Кіріспе

Ағылшын сарай қызметкерлерінің болжамды құпия жоспары, 1603 жыл

Бас құпия жоспар – 1603 жылдың шілдесінде ағылшын сарай қызметкерлері жасаған, король Яков I-ді Англия тағынан құлатып, оның туысы леди Арбелла Стюартпен алмастыру туралы болжам. Бұл жоспарға Лорд Кобхем жетекшілік еткен және оны испан үкіметі қаржыландырған деп есептеледі. Мемлекеттік сотта Бас құпия жоспарына қатысы бар деп айыпталғандар Бай құпия жоспарына қатысқандармен бірге сотталды. Ол "бас" жоспар деп аталады, себебі сол кезде ол негізгі ("бас") жоспар ретінде ұсынылды, ал екінші (немесе "бай") жоспар оның шағын бөлігі саналды. Сотта ұсынылған жоспар бойынша, Кобхем испан сарайынан шамамен 160 000 фунт стерлинг сомасында үлкен қаржы алу үшін Армберг графымен келіссөздер жүргізді. Ол Брюссельге, содан Испанияға барып, ақшаны жинап, Джерси арқылы Англияға қайтуы тиіс еді, онда сер Уолтер Рейли губернатор болып жұмыс істеді. Рейли мен Кобхем содан кейін ақшаны бөлісіп, оны бүлікшілдікке қалай жұмсау керектігін шешуге тиіс болды.

Тергеу

Лорд Кобхэмнің ағасы сэр Джордж Брук қатысқан "Бай-Плот" ісін терген кезде бұл қастандық жолымен анықталды. Күдіктілерден алынған дәлелдерді тексеру жұмығы Уильям Ваадқа жүктелді. Ол, өзінің түсінігінше, жоғары лауазымды Раллиді қамтыған "басты" немесе маңызды қастандықты, қалған "қосымша" қастандықтан ажыратып, нәтижелерін сэр Роберт Сесил мен Жеке кеңеске ұсынды.

Салдарлар

Кобхам мен Ралли екеуі де, сэр Гриффин Маркхэм сияқты, Лондон мұнарасында түрмеге қамалған болатын. Ралли он үш жылдан кейін босатылды, бірақ соңында 1618 жылы өлім жазасына кесілді. Науқас Кобхам сол жылы босатылып, бірнеше айдан кейін қайтыс болды.