Кіріспе

Rubus phoenicolasius (япон wineberry, wine raspberry, wineberry немесе dewberry) – раушангүлділер тұқымдасына жататын, Азиядағы раушанның (Rubus subgenus Idaeobatus) бір түрі, Қытай, Жапония және Кореяда табиғи түрде өседі. Бұл түр Еуропа мен Солтүстік Америкаға әсемдік үшін және жаңа гибридті раушандарды өсіру мақсатында әкелінді. Кейіннен ол өсірілген жерлерден қашып, Еуропа мен Солтүстік Американың кейбір аймақтарында жабайылап өсе бастады.

Сипаттамалары

Бұл түр – көпжылдық тамыр жүйесінен екіжылдық сабақтар ("қамыс") шығаратын көпжылдық өсімдік. Бірінші жылы жаңа сабақ ("примокань") 1–3 метр биіктікке дейін өседі, бұтақталмайды, үш немесе бес жапырақшасы бар ірі қауырсын жапырақтарымен жабдырылады; әдетте, ол бірінші жылы гүлдемейді. Екінші жылы сабақ ("флорикан") биікке өспейді, бірақ бірнеше жанама бұтақтар пайда болады, олар әрқашан үш жапырақшасы бар кішкентай жапырақтардан тұрады; жапырақтардың астыңғы жағы ақ. Өсімдіктің жапырақтары мен сабақтары/бұтақтары тікендермен қапталған. Жапырақтары үштен бір жиынтықпен пайда болады, онда екі шеткі жапырақтары кішкентай, ал ортаңғы жапырағы ірі болады. Жапырақтары үстінен жасыл, ал астынан тығыз, жұмсақ түктердің қабатынан ақ түсті.

Өсіру және пайдалану

Шарап жидегі АҚШ-тың көптеген аймақтарында, негізінен Аппалачи тауларында өседі. Олар егістіктер мен жол жиектерінде көптеп кездеседі және бүгінгі күнге дейін малина сорттарын шығару үшін пайдаланылады. Олар жеуге жарамды, Солтүстік Америкада оларға ұқсас уытты өсімдіктер жоқ. Шарап жидегі деп жаңылыстырылуы мүмкін өсімдіктер: қызыл малина, лосось жидегі, қара малина және қараторғай. Шарап жидегінің дәмі тәтті-қышқыл, малинаға ұқсас, сондықтан оны малина сияқты пирогтар мен басқа тәттілер жасау үшін қолданады. Шарап жидегін орман, егістік, өзен жағалаулары, батпақты жерлер мен ашық орман сияқты әртүрлі орталарда кездестіруге болады. Шарап жидегінің өсуін әртүрлі әдістермен бақылауға болады, мысалы, ауруларға осалдығын арттыратын биологиялық механизмдер арқылы немесе қазу, қазба жұмыстары жүргізу немесе өсімдік өлгенше қайта-қайта кесіп тастау сияқты механикалық әсерлер арқылы.