Кіріспе

Неміс суретшісі (1491 жылы қайтыс болды)

Фриц Герлен (немесе Герлин) (1449 жылға дейін – 12 қазан 1491) – 15 ғасырдағы ерте шваб мектебінің неміс суретшісі.

Өмірбаян

Герленнің туған күні мен орны белгісіз, бірақ оның есімі 1449 жылы Ульм қаласының салық жинаушылар тізімінде кездеседі; ал 1467 жылы фламанд сурет салу тәсілдерімен таныс болғандықтан Нердлинген қаласында азамат және қала суретшісі болып тағайындалды. Оның ең алғашқы жұмыстарының бірі – Ротенбург-на-Таубердегі шіркеудің алтарьларының біріндегі киелі орын, оның қанаттары 1466 жылы аяқталды, онда Мәсіх пен Құдай ананың өмірінен жеті эпизод бейнеленген. Ротенбург қалалық залында 1467 жылғы Мадонна мен Әулие Екатерина суреті, ал Нердлинген соборының хорында 1488 жылғы триптих – Рождество және Мәсіхтің дәрігерлермен бірге бейнеленуі, қасында Әулие Иосиф пен Әулие Маргарита отбасының қамқоршылары ретінде бейнеленген. Бұл жұмыстардың әрқайсысында суретшінің аты суреттің авторлығын растайды, ал стильі фламанд мектебімен таныс суретшіге тән. Герлен Нидерландыда кімнің оқушысы болғаны белгісіз, бірақ ол, әлдебір Шёнгауэр мен Ханс Гольбейн Ұлы сияқты, ван дер Вейден мектебінде білім алған болуы мүмкін. Оның Ротенбургтегі алтарінде ван дер Вейденнің немесе Мемлингтің шәкірттерінен алынғандай топтар мен тұлғалар, сондай-ақ қимыл мен киімдер бейнеленген. 1488 жылғы Мадонна суреті де ұқсас ерекшеліктерге ие, бірақ шебердің Швабиядағы замандастарымен үнемі байланыста болуынан туындаған өзгерістер де байқалады. Герленде Шёнгауэрдің талантына жете алмады. Ол тіпті екінші қатарлы суретшілердің де 15 ғасыр дәстүрлерін Мациске жеткізуге жеткілікті шеберліктері болмады, бірақ оның үлгісі Швабиядағы өнердің дамуына үлкен әсер етті. Көптеген сыншылар оған Евангелиядан эпизодтар мен Әулие Флориан мен Әулие Флориананың бейнеленген үлкен алтарь суретін, сондай-ақ айқышталған Мәсіхті бейнелейтін суретті жатқызады, ол Динкельсбюль шіркеуіндегі үлкен тақтаның бетіне жоғары рельеф түрінде ойылған. Соборда Жаңа өсиеттен сегіз эпизодты бейнелейтін айқышталған Мәсіх суреті, Мәриям мен Иоанмен бірге Соттаушы Мәсіх және Нердлинген қалалық залындағы Жандардың қайта тірілуі көрсетілген. Кішкентай Епифания, бұрын Ульмдегі Минориттер монастырында болған, қазір Аугсбургтегі Хольцшугер коллекциясында сақталады, ал Мадонна мен сүндеттелу суреттері Мюнхендегі Ұлттық мұражайда қойылған. Ратгебер сақтап қалған Герленнің епитафиясында оның 1491 жылдың 12 қазанында қайтыс болғаны және Нердлингенге жерленгені жазылған.