Мысыр Мамлюк сұлтандығындағы (1250-1382) Баһри династиясы туралы мақала. Құлдардан билікке келген Мамлюктер, саяси тұрақсыздық, және түркі тектес билеушілер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мысыр әулеті (1250–1382)
Egyptian dynasty (1250–1382)
Бахри мамлюктері (المماليك البحرية), кейде Бахри әулеті деп аталады, 1250-1382 жылдар аралығында Мысыр мамлюк сұлтанатының билеушілері болды, олар Айюбид әулетінен кейін билікке келді. Мамлюк билеуші класының мүшелері құл ретінде сатып алынып (мамлюктер), азат етілді, ал ең күштілері Каирде сұлтан рөлін атқарды. Бірнеше Бахри мамлюк сұлтандары өз ұлдары арқылы мұрагерлік династия құруға тырысқанмен, бұл әрекеттері ақыр соңында сәтсіз аяқталды, сұлтандық тақ көбінесе басқа күшті мамлюкке көшті. 1279 мен 1390 жылдар аралығындағы он сегіз сұлтанның он төртеуі Калавунид әулетінен шыққан. 1382/1390 жылдардан кейін, олардың орнын екінші мамлюк режимі – негізінен черкес тегіне жататын Буржи мамлюктері басты. Бахри немесе Бахрия атауы «өзендік» дегенді білдіреді, бұл олардың бастапқы казармаларының Каирдегі Нил (Нахр әл Нил) өзеніндегі Рода аралында, Айюбид сұлтаны Салих Аюб салған Аль-Рода цитаделіне сілтеме жасайды.
The Bahri Mamluks (المماليك البحرية), sometimes referred to as the Bahri dynasty, were the rulers of the Mamluk Sultanate of Egypt from 1250 to 1382, following the Ayyubid dynasty. The members of the Mamluk ruling class were purchased as slaves (mamluks) and manumitted, with the most powerful among them taking the role of sultan in Cairo. While several Bahri Mamluk sultans tried to establish hereditary dynasties through their sons, these attempts were ultimately unsuccessful, with the role of sultan often passing on to another powerful Mamluk. Fourteen of eighteen sultans between 1279 and 1390 belonged to the Qalawunid lineage. After 1382/1390, they were succeeded by a second Mamluk regime, the Burji Mamluks, who were largely of Circassian origin. The name Bahri or Bahriyya means 'of the river', referring to the location of their original barracks on Roda Island in the Nile (Nahr al Nil) in Cairo, at the citadel of Al Rodah which was built by the Ayyubid sultan as Salih Ayyub.
Тарих
Мамлюктер 1250 жылдан 1517 жылға дейін Мысыр, Солтүстік Африка және Жакын Шығыс – Левант аймақтарында құрылған, сол кездегі ең күшті және бай империялардың бірі болды.
The Mamluks formed one of the most powerful and wealthiest empires of the time, lasting from 1250 to 1517 in Egypt, North Africa, and the Levant—Near East.
Даму
1250 жылы Әйюбид сұлтаны Салих Айюб қайтыс болғанда, оның құл ретінде иеленген мамлюктері оның ұлы және мұрагері әл-Муаззам Туранашаһты өлтірді, ал Салихтің жесірі Шажар әл-Дурр Мысыр сұлтаны болды. Ол Атабег (бас қолбасшы) әмірші Айбаққа үйленді және тақтан бас тарды, Айбақ сұлтан атанды. Ол 1250 жылдан 1257 жылға дейін билік етті. Мамлюктер он жыл ішінде билігін нығайтып, ақырында Бахри әулетін құрды. 1258 жылы Бағдатты жаулап алған моңғолдар оларға жанама түрде көмектесті, бұл Аббасид халифатын толыққанды жойды. Осының нәтижесінде Каирдің мәртебесі артып, одан бері мамлюктердің астанасы болып қала берді. Мамлюктер – күшті атты әскер, олар түркі даласы халықтарының салты мен арабтардың ұйымдастыру және технологиялық шеберлігін, сондай-ақ атқа мінудегі біліктілігін үйлестірген. 1260 жылы мамлюктер қазіргі Израильдегі Айн-Джалут шайқасында моңғол әскерін жеңіп, жаулап алушыларды қазіргі Ирак аймағына кері шегіндірді. Моңғолдарды мамлюктердің жеңісі олардың Оңтүстік Жерорта теңізі бассейніндегі беделін арттырды. Шайқастағы басшылардың бірі Бейбарс, сұлтан Құтұз үйіне қайтып бара жатқанда қаза болғаннан кейін жаңа сұлтан болды. 1250 жылы Бейбарс Франция королі Людовик IX-тың крест жорығының атты әскерлеріне қарсы Мансураны қорғаған мамлюк қолбасшыларының бірі болды, олар кейін толық жеңіліске ұшырап, шайқаста тұтқынға алынып, құны төленді. Бейбарс сондай-ақ Мысырды мамлюктердің басып алуына қатысқан. 1261 жылы сұлтан болғаннан кейін ол Каирде қуыршақ Аббасид халифатын құрды, ал мамлюктер Палестинадағы крестоносшы мемлекеттерінің қалдықтарымен күресіп, 1291 жылы Акрыны жаулап алды.
In 1250, when the Ayyubid sultan as Salih Ayyub died, the Mamluks he had owned as slaves murdered his son and heir al Muazzam Turanshah, and Shajar al Durr the widow of as Salih became the Sultana of Egypt. She married the Atabeg (commander in chief) Emir Aybak and abdicated, Aybak becoming Sultan. He ruled from 1250 to 1257. The Mamluks consolidated their power in ten years and eventually established the Bahri dynasty. They were indirectly helped by the Mongols' sack of Baghdad in 1258, which effectively destroyed the Abbasid caliphate. Cairo became more prominent as a result and remained a Mamluk capital thereafter. The Mamluks were powerful cavalry warriors mixing the practices of the Turkic steppe peoples from which they were drawn and the organizational and technological sophistication and horsemanship of the Arabs. In 1260 the Mamluks defeated a Mongol army at the Battle of Ain Jalut in present day Israel and eventually forced the invaders to retreat to the area of modern day Iraq. The defeat of the Mongols at the hands of the Mamluks enhanced the position of the Mamluks in the southern Mediterranean basin. Baibars, one of the leaders at the battle, became the new Sultan after the assassination of Sultan Qutuz on the way home. In 1250 Baibars was one of the Mamluk commanders who defended Mansurah against the Crusade knights of Louis IX of France, who was later definitely defeated, captured in the Battle of Fariskur and ransomed. Baibars had also taken part in the Mamluk takeover of Egypt. In 1261, after he became a Sultan, he established a puppet Abbasid caliphate in Cairo, and the Mamluks fought the remnants of the Crusader states in Palestine until they finally captured Acre in 1291.
Татарлар мен монғолдар
Көптеген татарлар Мысырға қоныстанды және Бейбарс оларды жұмысқа алды. Ол Эльбистан шайқасында моңғолдарды жеңіп, Бағдадты қайта алуға тырысқан Аббасид халифасын 250 адаммен ғана жіберді, бірақ сәтсіз болды. 1266 жылы Киликия Армениясын қиратты, ал 1268 жылы Антиохияны крестшілерден қайтарып алды. Одан бөлек, ол Селжүктермен және Хашшашилермен соғысты; мұсылмандық билікті Нубияға дейін кеңейтті және 1281 жылы Хомс сыртында Абақа бастаған тағы бір моңғол шапқыншылығын жеңді. Моңғол қатері сейілген соң, 1289 жылы Триполиді крестшілерден қайтарып алды. Оның ұлы Халил 1291 жылы крестшілердің соңғы қаласы Акрын жаулап алды. Моңғолдар 1299 жылы шабуылдарын жаңартты, бірақ 1303 жылы Шахаб шайқасында тағы да жеңілді. Мысырдың мамлюк сұлтандары Ислам дініне өткен Алтын Ордамен қарым-қатынас орнатып, 1322 жылы моңғолдармен бейбіт келісімге келді. Сұлтан әл-Насыр Мұхаммед 1319 жылы моңғол ханшайымына үйленді. Оның дипломатиялық байланыстары барлық алдыңғы сұлтандардан кеңірек болды, оған болгар, үнді және абиссиниялық билеушілер, сондай-ақ папа, Арагон патшасы және Франция патшасы кірді. Әл-Насыр Мұхаммед 1311 жылы Александрияны Нил өзенімен байланыстыратын каналды қайта қазуды ұйымдастырды. 1382 жылы соңғы Бахри сұлтан Хаджи II тақтан түсіріліп, сұлтандық черкес әмірі Баркуққа өтті. Ол 1389 жылы қуылды, бірақ 1390 жылы қайта билікке оралып, сұлтандықты Буржи мамлюктерінің бақылауына алды.
Many Tatars settled in Egypt and were employed by Baibars. He defeated the Mongols at the battle of Elbistan and sent the Abbasid Caliph with only 250 men to attempt to retake Baghdad, but was unsuccessful. In 1266 he devastated Cilician Armenia and in 1268 he recaptured Antioch from the Crusaders. In addition, he fought the Seljuks, and Hashshashin; he also extended Muslim power into Nubia and also defeated another Mongol invasion in 1281 that was led by Abaqa outside Homs. After the Mongol threat passed he recaptured Tripoli from the Crusaders in 1289. His son Khalil captured Acre, the last Crusader city, in 1291. The Mongols renewed their invasion in 1299, but were again defeated in 1303 in the Battle of Shaqhab. The Egyptian Mamluk Sultans entered into relations with the Golden Horde who converted to Islam and established a peace pact with the Mongols in 1322. Sultan Al Nasir Muhammad married a Mongol princess in 1319. His diplomatic relations were more extensive than those of any previous Sultan, and included Bulgarian, Indian, and Abyssinian potentates, as well as the pope, the king of Aragon and the king of France. Al Nasir Muhammad organized the re digging of a canal in 1311 which connected Alexandria with the Nile. In 1382 the last Bahri Sultan Hajji II was dethroned and the Sultanate was taken over by the Circassian Emir Barquq. He was expelled in 1389 but returned to power in 1390, setting up an era where the sultanate was controlled by the Burji Mamluks.