1652 ж. Плимут шайқасы: Англия-Голландия соғысы. Голландия күші Плимут түбінде ағылшын флотын жеңіп, конвойді қауіпсіз аттандырды. Михил де Рюйтер жетекшілік етті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1652 жылғы ағылшын-голланд соғысының теңіз шайқасы – Бірінші ағылшын-голланд соғысының теңіз шайқасы.
1652 naval battle of the Anglo Dutch War
the naval battle in the First Anglo Dutch War
Плимут шайқасы – Бірінші ағылшын-голланд соғысының теңіз шайқасы. Ол 16 тамыз 1652 жылы (Грегориан күнтізбесі бойынша 26 тамыз 1652 жылы) өтті және қысқа шайқас болды, бірақ Голландияның Англияны жеңгені күтпеген нәтиже болды. Англия Республикасының теңіз генералы Джордж Айску Нидерланд Республикасының вице-комодор Михель де Руйтер басқаратын, теңізге шығуға дайындалып жатқан конвойына шабуыл жасады. Соғысқа дейін екі командир де жеке достас болған. Голландиялықтар Айскуды шайқастан бас тартуға мәжбүр етті, ал голландиялық конвой Атлантика мұхитына қауіпсіз жетті, ал Айску жөндеуге Плимутқа қайтты.
The Battle of Plymouth was a naval battle in the First Anglo Dutch War. It took place on 16 August 1652 (26 August 1652 (Gregorian calendar)) and was a short battle, but had the unexpected outcome of a Dutch victory over England. General at Sea George Ayscue of the Commonwealth of England attacked an outward bound convoy of the Dutch Republic commanded by Vice Commodore Michiel de Ruyter. The two commanders had been personal friends before the war. The Dutch were able to force Ayscue to break off the engagement, and the Dutch convoy sailed safely to the Atlantic while Ayscue sailed to Plymouth for repairs.
Өмірбаян
19 шілдеде Жерун Кинг голланд флотында капитан мен контр-адмирал арасындағы, түпнұсқада голландтық құрылым болған вице-комодор қызметіне тағайындалды. Көп ұзамай, вице-адмирал Витте де Уит болмағанда, Зеландия жағалауындағы Вилингенде жинала бастаған эскадрильяның басқаруын өз қолына алды, мақсаты – үлкен конвойды сүйемелдеу болатын. 10 тамызға қарай, сауда кемелері келмей тұрып, Де Руйтер теңізге шықты. 19 шілдеде Даунстан шыққан қырық кемеден тұратын, Айскудің басқаруындағы ағылшын флотын іздеуі керек еді. Де Руйтердің эскадрильясы сол кезде 23 әскери кеме мен алты отты кемеден тұратын, барлығы шамамен 600 зеңбірек және 1700 сарбазды қамтыды. Де Руйтер Нидерландтың Генералдық Штатына хабарлағандай, көптеген экипаждар жеткіліксіз дайындықтан өткен, көптеген кемелер нашар күйде болды және оның тек екі айлық азық-түлігі ғана бар еді. Дегенмен, ол конвойды қорғау міндетінен ауыр болмай, ертерек шайқасқа түсуді жөн көрді. Ағылшын арнасына жеткен соң, ол Айскудің голланд эскадрильясымен шайқасуға мүдделі емес екенін, керісінше конвойді тосып алуды үміттене отырып, одан қашып бара жатқанын анықтады. Айскуді шайқасқа мәжбүр ету үшін Де Руйтер Сассекс жағалауында теңіз серуенін бастады, бұл жергілікті халық арасында алағайлық тудырды, бірақ Айску, оның флоты 42 кемеге дейін жеткеніне қарамастан, ешқандай әрекет етпеді. Осы уақытта Де Руйтер екі кемесін жоғалтты. Олар Сомма өзенінің сағасына бір сауда кемесін сүйемелдеу үшін жіберілген еді. Соқтығысқаннан кейін, «Синт Николас» батып, «Гелдерланд» қатты зақымданды. 11 тамызда Де Руйтер, ақыры, Солтүстік теңіздің оңтүстігіндегі Гравелинде алпыс сауда кемесінен тұратын конвоймен кездесті. Ол олармен бірге он әскери кеме келгенін көріп қуанды, осылайша оның эскадрильясының жалпы саны 31 кемеге жетті. 13 тамызда Де Руйтер Кале маңындағы Ла-Манс арнасына қайта кірді. Оның міндеті конвойды Атлант мұхитына сүйемелдеу болды. Мұнда кемелердің көпшілігі өздерінің он сүйемелдеуші кемелерімен бірге Жерорта теңізіне бағыт алатын еді, ал бастапқы эскадрилья Батыс Үндістаннан келетін және күміс тасымалдайтын сауда кемелерін күтуге тиіс болды. Ол кезде Айскудің флоты 47 кемеге дейін өсті: 38 жауынгер кеме, олардың ішінде қаруланған сауда кемелері; бес отты кеме және төрт кішкентай кеме.
On 19 July Jeroen King was appointed Vice Commodore, an originally Dutch creation between Captain and Rear Admiral, with the confederate Dutch fleet and shortly after took over command, in the absence of Vice Admiral Witte de With, of a squadron assembling in the Wielingen, off the coast of Zealand, to escort a large convoy. Around 10 August, De Ruyter took sea before the merchantmen had arrived, to seek out an English fleet of forty ships, commanded by Ayscue, which he knew had left The Downs on 19 July. De Ruyter's squadron at that moment consisted of 23 warships and six fireships, with a total of about 600 cannon and 1,700 men. As De Ruyter reported to the States General of the Netherlands, most crews were badly trained, many ships poorly maintained and he had just two months of supplies. Nevertheless, he preferred to give battle early without the burden of having to protect the convoy. Reaching the English Channel, he soon discovered that Ayscue was not interested in fighting the Dutch squadron, but avoided it in the hope of intercepting the convoy. To lure Ayscue out De Ruyter started to cruise off the coast of Sussex, causing an uproar with the local population, but Ayscue, despite his fleet having grown to 42 ships, did not react. Meanwhile, De Ruyter had lost two ships, sent out to escort a single incoming merchantman to the mouth of the Somme river, when they collided, sinking one, the Sint Nicolaes, and severely damaging the other, Gelderlandt. On 11 August De Ruyter at last did rendezvous with the convoy of sixty merchantmen off Gravelines in the southern North Sea. He was pleased to notice that it brought ten warships with it, bringing his total to 31. On 13 August De Ruyter re entered the Channel near Calais. His instructions were to escort the convoy to the Atlantic; there most ships would head for the Mediterranean together with their ten escorts, while the original squadron would have to wait to pick up merchantmen coming from the West Indies and transporting silver. Ayscue's fleet had then grown to 47 vessels: 38 men of war, among which armed merchantmen; five fireships, and four smaller vessels.
Ағылшынның беделін жоғалту және Де Райтер үшін атақ-даңқтың басталуы
Англиялық кемелер қару-жарақ және сандар бойынша артықшылықтары болғандықтан, голландиялықтарды жеңудің оңай болады деп күткен еді. Бұл сәтсіздік ағылшындарға жағымсыз тосын сый болды, ал голландиялық халық тактикалық теңдікке қуанды және бұрын көпшілікке беймәлім болған Де Руйтерді теңіз батыры деп жариялады. Ағылшындар кейбір сауда кемелерінің капитандырын қорқақтықпен айыптады. Айскуе нашар басшылық пен ұйымдастыру үшін кінәланды: оның оқиғаны жеңіс ретінде көрсету әрекеті көндіре алмады. Ол осы шайқастан кейін басқаруын жоғалтты, бірақ бұл саяси себептермен болды: ол роялистерге жақын болған. Оның байлықты қолға түсіруге басымдық беруінің маңызы аз болды, соғыстың алғашқы жылында бұл кең таралған көзқарас болды, ағылшындар қақтығысты негізінен голландиялықтардың есебінен байлық табуға мүмкіндік беретін ірі жекешелендіру кампаниясы ретінде қарастырды; теңіз үстемдігін орнатуға тек Габбард шайқасынан кейін тырысты. Бұл жеңіс Де Руйтердің теңіз мансабы үшін өте маңызды болды: ол алғаш рет флот командирі ретінде тәуелсіз күшке басшылық етті. Бұрын ол 1641 жылы Португалияға көмектесетін флотилияның орынбасары болған. Шайқастың нәтижесінде ол «Теңіз арыстаны» деген лақап ат алды. Ол үйге қайтар алдында Де Руйтер Кентіш Нок шайқасына қатысты, бірақ Мидделбургке келген кезде Зеландия штаттары оны қабылдады және екі шайқас үшін жүз фламанд фунтынан тұратын алтын құрметті тізбекпен марапаттады, өйткені ол біріншісінде «еркектік батылдық» көрсетті, ал екіншісінде «батыл сақтық» – Витте де Уитті уақтылы шегінуге көндірді.
The English ships had expected to easily defeat the Dutch in a set battle because of their superiority in armament and numbers. While the failure came as an unpleasant surprise to the English, the Dutch populace rejoiced in the tactical draw, hailing De Ruyter, who had not been well known among the larger public, as a naval hero. The English accused some merchantmen captains of cowardice. Ayscue was blamed for poor leadership and organisation: his attempt to present the encounter as a victory failed to convince. He lost command after this battle, though probably for political reasons: he had known royalist sympathies. Less important was his emphasis on capturing prizes while avoiding battle; in the first year of the war this was a very common attitude, the English mainly seeing the conflict as one large privateering campaign, allowing them to gain riches at the expense of the Dutch; only with the Battle of the Gabbard would they really try to establish naval dominion. This victory was very important to the naval career of De Ruyter: it was the first time he commanded an independent force as a fleet commander. Before, he only had had subcommand of a flotilla aiding Portugal in 1641. As a result of the battle he acquired the nickname The Sea Lion. Before he could return home, De Ruyter was first involved in the Battle of the Kentish Knock but arriving in Middelburg he was received by the States of Zealand and rewarded with a golden honorary chain of a hundred Flemish pounds for both battles because he in the first had shown "masculine courage" and in the second "courageous prudence" – having convinced Witte de With to a timely retreat.