Кіріспе

Теориялық физикада ағындарды талдау – "өлшеуіш" немесе "өлшеуіш сияқты" "симметрияларды" зерттеу (яғни, теорияның тұжырымдамасы өзгермейтін ағындар). Көбінесе ағындар жүйенің динамикасын сипаттаудағы артық ақпараттан басқа ештеңе көрсетпейді деп есептеледі, бірақ көбінесе есептеулер үшін артық сипаттамамен жұмыс істеу ыңғайлырақ болады.

Іс-әрекет формализміне қатысты ағымдар

Классикалық түрде, әрекет конфигурация кеңістігіндегі функционал болып табылады. Шалдағы шешімдер шекті шарттар сақтала отырып, әрекетті экстремизациялаудың вариациялық мәселесімен беріледі. Шекараны оқулықтарда көбінесе ескермесе де, ол ағындарды зерттеуде маңызды рөл атқарады. Бізде "ағын" бар деп есептейік, яғни конфигурация кеңістігінің бір өлшемді трансформациялар тобының генераторы, ол шекті шарттарды сақтай отырып, шалдағы күйлерді шалдағы күйлерге бейнелейді. Вариациялық принципке сәйкес, орбитадағы барлық конфигурациялар үшін әрекет бірдей болады. Бұл жалпы трансформациялар үшін дұрыс емес, олар шалдағы күйлерді шалдағы күйлерге бейнелейді, бірақ шекті шарттарды өзгертеді. Мұнда бірнеше мысал келтіріледі. Трансляциялық симметриясы бар теорияда, уақыт бойынша ауыстырулар ағын болып табылмайды, өйткені олар көбінесе шекті шарттарды өзгертеді. Алайда, қарапайым гармоникалық осциллятордың жағдайын қарастырайық, онда шекаралық нүктелер бір-бірінен периодтың еселігімен бөлінеді және бастапқы және соңғы позициялар шекаралық нүктелерде бірдей болады. Осы нақты мысал үшін, ағын бар екені анықталады. Бұл техникалық тұрғыдан ағын болғанымен, әдетте бұл өлшегіш симметриясы деп есептелмейді, өйткені ол жергілікті емес. Ағындар конфигурация кеңістігіндегі тегіс функционалдар алгебрасы бойынша туындылар түрінде берілуі мүмкін. Егер бізде ағын таралуы (яғни ағынға бағаланған таралу) болса және ағын жергілікті аймақта таратылғанда тек сол аймақтағы өріс конфигурациясына әсер етсе, онда біз бұл ағын таралуын өлшегіш ағын деп атаймыз. Бізді тек шалда не болатыны қызықтыратындықтан, біз көбінесе Эйлер-Лагранж теңдеулерімен туындаған идеалға қатысты бөліп қарастырамыз, яғни шалда келісетін функционалдардың/ағындардың эквивалентті класын қарастырамыз.