Кіріспе

Австралиялық торт

Ламингтон – бұл майлы бисквиттен немесе губка торттан жасалған, шоколадты соустың қабатымен жабылып, кептірілген кокос ұнтағына аунатылған австралиялық торт. Жұқа қоспа губка торттың бетіне сіңіріліп, қатаюға қалдырылады, бұл тортқа ерекше текстура береді. Көбінесе ламингтонның екі жартысының арасына крем немесе клубника джемі салынады.

Шығу тегі

Ламингтонның аты 1896 жылдан 1901 жылға дейін Квинсленд губернаторы болған Лорд Ламингтонның немесе оның әйелі, Леди Ламингтонның есімімен байланыстырылады. Көптеген дереккөздер бірінші нұсқаны қолдайды. Ламингтонның аталғандығы туралы ең ерте мәлімет 1927 жылдың маусым айында осы тортты Лорд Ламингтонмен байланыстырады. Рецептің авторы кім болғаны да көп талқыланды. Көптеген әңгімелер оның жасалуын Лорд Ламингтонның аспазы, француз тегіндес Арман Галландқа байланыстырады. Ол күтпеген қонақтарды тойындыру үшін асыққан шақырумен келді. Бар болған шектеулі ингредиенттерді пайдаланып, Галланд бір күн бұрын пісірілген француз ванильді бисквитін кесіп, шоколадқа малып, кокос ұнтағына аударды. Галландтың бұл туындысына риза болған Лорд Ламингтонның қонақтары кейіннен рецепті сұраған. Оқиғаның осы нұсқасын Леди Ламингтонның естеліктері де растайды. Кокос сол кезде еуропалық ас ішілімінде кеңінен қолданылмаған, бірақ Галландқа белгілі болды, өйткені оның әйелі Таитиден шыққан, онда кокос көп қолданылатын ингредиент еді. Бір дерек бойынша, ламингтон алғаш рет Тоуумбада дайындалған, Лорд Ламингтон өзінің сүйіктілерін Брисбеннің ыстығынан қашу үшін Харлакстон үйіне алып барған кезде, ал басқа бір дерек оның 1901 жылы Федерацияға дайындалу кезеңінде Квинслендтің Брисбендегі Үкімет үйінде Галланд жасағанын айтады. Тағы бір болжам бойынша, Лорд Ламингтонның аспазы, шамасы Галланд, кездейсоқ түрде шоколадқа бисквиттің бөлігін түсіріп алған. Кейіннен кокос ұнтағын сеуіп, тортты одан да тартымды етуге болатыны анықталды. "Ламингтон торт" туралы алғашқы жазба 1896 жылғы Квинсленд штатындағы Лейдлиде өткен "Ламингтон шарасы" туралы газетте жарияланған. Шара Лорд Ламингтонның құрметіне өткізілген (бірақ ол қатыспаған сияқты) және "Ламингтон шайы", "Ламингтон сорпасы" сияқты тағамдар да ұсынылды. Сондықтан, торттың сипаттамасы болмағандықтан, торттың аты шараның атын ғана білдіруі мүмкін. 1900 жылы Квинсленд "Кентри Лайф" газетінде "Ламингтон торттары" рецепті табылды. Рецепт Квинслендте пайда болғанмен, ол тез тарады, 1901 жылы Сидней газетінде және 1902 жылы Жаңа Зеландия газетінде жарияланды. Алайда, ешбір рецепт оның авторын немесе атын түсіндірмейді. 2014 жылғы 1 сәуірде Guardian Australia жариялаған мақаласында ламингтонның негізінде бұрын белгісіз Жаңа Зеландия торттарының бірі – "Веллингтон" торттары тұрғаны туралы жалған ақпарат таратылды. Бұл жалған шығу тарихы кейіннен басқа да көздерде қайталанды. Ламингтонды әдетте осы торттың атымен аталған Ламингтон пісіру табасында пісіреді.

Қазіргі заман

Ламингтон Австралия және Жаңа Зеландияда кең таралған және сүйікті десерт болып табылады. 21 шілде күні Австралияда Ұлттық Ламингтон күні ретінде белгіленді. Кейбір австралиялықтар оның атын "Lammo" (жеке) немесе "Lammos" (көпше) деп қысқартады. Ламингтонның негізгі рецептісіне көптеген өзгерістер енгізілген, олардың ішінде әртүрлі түстері, дәмі мен мөлшері бар.

Басқа елдерде ұқсас торттар

Венгрияда ұқсас өнім – кокусцочка, немесе кокостық шаршылар деп аталады. Хорватия, Босния және Герцеговина, Сербияда чупавчи деген ұқсас торт бар. Чупавчи – Хорватиядағы ең танымал Рождество десертінің бірі. Словения, Румыния және Венгрияда да осыған ұқсас торттар кездеседі. Тортқа қызыл түс беру үшін қызыл бояу қолданылады; торттың шаршы бөліктері қызыл бояуға толығымен малтығып, содан кейін кептірілген кокос жаңғағымен жабылады, ал торттың үстіне қайнатылған қаймақ жағылады.