Кіріспе

Америка Құрама Штаттарындағы өзен

Курс

Уатауга өзені Солтүстік Каролина штатының Эйвери округіндегі Линвилл Gap-тағы Пик тауының оңтүстігінде орналасқан бұлақтан басталады. Бұл бұлақ Теннесси алқабының батыс беткейінен шығады, және бұл жерде Шығыс континенттік бөлініспен сәйкес келеді. Линвилл Gap-тағы бөліністің екінші жағында Жоғарғы Катаваба су алабындағы Линвилл өзенінің бастауы жатыр. Линвилл өзенінің сулары ақырында Атлант мұхитына жетеді, ал Уатауга өзенінің сулары Мексика шығанағына құяды; осыдан Шығыс континенттік бөлініс анықталады. Өзен Солтүстік Каролина штатының Уатауга округі арқылы ағып, Теннесси штатының шекарасын (River Mile (RM) 55.1) Джонсон округінде кесіп өтеді, содан кейін Теннесси штатының Картер округіне жетіп, Холстон өзенінің Оңтүстік саласымен (RM 0) Вашингтон/Салливан округі шекарасында құсып бітеді.

Қамтамасыз ету

Джонсон округіне өткеннен кейін Ватауга өзені Теннесси алқабының басқармасы (TVA) Ватауга тоғанымен тоқтатылып, Ватауга көлі құрылады. Бұл су қоймасына екі маңызды сала құяды: Елк өзені және Роан сағасы. Ватауга көлі Теннесси штатының 67-ші тас жолымен Батлер еске алу көпірі арқылы байланыстырылған, дәл сол кезде су ағыны Картер округіне кіреді. Аппалачи табиғат жолы Ватауга тоғанынан өзенді кесіп өтеді. Ватауга тоғанынан шамамен 3 миль төменде, Ватауга өзенінің Horseshoe бөлігінде TVA Уилбур тоғаны орналасқан, ол Ватаугадан әлдеқайда кішкентай, бірақ өте терең Уилбур көлі деп аталатын су қоймасын жасайды. TVA жаз айларында Ватауга өзеніне шамамен шығарылған судың мөлшерін қайтарады. Уилбур тоғанынан төмен өзен көбінесе солтүстікке, содан кейін батысқа қарай Картер округіне ағып, Элизабеттон қаласының солтүстік шекарасын құрайды, онда Ватауга Доу өзенін қабылдайды. Ватауга өзені бойында, Картер және Вашингтон округтерінің шекарасында ескі TVA Ватауга бу электр станциясы орналасқан. Вашингтон және Салливан округтерінің арасындағы шекара сызығының бір бөлігін Ватауга өзені құрайды. Бун тоғаны Оңтүстік Форк Хольстон өзенінің су ағынымен және Ватауга өзенінің төменгі ағысының (аузының) қосылған жерінен төмен орналасқан. TVA Ватауга су қоймасы мен Бун көлі арасындағы қашықтық шамамен 20,6 миль (33 км) құрайды.

Тарих

Уатауга өзенінің атының нақты төркіні, әдетте, көне заманның тоң жәдіресінде жоғалған болар. Көптеген құжаттар осы атаудың түпкілікті американдықтарға тән екендігімен келіседі, бірақ ол қай ұлтқа, тайпаға немесе тілге қатысты екені және оның мағынасы әлі де даулы. Теннесси тарихының ертедегі зерттеушісі Джон Хейвуд 1823 жылы жарық көрген «Теннесси штатының азаматтық және саяси тарихында» «Уатауга – Аралдар өзені немесе Арал өзені дегенді білдіреді. Холстон өзені чероки тайпасы тарапынан Уатауга деп белгілі болған» деп жазады. Теннессидегі Азамат соғысына дейінгі карталар Холстон өзені деп белгіленген өзеннің Ноксвиллдің батысына қарай созылып, Кингстон маңында Клинч өзенімен қосылатынын, ал қазіргі Теннесси өзенінің басталуынан (Ноксвилльдің шығысында) – Холстон және Француз Брод өзендерінің тоғысында асып түсетінін көрсетеді. Солтүстік Каролина мемлекеттік университетінің веб-сайтындағы (Уатауга медалі) «Уатауга» сөзінің түпкілікті американдық сөз екені және «алдағы жер» дегенді білдіретіні айтылады. Жергілікті деректерде бұл атау «әдемі өзен» немесе «әдемі су» деген мағынаны білдіреді. Кем дегенде екі түпкілікті американдық ауылы осылай аталған, соның ішінде қазіргі Элизабеттон қаласы, ол бұрынғы түпкілікті американдық тұрғындарға сілтеме жасай отырып, «Уатауга ескі далалары» деп аталды. Оны алғаш рет 1759 жылы Дэниел Бун мен Джеймс Робертсон зерттеді. Уатауга деп аталған тарихи чероки қаласы қазіргі Солтүстік Каролина штатының Франклин қаласының жанындағы Кіші Теннесси өзенінің бойында, олардың туған жерінде орналасқан. Теннесси штатының Нэшвилл қаласының алғашқы қоныс салушылары Америка революциясы кезінде Уатауга өзені аймағынан батысқа қарай аттанды, олар Уатауга қауымдастығы деп аталды. Олар 1763 жылғы британдық жарлықтың, түпкілікті американдықтардың жерлерін қорғау мақсатында Блю-Ридж тауларының батысына отарлауға тыйым салғанын түсінді, бірақ ол жарлықты орындау мүмкін емес екенін білді. Уилбур бөгеті – Теннессиде салынған алғашқы гидроэлектр станциясы (1909 жылы құрылысы басталған), 1912 жылы электр қуатын өндіруге және таратуға кірісті. Уилбур бөгетін бұрынғы Теннесси электр энергетика компаниясы, 1930 жылдардың соңында TVA сатып алған жеке меншік кәсіпорны Уатауга өзенінде салды. Уатауга өзенінде жойылу қаупі төнген жасыл жүзгіш моллюск (Lasmigona subviridis) мекендейді.

Демалыс

Уатуга өзенінде тасқын сумен салдықпен жүзу, каякинг, каноэмен жүзу, жеңіл балық аулау және балық аулау катушкасымен балық аулау сияқты әрекеттер танымал демалыс түрлері болып табылады. Уатуга өзенінде көкбалық, қоңыр балық және жолақты бас балығы ұсталады.

TVA демалыс аймақтары

Теннесси алқабының басқару органы Ватауга бөгетінің төменгі жағында өзін-өзі қызмет көрсететін қоғамдық тұралағын ұстап тұрады. TVA Watauga Dam Tailwater Campground-тегі ыңғайлы жағдайлар мен демалыс мүмкіндіктеріне 29 электр қосылымы бар тұрақтар, жылы душтары мен су ағызатын әжетханалары бар демалыс бөлмелері, қоқыс тастау орындасы, қоғамдық телефон, пикникке арналған үстелдер мен грильдер, каноэге қол жеткізу, бөгеттің үстіндегі және астындағы қайық түсіру алаңдары, көлде және өзенде балық аулау, жаяу серуендеу жолы, табиғатты қарау аймағы және құстарды бақылау кіреді.

Ауа райының әсері

TVA Уатауга бөгеті мен Уилбур бөгеті артындағы терең, жиналған су қоймаларынан су жіберу кестесін жоспарлау арқылы Уатауга өзенінің ағынын реттейді. Нәтижесінде, Уатауга өзенінің жазғы температурасы бөгеттерден төмен ағысында шамамен 52–53°F (11–12 °C) құрайды. Уатауга өзені жаз айларында каякпен, каноэмен және рафтингпен жүруге қолайлы, бірақ суық өзен суына ұзақ уақытқа тозудан гипотермияның алдын алу үшін сақ болу қажет. TVA сонымен қатар Уилбур бөгеті төменгі ағысындағы өзенде демалыс мақсатында жазғы маусымдағы ең төменгі су жіберу кестесіне кепілдік береді, сондықтан Уатауга өзені алыс өзендерден – мысалы, Теннесси штатының Юникой округіндегі Эрвин қаласынан өтетін Ноличуки өзені сияқты – коммерциялық тасқынды рафтинг компанияларын тартады. Егер жазғы жаңбыр жеткіліксіз болса, маусымдық құрғақшылық кезінде осы табиғи ағынды өзендерде рафтинг сапарларын жүргізуге мүмкіндік болмайды.

Элизабеттон, Теннессидегі Уатауга өзенінің климаты:

Ай Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Май Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қазан Қараша Желтоқсан Жылдық орташа
°F (°C) 34.0°F (1.1°C) 37.4°F (3.0°C) 47.2°F (8.4°C) 55.2°F (12.9°C) 63.4°F (17.4°C) 71.1°F (21.7°C) 74.4°F (23.6°C) 73.6°F (23.1°C) 67.9°F (19.9°C) 56.7°F (13.7°C) 47.0°F (8.3°C) 38.2°F (3.4°C) 55.5°F (13.1°C)
Ең жоғары °F (°C) 43.7°F (6.5°C) 48.0°F (8.9°C) 58.9°F (14.9°C) 67.4°F (19.7°C) 75.2°F (24.0°C) 82.2°F (27.9°C) 84.6°F (29.2°C) 84.1°F (28.9°C) 79.1°F (26.2°C) 69.1°F (20.6°C) 58.2°F (14.6°C) 48.1°F (8.9°C) 66.6°F (19.2°C)
Ең төмен °F (°C) 24.3°F (4.3°C) 26.8°F (2.9°C) 35.4°F (1.9°C) 43.0°F (6.1°C) 51.6°F (10.9°C) 59.9°F (15.5°C) 64.1°F (17.8°C) 63.1°F (17.3°C) 56.6°F (13.7°C) 44.2°F (6.8°C) 35.9°F (2.2°C) 28.2°F (2.1°C) 44.4°F (6.9°C)

Жаңбыр (дюйм) 3.2 дюйм. 3.4 дюйм. 3.7 дюйм. 3.3 дюйм. 3.8 дюйм. 3.5 дюйм. 4.3 дюйм. 3.2 дюйм. 3.3 дюйм. 2.6 дюйм. 2.9 дюйм. 3.4 дюйм. 40.7 дюйм.
Қар (дюйм) 5.2 дюйм. 4.2 дюйм. 2.3 дюйм. 0.4 дюйм. 0.05 дюйм. 0.05 дюйм. 0.0 дюйм. 0.0 дюйм. 0.05 дюйм. 0.0 дюйм. 0.9 дюйм. 2.6 дюйм. 15.6 дюйм.

Дереккөздер: Элизабеттондағы Уатауга өзенінің (Бристоль-Джонсон-Сити, Теннесси) климаттық статистикасы: climatezone.com.