ Оскар Нимейер салған ғимараттарды қоса алғанда, көптеген заманауи бетонды құрылыстар бар.
Футбол
Джуис-де-Фора – «Тупи» және «Тупинамбас» клубтарының туған жері. «Тупи» 1932 жылы «Кампеонато Минейро» турнирінде күміс жүлдегер атанды және бірнеше қалалық чемпионаттарда жеңіс тойлады. «Тупи» 2001 жылы «Кампеонато Минейро Модулу II» турнирін жеңіп алды, 2008 жылы «Кампеонато Минейро» турнирінде 3-орынды иеленді және 2008 жылы «Taça Minas Gerais» турнирінде жеңіске жетті. Ұлттық деңгейде үлкен жетістіктерге қол жеткізбесе де, бұл команда штаттағы ең маңызды клубтардың бірі саналады. Олар 2011 жылы «Campeonato Brasileiro Série D» (ұлттық төртінші дивизион) турнирінде «Санта-Круз» командасын екі ойында жеңіп, чемпион атанды. 2015 жылы «Campeonato Brasileiro Série C» турнирінде 3-орынды алып, команда тарихында алғаш рет Бразилияның екінші дивизионына жолдама алды. Бірақ, 2016 жылы «Campeonato Brasileiro Série B» турнирінде 18-орынға түсіп, «Série C» дивизионына қайта оралды. 2017 жылы жоғары дивизионға өту мүмкіндігінен айырылғаннан кейін, келесі жылы «Тупи» гол айырмасы бойынша «Série D» дивизионына түсті. Ал «Тупинамбас» 60-шы жылдардан бері «Кампеонато Минейро Модулу II» турнирінде сирек-сирек қатысып, көп жылдар бойы футбол бөлімі жабық болды. Олар 2016 жылы клубтың түлегі Данилоны «Портудан» «Реал Мадридке» сатудан түскен қаражаттың бір бөлігін алғаннан кейін кәсіби футболға оралды және сол жылы «Кампеонато Минейро» турнирінің үшінші дивизионынан жоғарылады. 2018 жылы «Тупинамбас» «Кампеонато Минейро» турнирінің екінші дивизионында 2-орынды алып, 2019 жылғы «Кампеонато Минейро» турниріне жолдама алды. 2019 жылы екі команда да 1970 жылдан бері Минас-Жерайс штатының бірінші дивизионында бірге өнер көрсетті. «Тупи» бірде-бір ойында жеңіске жете алмады және соңғы орында қалғандықтан дивизион төменге түсті, ал «Тупинамбас» алғашқы ойында «Вилла-Нова» командасын 5:1 есебімен жеңіп, екінші ойында қалалық қарсыласын 1:0 есебімен ұтты және 8-орында аяқтады, ал ширек финалда «Атлетико Минейро» командасынан жеңілді.
Волейбол
2011 жылы UFJF волейбол командасы алғаш рет Superliga Brasileira de Voleibol-ға жолдама алды. Алғашқы маусымында UFJF 12 команданың арасында 11-ші орынды алды және 2012/13 маусымдағы жоғары дивизионда қалуға шақыру күтілуде. Кейін команда атын JF Vôlei деп өзгертті және 2016/2017 жылғы суперлигада #7 орынға ие болды, бұл команданың қазіргі кездегі ең жақсы нәтижесі.