Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Роан (ʁɔan; ) – Францияның Луара департаментіндегі коммуна. Ол Лион қаласының солтүстік-батысында, Луара өзенінің жағасында орналасқан. Қаланың маңызды мұражайы – Жозеф Дешелетте атындағы Бейнелесу өнері және археология мұражайы (француз тілінде), онда көптеген египеттік артефакттар сақталған.
Roanne (ʁɔan; ; ) is a commune in the Loire department, central France. It is located northwest of Lyon on the river Loire. It has an important Museum, the Musée des Beaux arts et d'Archéologie Joseph Déchelette (French), with many Egyptian artifacts.
Экономика
Роанна гастрономиясымен (көбінесе атақты Труасгрос отбасының еңбегінің арқасында), тоқыма өнеркәсібімен, ауыл шаруашылығымен және танктар жасаумен танымал. Роан станциясы Клермон-Ферран, Сент-Этьен, Мулен және Лион қалаларымен теміржол байланысына ие.
Roanne is known for gastronomy (largely because of the famous Troisgros family), textiles, agriculture and manufacturing tanks. Roanne station has rail connections to Clermont Ferrand, Saint Étienne, Moulins and Lyon.
Тарих
Топонимикасы – галл тілінен, Род Онна ("ағын су") деген сөзден басталып, Родумна, содан кейін Руанна және Роанна болып өзгерген. Қала Лоара өзенінің қатыгез шатқалының төменгі жағында, өзен арқылы жүруге қолайлы жерде орналасқан. Тасымалдау торабы ретінде маңызы IV ғасырдан кейін алыс сауданың тоқырауымен азайды. XII ғасырда бұл жер Форз графының билігіне өтті, оның қамқорлығымен қала жаңадан гүлдене бастады. Құрлық жолы Лион мен Ронаға дейін жеткізіп, Роанды Париж бен Жерорта теңізі арасындағы тасымалдау орталығы ретінде дамытты, осы кезеңде су жолдары жолдармен бірдей маңызға ие болды. Лоара өзенінде қайта жандану жергілікті өнімдердің – шараптардың (Beaujolais шарабының бөшкелері де осылай тасымалданды), керамика, тоқыма және 1785 жылдан бастап Сен-Этьеннен алынған көмірдің экспортына мүмкіндік берді, бұрынғыда бұл көмір Сен-Рамберде өзенге тиелген болатын. Осыған орай, өзеннің арнасын жақсарту шаралары жүргізілді. Берік тауарлар сапиньерлерге салынып, өзен бойымен ағызылып, пайдаланғаннан кейін таратылды. XVII және XVIII ғасырлардағы Роан халқының жартысы осы көлік экономикасына қатысты: саудагерлер, делдалдар, тасымалдаушылар, ағаш шеберлері, шелек жасаушылар, қайық жүргізушілер, олардың шәкірттері мен есушілер, сондай-ақ жағалаудағы жұмысшылар (Браудель p360f). Роан теміржолмен қызмет көрсететін алғашқы қалалардың бірі болды, 15 наурыз 1833 жылы Андрезиодан келген үшінші желінің Варен портындағы оң жағалаудағы терминалы ашылды. Содан кейін 1838 жылы Роаннан Дигойнға дейінгі канал ашылды, бұл қала француз индустриялық революциясының алдыңғы қатарына шығарды. 1917 жылы Роанда қару-жарақ арсеналы құрылды, ал 1940 жылдан бастап расон және басқа да жаңа талшықтар өндіретін жаңа өнеркәсіп дамыды. 1970 жылдары басталған индустриядан кейінгі кезеңде Роан жаңа өнеркәсіпті табу және туризмді тарту үшін күресті. 18 ғасырдың актері, драматургі және революционері Антуан Дорфей (1754–1795) Роанда қаза тауып, өлтірілді.
The toponymy is Gaulish, Rod Onna ("flowing water") which became Rodumna, then Rouhanne and Roanne. The town was sited at a strategic point, the head of navigation on the Loire, below its narrow gorges. As a trans shipping point, its importance declined with the collapse of long distance trade after the fourth century. In the twelfth century, the site passed to the comte du Forez, under whose care it began to recover. An overland route led to Lyon and the Rhône, thus Roanne developed as a transshipping point between Paris and the Mediterranean in early modern France, when waterways were at least as important as roads. The renewed navigation on the Loire encouraged the export of local products— wines, including casks of Beaujolais that had been shipped overland, ceramics, textiles—and after 1785, coal from Saint Étienne, which had formerly been onloaded upstream at Saint Rambert, since river improvements at the beginning of the century. Sturdy goods were rafted downriver on sapinières that were dismantled after use. Half the population of seventeenth and eighteenth century Roanne depended in some way on this transportation economy: merchants and factors, carriers, carpenters and coopers, master boatmen and their journeymen and oarsmen, and waterfront laborers (Braudel p360f). Roanne was one of the first towns served by railroad, with the opening, 15 March 1833, of the terminal on the right bank at the port of Varennes of the third line, from Andrézieux. Following came the opening of the canal from Roanne to Digoin (1838), which placed the city in the forefront of the French Industrial Revolution. In 1917 the arsenal was established at Roanne, and from 1940 a new industry developed, producing rayon and other new fibers. In the post industrial phase that set in during the 1970s, Roanne struggled to find new industry and attract tourism. The 18th century actor, playwright and revolutionary Antoine Dorfeuille (1754–1795) was murdered in Roanne.
Спорт
Қалада Францияның жоғары баскетбол лигасы LNB Pro A-ның екі дүркін чемпионы "Chorale Roanne Basket" клубы орналасқан. Команда өз үй ойындарын "Халле Андре Вахересс" аренасында өткізеді.
The city is home to Chorale Roanne Basket, two time champion of France's top basketball league LNB Pro A. The team plays its home games at the Halle André Vacheresse.