Кіріспе

Гамильтон механикасының бірнеше Гамильтондықтарды қамтитын жалпылауы. Математикада Намбу механикасы – Гамильтон механикасының бірнеше Гамильтондықтарды қамтитын жалпылауы болып табылады. Еске сала кетейік, Гамильтон механикасы симплектикалық көптегідегі тегіс Гамильтондық тудырған ағындарға негізделген. Ағындар симплектоморфизмдер болып табылады және демек, Лиувилл теоремасын сақтайды. Бұл жақын арада Пуассон көптегіндегі Гамильтондық тудырған ағындарға жалпыландырылды. 1973 жылы Йоичиро Намбу бірнеше Гамильтондықтарды қамтитын және Намбу-Пуассон көптегіштерін пайдаланатын жалпылауды ұсынды.

Гамильтондар мен ағын

N − 1 гамильтондар, H1, , HN−1 бар, олар сығылмайтын ағынды тудырады. Жалпыланған фазалық кеңістіктегі жылдамдық дивергенциясыз болып келеді, бұл Лиувилл теоремасын қолдануға мүмкіндік береді. 1=N = 2 жағдайы Пуассон көптігіне және дәстүрлі Гамильтон механикасына дейін тоғысады. Үлкен N мәндері үшін N−1 гамильтондар, N өлшемді фазалық кеңістікте дамитын суперинтегралдық жүйені сипаттайтын қозғалыстың максималды санымен (қ. Сақталған шама) сәйкес келеді. Мұндай жүйелерді дәстүрлі Гамильтон динамикасы арқылы да сипаттауға болады; бірақ оларды Намбу механикасы аясында сипаттау әлдеқайда әдемі және түсінікті, себебі барлық инварианттар Гамильтонмен бірдей геометриялық мәртебеге ие: фазалық кеңістіктегі траектория осы инварианттармен анықталған N − 1 гипербеттердің қиылысы болып табылады. Осылайша, ағын осы Гамильтондардың барлық N − 1 градиенттеріне перпендикуляр, демек тиісті Намбу жақшасымен анықталған жалпыланған көлденең көбейтуге параллель. Намбу механикасын сұйық динамикасына кеңейтуге болады, онда алынған Намбу жақшалары канондық емес, ал гамильтондар жүйенің Казимирлерімен, мысалы энстрофиямен немесе гелицитпен сәйкес келеді. Намбу динамикасын кванттау, суперинтегралдық жүйелерге қатысқанда, дәстүрлі кванттаумен сәйкес келетін қызықты құрылымдарға әкеледі – және олар осылай болуы керек.