Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италия композиторы (1882–1973)
Italian composer (1882–1973)
Джан Франческо Малипиеро (18 наурыз 1882 – 1 тамыз 1973) – итальяндық композитор, музыка зерттеушісі, музыка оқытушысы және редактор.
Gian Francesco Malipiero (; 18 March 1882 – 1 August 1973) was an Italian composer, musicologist, music teacher and editor.
Алғашқы жылдар
Венецияда аристократиялық отбасында дүниеге келген, опера композиторы Франческо Малипиероның немересі Жан Франческо Малипиероның отбасылық мәселелер музыкалық білімін тұрақты түрде алуына бөгет болды. 1893 жылы әкесі анасынан ажырасып, Жан Франческоны Триестке, Берлинге, соңында Венаға алып кетті. Жас Малипиеро мен әкесі арасындағы қарым-қатынас ащы аяқталды, ал 1899 жылы Малипиеро Венециядағы анасының үйіне қайтып оралды, онда ол Венеция музыкалық лицейіне (қазіргі Бенедетто Марчелло ди Венеция музыка консерваториясы) түсті. Композитор, органды ойнаушы және педагог Марко Энрико Боссиден контрапункт сабақтарын тоқтатқаннан кейін, Малипиеро өздігінен оқуын жалғастырды. Ол Венециядағы Biblioteca Marciana кітапханасынан Клаудио Монтеверди мен Жироламо Фрескобальдидің шығармаларын көшіріп алып, сол дәуірдегі итальян музыкасына өмір бойы адануын бастады.
Born in Venice into an aristocratic family, the grandson of the opera composer Francesco Malipiero, Gian Francesco Malipiero was prevented by family troubles from pursuing his musical education in a consistent manner. His father separated from his mother in 1893 and took Gian Francesco to Trieste, Berlin and eventually to Vienna. The young Malipiero and his father broke up their relationship bitterly, and in 1899 Malipiero returned to his mother's home in Venice, where he entered the Venice Liceo Musicale (now the Conservatorio di Musica Benedetto Marcello di Venezia). After stopping counterpoint lessons with the composer, organist and pedagogue Marco Enrico Bossi, Malipiero continued studying on his own by copying out music by such composers as Claudio Monteverdi and Girolamo Frescobaldi from the Biblioteca Marciana, in Venice, thereby beginning a lifelong commitment to Italian music of that period.
Музыкалық мансап
1905 жылы Малипиеро Венецияға оралды, бірақ 1906 жылдан 1909 жылға дейін Макс Брухтың сабақтарын тыңдап, көбінесе Берлинде болды. Кейін, 1913 жылы Малипиеро Парижге көшіп, Равель, Дебюсси, Фалла, Шенберг және Бергтің шығармаларымен танысты. Ең маңыздысы, ол Альфредо Казелла және Габриэль д’Аннунциомен танысқаннан кейін көп ұзамай Стравинскийдің «Көктем құрбаны» премьерасына қатысты. Малипиеро 1926 жылдан 1942 жылға дейін Клаудио Монтевердидің барлық туындыларының толық жинағын шығару жұмысын бастады, ал 1952 жылдан кейін Вивальдидің көптеген концерттерін редакциялады.
In 1905 Malipiero returned to Venice, but from 1906 to 1909 was often in Berlin, following Max Bruch's classes. Later, in 1913, Malipiero moved to Paris, where he became acquainted with compositions by Ravel, Debussy, Falla, Schoenberg, and Berg. Most importantly, he attended the première of Stravinsky's Le Sacre du Printemps, soon after meeting Alfredo Casella and Gabriele d'Annunzio. Malipiero began the editorial work for which he would become best known, a complete edition of all of Claudio Monteverdi's oeuvre, from 1926 to 1942, and after 1952, editing much of Vivaldi's concerti at the Istituto Italiano Antonio Vivaldi.
Композициялар
Малипиеро австро-герман композиторларының үстемдік құрған музыкалық дәстүріне қарама-қарсы көзқарас танытты және оның орнына 19-ғасырға дейінгі итальян музыкасын қайта жаңғыртуға ұмтылды. Малипиероның музыкалық тілі ең жоғары формальді еркіндікпен сипатталады; ол әрдайым академиялық вариация тәртібінен бас тартып, әннің анархиялық өрнегін артық көреді және бағдарламалық музыканың суреттемешілігіне бой алмайды. 1950 жылдардың бірінші жартысына дейін Малипиеро диатонизмге адал болды, 19-ғасырға дейінгі итальяндық аспаптық музыкасымен және григориандық әнмен байланысын сақтап, содан кейін толық хроматизмға жақындататын, күшейе түсетін қорқынышты және шиеленісті аймақтарға ақырындап көшті. Ол бұрынғы стилін тастаған жоқ, оны қайта ойлап өңдеді. Соңғы шығармаларында оның шәкірттері Луиджи Ноно мен Бруно Мадернаның ықпалын байқауға болады. Оның композициялары тақырыптық композициядағыдай еркін, тақырыптық емес бөліктерге де негізделген, ал шығармалар көбінесе басталған тональностьта аяқталмайды. Малипиеро симфонияға келгенде, ол оны «Бетховеннен кейінгі» мағынада жасамады, сондықтан авторлар оның туындыларын «сифония» (итальян тіліндегі термин) деп атады, Малипиероның түпкілікті итальяндық, германдық емес көзқарасын көрсету үшін. Ол былай деді:
Malipiero had an ambivalent attitude towards the musical tradition dominated by Austro German composers, and instead insisted on the rediscovery of pre 19th century Italian music. Malipiero's musical language is characterized by an extreme formal freedom; he always renounced the academic discipline of variation, preferring the more anarchic expression of song, and he avoided falling into program music descriptivism. Until the first half of the 1950s, Malipiero remained tied to diatonism, maintaining a connection with the pre 19th century Italian instrumental music and Gregorian chant, moving then slowly to increasingly eerie and tense territories that put him closer to total chromaticism. He did not abandon his previous style but he reinvented it. In his latest pages, it is possible to recognize suggestions from his pupils Luigi Nono and Bruno Maderna. His compositions are based on free, non thematic passages as much as in thematic composition, and seldom do movements end in the keys in which they started. When Malipiero approached the symphony, he did not do so in the so called post Beethovenian sense, and for this reason authors rather described his works as "sinfonias" (the Italian term), to emphasize Malipiero's fundamentally Italian, anti Germanic approach. He remarked:
Эрнест Ансермет бір кезде: «Бұл симфониялар тақырыптық емес, «мотивтік»: яғни Малипиеро мелодиялық мотивтерді басқалар сияқты қолданады [ ] олар басқа мотивтерді тудырады, олар қайта пайда болады, бірақ олар музыкалық әңгімені жүргізбейді, керісінше, олар осы әңгіменің өзі болып табылады» деді.
As Ernest Ansermet once declared, "these symphonies are not thematic but 'motivic': that is to say Malipiero uses melodic motifs like everyone else [ ] they generate other motifs, they reappear, but they do not carry the musical discourse – they are, rather, carried by it".
Қабылдау
Француз дирижері Антонио де Альмейда Наксос (Marco Polo, 1993–1994) үшін Малипиеро симфонияларының толық жинағын жаздырды. Соңғы кезде Малипиероның фортепиано репертуары, оның ішінде барлық концерттері, белгілі итальяндық пианист Сандро Иво Бартолидің еңбектері арқасында қайта жанданды. Малипиеро Георг Бринтруптың 1985 жылғы "Асоло өлеңдері" атты тамырлық фильмінің тақырыбы болды.
The French conductor Antonio de Almeida led the Moscow Symphony Orchestra in recordings of the complete Malipiero symphonies for Naxos (Marco Polo, 1993–1994). Recently, Malipiero's piano repertoire, including his complete concertos, has experienced a revival at the hands of noted Italian pianist Sandro Ivo Bartoli. Malipiero was the subject of the 1985 biographical film Poems of Asolo by Georg Brintrup.