WWII кезіндегі неміс U-234 қайығы: Жапонияға ядролық материалдарды жеткізуге тырысқан соң АҚШ-қа берілді. Тарихы, құрылысы және миссиясы туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
II дүниежүзілік соғыс кезіндегі неміс суасты кемесі
German World War II submarine
Неміс суасты кемесі U-234 – нацистік Германияның Кригсмарине әскери-теңіз күштерінің XB типті U кемесі болатын. Оның командирі – капитан-лейтенант Иоганн Генрих Фейлер. Оның жау немесе даулы аймаққа жасаған алғашқы және жалғыз миссиясы – уран оксиді мен неміс жасаған озық қару-жарақ технологиясын Жапон империясына жеткізуге жасалған әрекеттен тұрды. Адмирал Дёництің су бетіне шығып, бас ие беруі туралы бұйрығын және Германияның толық бас ие беруінен кейін, суасты кемесінің экипажы 1945 жылғы 14 мамырда АҚШ-қа берілді.
German submarine U 234 was a Type XB U boat of Nazi Germany's Kriegsmarine during World War II, she was commanded by Kapitänleutnant Johann Heinrich Fehler. Her first and only mission into enemy or contested territory consisted of the attempted delivery of uranium oxide and German advanced weapons technology to the Empire of Japan. After receiving Admiral Dönitz' order to surface and surrender and of Germany's unconditional surrender, the submarine's crew surrendered to the United States on 14 May 1945.
Құрылыс
Бастапқыда мина қоюға арналған болып салынған, ол 1941 жылғы 1 қазанда Кильдегі Germaniawerft заводында жатқызылды; U 234 құрылысы барысында зақымдалған, бірақ 1943 жылғы 23 желтоқсанда суға түсірілді. 1944 жылғы шілдеде U 233 кемесінен айырылғаннан кейін, U 234 кемесін мина қойғыш ретінде пайдаланбауға шешім қабылданды; оның орнына, ол Жапонияға миссиялармен ұзақ қашықтыққа жүк тасымалдайтын қайық ретінде аяқталды.
Originally built as a minelaying submarine, she was laid down at the Germaniawerft in Kiel on 1 October 1941; U 234 was damaged during construction, but launched on 23 December 1943. Following the loss of U 233 was launched in in July 1944, it was decided not to use U 234 as a minelayer; she was completed instead as a long range cargo submarine with missions to Japan in mind.
Радар
U 234 қайығы FuMO 61 Hohentwiel U радарлық хабарлау құрылғысымен жабдықталған аз ғана қайықтардың бірі болды. Бұл жабдық басқару мұнарасының оң жағына орнатылған.
U 234 was one of the few U boats that was fitted with a FuMO 61 Hohentwiel U Radar Transmitter. This equipment was installed on the starboard side of the conning tower.
Радарлық анықтау
U 234 кемесі FuMB 26 Тунис антеннасымен де жабдықталған. FuMB 26 Тунис антеннасы FuMB Ant. 24 Fliege және FuMB Ant. 25 Cuba II антенналарын біріктірген. Оны бағыт тапқыш антеннаның тізбегіне немесе көпірге жеке орнатуға болатын.
U 234 was also fitted with the FuMB 26 Tunis antenna. The FuMB 26 Tunis combined the FuMB Ant. 24 Fliege and FuMB Ant. 25 Cuba II antennas. It could be mounted in either the Direction Finder Antenna Loop and separately on the bridge.
Соғыс уақытындағы қызмет
U 234 кемесі 5 қыркүйекте Кильдегі Germaniawerft кемежайына қайта оралды, жүк тасымалдауға бейімделу үшін. Шағын жөндеу жұмыстарынан басқа, оған шнорхел орнатылды және 30 шахтасының 12-сі шахталардың диаметрімен бірдей арнайы жүк контейнерлерімен жабдықталды, олар минаны босату механизмдерімен бекітілді. Бұған қоса, кеменің кіліне оптикалық сападағы шыны мен сынаптан тұратын жүк тиелді, сондай-ақ оның төрт жоғарғы палубадағы торпеда сақтау бөлімшелері (әр жағынан екі) да жүк контейнерлерімен толтырылды.
U 234 returned to the Germaniawerft yard at Kiel on 5 September 1944, to be refitted as a transport. Apart from minor work, she had a snorkel added and 12 of her 30 mineshafts were fitted with special cargo containers the same diameter as the shafts and held in place by the mine release mechanisms. In addition, her keel was loaded with cargo, thought to be optical grade glass and mercury, and her four upper deck torpedo storage compartments (two on each side) were also occupied by cargo containers.
Жүк
Тасымалданатын жүк 1944 жылдың соңында құрылған арнайы комиссия, Marine Sonderdienst Ausland, арқылы анықталды. Осы кезде су асты кемелерінің офицерлеріне Жапонияға ерекше сапар жасау керектігі туралы хабарланды. Жүк тиеу аяқталғаннан кейін, су асты кемелерінің офицерлері 240 тонна жүк, сондай-ақ алтыдан тоғыз айға дейінгі сапарға жеткілікті дизель отыны мен азық-түлік тасымалданатынын есептеді. Жүк тиелгеннен кейін U 234 Киль маңында қосымша сынақтар жүргізіп, содан кейін жолаушыларына қонаққа шақырған Солтүстік Германия қаласына қайтып келді.
The cargo to be carried was determined by a special commission, the Marine Sonderdienst Ausland, established towards the end of 1944, at which time the submarine's officers were informed that they were to make a special voyage to Japan. When loading was completed, the submarine's officers estimated that they were carrying 240 tons of cargo plus sufficient diesel fuel and provisions for a six to nine month voyage. When the cargo was loaded, U 234 carried out additional trials near Kiel, then returned to the northern German city where her passengers came aboard.
Жолаушылар
U 234 кемесі 12 жолаушыны алып жүрген, олардың ішінде неміс генералы, төрт неміс әскери-теңіз офицері, азаматтық инженерлер мен ғалымдар, сондай-ақ екі жапондық әскери-теңіз офицері бар еді. Неміс құрамында Токиодағы Люфтваффе байланыс міндеттерін қабылдауға тиіс болған Люфтваффе генералы Ульрих Кесслер; Рихард Сорге тыңшылар желісінің қалдықтарынан Жапониядағы неміс дипломатиялық корпусын тазалауға жіберілген Әскери-теңіз күштерінің әскери судьясы Кей Нишлинг; радар, инфрақызыл сәуле және қарсы шаралар бойынша маман, Кильдегі Әскери-теңіз күштерінің сынақ алаңдарының директоры Хайнц Шлике (кейіннен АҚШ-тың «Paperclip» операциясы бойынша жұмысқа алынған); және Мессершмитте Me 262 өндірісіне жауапты Август Брингевальд болды.
U 234 was carrying twelve passengers, including a German general, four German naval officers, civilian engineers and scientists and two Japanese naval officers. The German personnel included General Ulrich Kessler of the Luftwaffe, who was to take over Luftwaffe liaison duties in Tokyo; Kay Nieschling, a Naval Fleet Judge Advocate who was to rid the German diplomatic corps in Japan of the remnants of the Richard Sorge spy ring; Heinz Schlicke, a specialist in radar, infrared, and countermeasures and director of the Naval Test Fields in Kiel (later recruited by the US in Operation Paperclip); and August Bringewalde, who was in charge of Me 262 production at Messerschmitt.
Саяхат
U 234 кемесі 1945 жылғы 25 наурызда кешке Кильден Норвегиядағы Кристиансанд қаласына жолға шықты. Екі тәулік өткен соң Хортен әскери-теңіз базасына келді, оны сүйемелдеуші кемелер мен үш Type XXIII типті жағалау U қайығы болды. Келесі сегіз күн бойы су асты кемесі шнорхелімен сынақтар жүргізді, сол кезде оған ұқсас сынақтардан өткен VIIC типті U қайыққа кездейсоқ соқтығысты. Екі су асты кемесіне де аз ғана зақым келді, ал суға түсу бөлімі мен жанармай бакі тесілгеніне қарамастан, U 234 сынақтарды аяқтады. Содан кейін ол Кристиансандқа барып, шамамен 5 сәуірде жетіп, жөндеуден өтті және азық-түлік пен жанармаймен толықты. U 234 кемесі 1945 жылғы 15 сәуірде Кристиансандтан Жапонияға қарай жолға шықты. Алғашқы 16 күн бойы ол шнорхель тереңдігінде су астында жүзіп, содан кейін ғана командирі, капитан-лейтенант Иоганн Генрих Ффелер, басылып жатқан қатты дауыл кезінде су бетіндегі шабуылдан қауіпсіз деп есептеген соң суға шықты. Осыдан кейін ол түні бойы екі сағат су бетінде жүзіп, қалған уақытын су астында өткізді. Сапар кедергісіз өтті. Әлемдік жағдай сапарды басып озуда екенін көрсететін алғашқы белгі – Kriegsmarine-нің «Голиаф» радиоалғышы хабар таратуын тоқтатып, одан кейін Науэн станциясы да тоқтады. Ффелер бұл туралы білмеді, бірақ Германияның әскери-теңіз штабы одақтастардың қолына түсті. Содан кейін 4 мамырда U 234 британдық және американдық радиостанциялардан хабарламаның бір бөлігін алды, онда адмирал Карл Дёництің Адольф Гитлердің қайтысынан кейін Германияның мемлекет басшысы болғаны жарияланды. U 234 10 мамырда жақсырақ радио байланысы үшін су бетіне шықты және Дёництің су асты кемелеріне берген соңғы бұйрығын алды, барлық U қайықтарына су бетіне шығуға, ақ ту көтеруге және одақтас күштеріне бағынуға бұйрық берді. Ффелер алдау жолын сезініп, U 873 кемесімен байланыс орнатуға тырысты, оның капитаны оған хабарламаның рас екеніне сендірді. Осы кезде U қайық британдық, канадалық және американдық порттардан шамамен бірдей қашықтықта болды. Ффелер саяхатын жалғастырмауды шешті, орнына АҚШ-тың шығыс жағалауына бет бұрды. Ффелер егер олар канадалық немесе британдық күштерге бағынса, оларды тұтқынға алып, Германияға қайтару үшін жылдар кетеді деп ойлады, ал АҚШ оларды үйлеріне қайтарып жібереді деп сенді. Сондықтан Ффелер АҚШ күштеріне бағынуға шешім қабылдады, бірақ 12 мамырда Галифакс, Новая Шотландияға бағытталатынын хабарлады, осылайша канадалық бөлімдер оған жетпейтініне көз жеткізді. Содан кейін U 234 Ньюпорт-Ньюс, Вирджинияға бағыт алды. Сапар барысында Ффелер өзінің «Тунис» радиолокаторын, жаңа «Kurier» радиобайланыс жүйесін және «Enigma» машинасына қатысты барлық құжаттар мен басқа да құпия қағаздарды жойды. U қайығының бағынуға дайын екенін білген екі жапондық жолаушы барбитуратты седатив және құрысуға қарсы препараттың үлкен дозасын қабылдап, өз-өзіне қол жұмсады. Олар теңізде жерленді. U 234 кемесінің жоғары дәрежелі неміс жолаушыларымен бағынуы үлкен жаңалық болды. Журналистер әскери-теңіз базасына ағылып, су асты кемесін көру үшін шағын қайықпен теңізге шықты.
U 234 sailed from Kiel for Kristiansand in Norway on the evening of 25 March 1945, accompanied by escort vessels and three Type XXIII coastal U boats, arriving in Horten Naval Base two days later. The submersible spent the next eight days carrying out trials on her snorkel, during which she accidentally collided with a Type VIIC U boat performing similar trials. Damage to both submarines was minor, and despite a diving and fuel oil tank being holed, U 234 was able to complete her trials. She then proceeded to Kristiansand, arriving on about 5 April, where she underwent repairs and replenished her provisions and fuel. U 234 departed Kristiansand for Japan on 15 April 1945, running submerged at snorkel depth for the first 16 days, and surfacing after that only because her commander, Kapitänleutnant Johann Heinrich Fehler, considered he was safe from attack on the surface in the prevailing severe storm. From then on, she spent two hours running on the surface by night, and the remainder of the time submerged. The voyage proceeded without incident. The first sign that world affairs were overtaking the voyage was when the Kriegsmarines Goliath transmitter stopped transmitting, soon followed by the Nauen station. Fehler did not know it, but Germany's naval HQ had fallen into Allied hands. Then, on 4 May, U 234 received a fragment of a broadcast from British and American radio stations announcing that Admiral Karl Dönitz had become Germany's head of state following the death of Adolf Hitler. U 234 surfaced on 10 May for better radio reception and received Dönitz's last order to the submarine force, ordering all U boats to surface, hoist white flags and surrender to Allied forces. Fehler suspected a trick and managed to contact U 873 was launched in ., whose captain convinced him that the message was authentic. At this point, the U boat was almost equidistant from British, Canadian, and U. S. ports. Fehler decided not to continue his journey, and instead headed for the east coast of the United States. Fehler thought it likely that if they surrendered to Canadian or British forces, they would be imprisoned and it could be years before they were returned to Germany; he believed that the United States would probably just send them home. Fehler consequently decided that he would surrender to U. S. forces, but radioed on 12 May that he intended to sail to Halifax, Nova Scotia, to surrender to ensure Canadian units would not reach him first. U 234 then set course for Newport News, Virginia. During the passage Fehler disposed of his Tunis radar detector, the new Kurier radio communication system, and all Enigma machine related documents and other classified papers. On learning that the U boat was to surrender, the two Japanese passengers committed suicide by taking an overdose of Luminal, a barbiturate sedative and antiepileptic drug. They were buried at sea. News of U 234's surrender with her high ranking German passengers made it a major news event. Reporters swarmed over the Navy Yard and went to sea in a small boat for a look at the submarine.
Құпия жүк
19 мамырда жазылған құпия АҚШ барлау мәліметінде U-234 кемесінің жүгінде сызбалар, қару-жарақ, медициналық құралдар, аспаптар, қорғасын, сынап, кофеин, болат, оптикалық шыны және мыс бар екені тізілген. Кемеде уран оксиді тасымалданғаны Соғыс суық соғыс кезеңінің аяғына дейін құпия сақталды. Автор және тарихшы Джозеф М. Скалия Портсмут теңіз портында бұрын құпия болған телеграмманы тапқанын мәлімдеді, онда уран оксиді Хиршфельд хабарлағандай, текшелерде емес, алтынмен қапталған цилиндрлерде сақталғандығы айтылған; аталған құжат Скалияның "Гитлердің қорқыныш қарулары" кітабында талқыланады. Уранның нақты сипаттамалары әлі белгісіз. Скалия және тарихшылар Карл Бойд пен Акихико Йошида оның қару жасауға қолданылатын материал емес, авиациялық отын үшін синтетикалық метанол өндірісінде катализатор ретінде пайдалануға арналған болуы мүмкін деп болжады. Уран жоғалып кетті. Ол, ең болжамдысы, Манхэттен жобасының Оук Ридж диффузиялық зауытына ауыстырылды. Уран оксидін өңдеуден кейін шамамен 235U алынуы мүмкін, бұл заманауи ядролық қаруды жасау үшін қажеттінің шамамен 20% құрайды.
A classified US intelligence summary written on 19 May listed U 234s cargo as including drawings, arms, medical supplies, instruments, lead, mercury, caffeine, steels, optical glass and brass. That the ship carried of uranium oxide remained classified for the duration of the Cold War. Author and historian Joseph M. Scalia claimed to have found a formerly secret cable at Portsmouth Navy Yard which stated that the uranium oxide had been stored in gold lined cylinders rather than cubes as reported by Hirschfeld; the alleged document is discussed in Scalia's book Hitler's Terror Weapons. The exact characteristics of the uranium remain unknown; Scalia and historians Carl Boyd and Akihiko Yoshida have speculated that rather than being weapons grade material it was instead intended for use as a catalyst in the production of synthetic methanol for aviation fuel. The of uranium disappeared. It was most likely transferred to the Manhattan Project's Oak Ridge diffusion plant. The uranium oxide would have yielded approximately of 235U after processing, around 20% of what would have been required to arm a contemporary fission weapon.
Тарату
АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қажет болмағандықтан, U 234 1947 жылғы 20 қарашада Гринфиш суасты қайығымен 42°37’N 69°33’W координаталарында, Кейп-Кодтың Провинстаун қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 40 шақырым жерде торпедалық нысана ретінде батырылды.
As she was not needed by the US Navy, U 234 was sunk off 40 miles northeast of Provincetown, Cape Cod as a torpedo target by Greenfish on 20 November 1947 at 42°37’N 69°33’W.