Кіріспе

Джек Күлтегін бас – американдық жазушы Л. Франк Баумның «Оз елі» кітаптарындағы бірнеше классикалық балалар серияларында кездесетін, ойдан шығарылған кейіпкер. Джек Баумның «Оздың керемет елі» (1904) атты екінші кітабында алғаш рет басты кейіпкер ретінде пайда болды және кейінгі кітаптарда жиі қайта оралды. Ол Рут Пламли Томпсонның 1929 жылғы «Оздың Джек Күлтегін басы» кітабында басты рөлді алды.

Томпсон мен Ниллде

1919 жылы Баум қайтыс болғаннан кейін жалғасқан серияда Джек Күлтегін өзінің атымен аталған кітапты және басты рөлді алу үшін 23-ші «Оз» кітабына дейін күтуге мәжбүр болды. «Оздың Күлтегінбасы» романын Л. Франк Баумның қайтысынан кейін «Оз» кітаптарын жалғастырған жазушы Рут Пламли Томпсон жазды. Кітапта Питер (Филадельфиядан келген кішкентай бейсболшы), бұрынғы Оз сапары туралы ойлап отырып, кенеттен өзін Винки еліндегі Джек Күлтегіннің алдына түсіп жатқанын көреді. Питер мен Джек бірге Изумруд қаласына аттанады, бірақ қате бұрылыс жасап, Квадлинг елі арқылы саяхаттап кетеді. Кітаптың бір эпизодында Питер қараңғылыққа қарсы күресу үшін шам жағып, оны Джектың бос басына қояды. Джек бұл оны «жарқыратып» және «бас айналдыратынын» айтады. Джон Р. Нилл өзінің соңғы «Оз» кітабында – «Оздағы Қашқын» – Джекты қосады. Томпсон мен Ниллдің екеуінің кітаптарында Джек бірнеше рет басын жоғалтады; Ниллде оның бассыз таяқ денесі серіктерімен Оздың аймақтарында сүйретіліп жүреді.

Комикстерде

Джек Күлтегін бас 1995 жылы жарық көрген «Оз» комиксіндегі бостандық күрескерлерінің бірі болды, оны Ральф Грифф, Стюарт Керр және Билл Брайан жасаған, ал «Caliber Comics» баспасы шығарған. Джек компаниялық «Daemonstorm» кроссовері кезінде, бір джинмен иеленгеннен кейін қаза тапты. Джек сондай-ақ Бен Эйвери мен Кейси Хейинг жасаған «Оз / Керемет елінің хроникалары» комиксінде де кездеседі, оны «Buy Me Toys» компаниясы жылына екі рет жариялайды. Нил Гайманның «The Sandman» сериясында Джекке өте ұқсас Мервин Күлтегін бас, Морфейдің «Арман әлемінде» жұмыс істейді, онда ол армандарды суреттейді және жасайды. «Мысалдар» журналының 101-ші санында қанатты маймыл Буфкин Оздың көршілес елі Евке қайта оралады. Ол Джек Күлтегін бас, Саухорс және Банглге кездеседі. Олардың Ном патшасына қарсылық көрсеткенін естігеннен кейін Буфкин оларды революцияға бастауға уәде береді. Бұл Баумның «Озманың Озы» романына және/немесе жоғарыда аталған «Оз» комикс сериясына сілтеме.

Фильмде

Джек "Оздың керемет елі" (1969), "Озға қайта саяхат" (1974), "Оз еліндегі Алғыс айту күні" (1980) және "Озға оралу" (1985) фильмдеріндегі маңызды кейіпкерлердің бірі болды.

Портреттер

Джек Күлтегінді алғаш рет сахнада Хэл Годфри 1905 жылы Баум мен Фредерик Чапиннің "The Woggle Bug" пьесасында ойнаған. Бұл пьеса Чикагода сәтсіз аяқталып, қайта қойылған жоқ және актерлар құрамы өзгертілген де жоқ. Бронсон Уорд, 1908 жылы "Фейрилог және Радио пьесалары" фильмінде ойнады. Фотосуреттер Годфри киген макияжға қарағанда, фильмде көрінісі реалистік болғанын көрсетсе де, бұл танымал кейіпкер The Oz Film Manufacturing Company компаниясының өндірісінде пайда болмайды. Джордж Уодсворт Барри Махонның "Оздың керемет елі" (1969) фильмінде "Джек тырнақ бас" рөлін ойнайды. Есімі аталмаған Джек, Пауль Линдтің дауысымен, анимациялық фильмнің жалғасы "Озға қайту" (кейіпкер үшін өзгеше аяқталуы бар) фильмінде пайда болады. Роберт Риджли 1980 жылы Оз еліндегі Алғыс айту күніне арналған арнайы телебағдарламада Джек Күлтегіннің дауысын берді. 1985 жылы "Оз еліне қайту" фильмінде Джек ролін өте жұқа актер Стьюарт Ларендж ойнады, ал Брайан Хенсон аниматроникалық қуыршақшы болды және оның дауысын берді. Росс Маплеттофт "Оз балалары" (1996-1997) анимациялық телесериалында Джек Күлтегіннің әкесінің рөлін ойнады. Оның Джек Күлтегін кіші деген ұлы бар. Ұлы достарымен бірге оқиғаларға қатынуды ұнатады. Виктор Сухоруков 2000 жылы "Оздың керемет елі, Смарагд қаласындағы оқиғалар: Принцесса Озма" атты орыс тіліне аудармасында Джек Күлтегіннің дауысын берді. Герран Хауэлл Джекті NBC телеарнасының "Изумрудный город" сериалында ойнады. Джек Күлтегін "Дорти және Оз сиқыршысы" анимациялық сериалында JP Karliak дауысымен көрінеді. "Хэллоуин тонауы" атты эпизодта алғаш рет пайда болған Джек, Вильгельминаның тіршілік эликсирін қабаққа қолдануы арқылы жасалды, Дороти мен оның достарын Хэллоуинде қорқыту үшін. Алайда, ол қорқыту үшін тым қарапайым және мейірімді.