Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польшалық хасид раввині және рош ешивасы
Polish Hasidic rabbi and rosh yeshiva
Ехуд Меир Шапиро (Маджер Ехуд Шапира; 3 наурыз 1887 – 27 қазан 1933) – көрнекті польшалық хасид раввині және рош ешивасы, сондай-ақ Люблин раввині ретінде танымал. Ол 1923 жылы «Даф Йоми» оқу бағдарламасын қолдауы және 1930 жылы «Чахмей Люблин» ешивасын құруымен белгілі. 1922-1927 жылдары Шапиро Польшаның екінші республикасының Сейміне (Парламентке) елдегі еврей азшылығының өкілі ретінде кірген алғашқы ортодоксал яһуди болды.
Yehuda Meir Shapiro (Majer Jehuda Szapira; 3 March 1887 – 27 October 1933) was a prominent Polish Hasidic rabbi and rosh yeshiva, also known as the Lubliner Rav. He is noted for his promotion of the Daf Yomi study program in 1923, and establishing the Chachmei Lublin Yeshiva in 1930. During the years 1922 to 1927 Shapiro was the first Orthodox Jew to become a member in the Sejm (Parliament) of the Second Polish Republic representing the Jewish minority of the country.
Алғашқы жылдар
Ехуда Мейр Шапиро Адар айының 7-сінде дүниеге келді (жүдей дәстүрінде Мұса Шапироның туған күні де атаққа ие болды және ол Шацтың Ильюі деп белгілі болды. Кішкентай шағынан бастап, ол көрнекті басшы және шешен сөйлейтін адам ретінде танылды. Көп ұзамай ол Махршамның ішіндегі көптеген көрнекті ғалымдардан құрмет алды. Оның әкесі оны Чортковер ребесімен таныстырды, осылайша ол хасидизмге деген құштарлығын сезінді және Чортковер ребесімен қарым-қатынасын бастады.
Yehuda Meir Shapiro was born on the 7th day of Adar (in Jewish tradition, also the birth date of Moses Shapiro began to get a reputation, and became known as the Illui of Shatz. From an early age, he was known as an outstanding leader and gifted speaker. He was soon ordained by many great scholars, including the Maharsham. His grandfather introduced him to the Chortkover Rebbe, and thus began his passion for Hasidism, and the beginning of his relationship with the Chortkover Rebbe.
Галина
Оның алғашқы раввиндік лауазымы 1911 жылы болды. Даф Йомның бірінші айналымы 5684 жылғы Рош Хашана күнінің бірінші күні басталды (11 қыркүйек 1923 жыл). Бүкіл әлемдегі ондаған мыңдаған яһудилер Даф Йомды қабылдады.
His first rabbinical posting came in 1911 The first cycle of Daf Yomi commenced on the first day of Rosh Hashanah 5684 (11 September 1923). Daf Yomi has been taken up by tens of thousands of Jews worldwide.
Ешивалар Чачмей Люблин
Ешивас Чачмей Люблин, Даф Йомимен қатар, Шапироның ең үлкен жетістігі болды. Ол Литваның Воложин, Слабодка және Новардок сияқты иешивалар үлгісінде, бірақ хасидтік раввиндерді поляк яһудилерін басқаратын келесі буын ретінде тәрбиелейтін Польшаның хасидтік иешивасын құруды жоспарлады. Ешива зор ғимаратта орналасқан, жүздеген студенттерді қабылдады және 100 000-нан астам кітаптан тұратын үлкен кітапханаға ие болды. Ешива ғимаратының іргетасын салу рәсімі 1924 жылғы 22-28 мамырда өтті. Шамамен 20 000 адам бұл шараға қатысты. Салтанатты ашылу рәсімі 1930 жылғы 24-25 маусымда өтті. Жергілікті мыңдаған яһудилерден өзге, Польшаның түкпір-түкпірінен және шетелден шамамен 10 000 адам келді. Шапиро өмірінің соңына дейін рош-ишива қызметін атқарды.
Yeshivas Chachmei Lublin was, along with Daf Yomi, Shapiro's greatest achievement. He conceived of a yeshiva for Hasidic Poland, modeled on Lithuanian yeshivas such as Volozhin, Slabodka and Novardok, but which would train Hasidic rabbis as the next generation to lead Polish Jewry. The Yeshiva was housed in a massive building, housed hundreds of students, and had a vast library of over 100,000 books. On 22–28 May 1924, the cornerstone laying ceremony took place for the construction of the yeshiva building. Approximately 20,000 people participated in the event. The opening ceremony took place on 24–25 June 1930. Apart from thousands of local Jews, around 10,000 people arrived from all over Poland and abroad. Shapiro served as rosh yeshiva until his death.
Лодзь қаласы
1932 жылы Шапироға Лодзьдегі еврей қауымының басшылары келіп, оған Лодзьдегі бас раввин қызметін ұсынды. Көптеген адамдар Калиш раввині Мендель Альтерді (1877 жылы, Герде туған), Герр ребесінің інісін (және Сфас Эмес-тің кіші ұлын) осы лауазымға тағайындауды қалады. Раввин Шапиро өзінің жалақысының көп бөлігін Чахмей Люблин әлі де төлей алмаған қарыздарын өтеуге бағыттауға келісті. Соңында оны раввин Шапироға беруге шешім қабылданды. Раввин Шапироны осы лауазымға тағайындау үшін ұзақ келіссөздер жүргізілгеннен кейін, ол бас раввин болып тағайындалғаннан үш күн өткен соң қайтыс болды.
In 1932 Shapiro was approached by leaders of the Jewish Community of Łódź, who wanted to offer him the position of Chief Rabbi of Łódź. Many people wanted to appoint Rabbi Mendel Alter of Kalish, (b. 1877, Ger) the brother to the Gerrer Rebbe (and youngest son of the Sfas Emes) to this position. Rabbi Shapiro negotiated that a large part of his wage would go to pay off the debts that Chachmei Lublin was still struggling to pay off. Eventually it was decided to give it to Rabbi Shapiro. After all the protracted negotiation that went on to get Rabbi Shapiro into this position, he died three days after being appointed Chief Rabbi.
Агудат Исраел
Галинада қызмет еткенде, рабби Шапиро Агудат Исраэльмен байланысын бастады. Ол 1912 жылы өткен құрылтай конференциясына қатысты. 1914 жылы ол Шығыс Галисиядағы Агудас Исраэльдің Білім бөлімінің басшысы болып тағайындалды, ал 1922 жылы Польшадағы Агудас Исраэльдің президенті болды. Ол 5672 жылы (шамамен 1911 жыл) Катовицте құрылғаннан кейін екі жыл өткен соң Галисияда Агуданы іске қосу мақсатында Львов қаласында өткен конференцияда белсенді рөл атқарды. Осы кезде ол Моэц Гедолей ХаТораның құрамына мүше болып кірді. Раввин Шапиро бастапқыда партиядан депутат болуға күмәнданды, бірақ оның ребесі Чортковер оны осы қадамға итермеледі. Раввин Шапиро, Арон Левин және Зальман Соротскин Польшаның Діни істер министрлігі құрамындағы, Польша бойынша раввиндерді тағайындауға жауапты комитеттің төрағасы болды. Ол Ваад ХаЧинухтың да мүшесі еді. 1922 жылдан бастап раввин Шапиро Польша Сейміне депутат ретінде сайланды. 1928 жылы ол өзінің барлық күш-жігерін Чахмей Люблин иешивасына жұмсау үшін саяси мансабынан бас тартты.
Whilst serving in Galina, Rabbi Shapiro began his involvement with Agudat Israel. He was present at its founding conference in 1912. In 1914 he was appointed head of the Education Department of Agudas Yisrael in East Galicia, becoming president in 1922 of Agudas Yisrael in Poland. He played a role in the conference in the city of Lvov, which had the purpose of launching the Aguda in Galicia, some two years after its founding in Katovitz in 5672 (c. 1911). At the time, he was also added as a member to the Moetzes Gedolei HaTorah. Rabbi Shapiro was initially very doubtful as to whether he should become an MP for the party, but was encouraged to do so by his rebbe, the Chortkover. Rabbi Shapiro, together with Aron Levine and Zalman Sorotzkin, chaired the committee which as a part of the Polish Ministry for Religious Affairs, held responsibility for delegating Rabbinical positions throughout Poland. He was also part of the Vaad HaChinuch. Beginning in 1922, Rabbi Shapiro served as a parliamentarian to the Polish Sejm. In 1928 he stepped down as a politician so that he could devote all his energies to Chachmei Lublin Yeshiva.
Өлім
Шапиро 1933 жылы тифпен ауырып, бір ай ішінде, 1933 жылғы 27 қазанда (5694 жылғы 7 чешван) 46 жасында қайтыс болды. Оның өліміне еврейлер де, еврей емес поляктар да қайғырды. Саяси спектрдің барлық аясындағы, яғни діншілдерден, идишшілдерден, социалистерден бастап, сансыз газеттер Рабби Шапироның өмірбаянын бас беттерінде жариялады. Шапироның мәйіті 1958 жылы оның інісінің күтуімен Израильге қайта жерленді. Ол Хар-Ха-Менохотқа толық мерекелік рәсіммен жерленді. Раввин Ицхок Меир Левин аза тұтты, сондай-ақ Холокосттан аман қалған оның шәкірттері де аза тұтты.
Shapiro became ill with typhus in 1933 and died within the month, on 27 October 1933 (7 Cheshvan 5694) at the age of 46. His death was mourned in both Jewish and non Jewish Poland. Countless newspapers across the entire political spectrum, from Orthodox to Yiddishist to socialist, featured front page biographies of Rabbi Shapiro. Shapiro's remains were reinterred in Israel in 1958, under the auspices of his brother. He was reburied in Har HaMenuchot with a full ceremony. Rabbi Yitzchok Meir Levin delivered a eulogy, as did those students of his who had survived the Holocaust.
Мұра
Шапиро яһуди әлемінде Даф Йомиді қалыптастырушы ретінде кеңінен құрметтеледі. Бней Брактағы Зикрон Мейр ауданы Яков Халпериннің бастамасымен оның естелігіне құрылды; осы ауданда Бней Брактағы көптеген маңызды иешибалар орналасқан. Израильдің танымал әншісі Шломо Арци – Шапироның шөбересі. Рав Шапироның ізбасын жалғастырған белгілі шәкірттерінің қатарында Рабби Пинхас Хиршпрунг және Рабби Шмуэль хаЛеви Воснер бар.
Shapiro is widely revered throughout the Jewish world as the founder of Daf Yomi. The neighborhood of Zikhron Meir in Bnei Brak was established in his memory by Yaakov Halperin; this is the neighborhood that hosts many of the major yeshivas in Bnei Brak. Shlomo Artzi, a famous Israeli musical artist, is Shapiro's grand nephew. Famous students of Rav Shapiro who continued his legacy, include Rabbi Pinchas Hirschprung and Rabbi Shmuel haLevi Wosner .
Шығармалары
Шапиро өз өмірінде гаон (Тораның данышпаны) деп есептелді. Ол Тораны терең зерттеді және өмір сүрген заманының жоғары талаптарына қарамастан, ұлы ғалым атанды. Оның екі маңызды еңбегі – «Ор ХаМир» және «Имрей Даас». «Ор ХаМир» 1926 жылы Петраковта «Ор ХаМир» атты үкімдер жинағын басып шығарды. Бұл еңбек философиядан халахаға дейінгі түрлі мәселелерді қамтиды. «Имрей Даас» – Халаха мен Аггада бойынша Торалық ойлардың жинағы, ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жоғалып кетті. Кітапқа Метурна раввині Мейр Арик мақұлдаған. Вортелахтар Шапиро шапшаң және дарынды ойшыл болды, оның көптеген вортелахтары (қысқа жауаптар) көп томдық жинақтарда басылып, көптеген кітаптарда келтірілді.
Shapiro was considered a gaon (Torah genius) in his lifetime. He studied Torah extensively and was a great scholar even by the high standards of the era he lived in. His two major works are Ohr HaMeir and Imrei Da'as. Ohr HaMeir It was in Petrakov that he printed his book of responsa entitled Ohr HaMeir in 1926. As a work it operates on many different subjects, from philosophy to halacha. Imrei Daas a compilation of Torah thoughts on Halacha and Aggada, which was lost during World War II. The book contained an approbation from Rabbi Meir Arik of Meturnah. Vortelach Shapiro was a quick and brilliant thinker, and his numerous vortelach (short responsa) have been collected in numerous volumes, and quoted in many books.