Кіріспе
Пуэрто Эскондидо (ағылшынша: "Жасырын порт") – Мексиканың Оахака штатындағы Сан-Педро Микстепек округінің 22-ші ауданындағы шағын порт және туристік орталық. 1930 жылға дейін қала болған жоқ. Бұл шығанақ кофе тасымалдау үшін пор ретінде уақыт-уақыт пайдаланылған, бірақ ауыз судың жетіспеуіне байланысты тұрақты қоныс болған жоқ. "Пуэрто Эскондидо" атауының тамыры әйелдің құтылуы туралы аңызға байланысты. Бұл аймақты науатль тілінде "Зикатела" деп атаған, яғни "үлкен тікенді жер" деген мағынаны білдіреді. Бүгінде бұл атау аймақтың ең танымал жағажайларын білдіреді. Пуэрто Эскондидо – Оахака жағалауындағы маңызды туристік орындардың бірі. Ол көршілес Хуатулькоға қарағанда қарапайым және әртүрлі клиенттерге – көбінесе серфингшілерге, саяхатшыларға және мексикалық отбасыларға қызмет көрсетеді. Басты тартымды орындар – жағажайлар: Зикатела жағажайында ірі серфинг жарыстары өтеді, ал басқа жағажайларда толқындар жұмсақ. Қаланың батысындағы үлкен лагуна балық аулау және құс қадағалау үшін танымал. Осыдан бірнеше апта бұрын ол өзінің серіктерімен бірге Санта-Мария-Уатулько ауылынан микстек әйелін ұрлап, тұтқынға алған. Әйел ұсталған кабинадан қашып, жақсы жүзуші болғандықтан, жағаға жетіп, жағажайдан тыс жатқан джунглиге жасырынып кеткен. Содан бері қарақшылар әйелді "La Escondida" (жасырын) деп атаған, кеме осы суларға қайтып келген сайын капитан экипажға шығанақ маңында іздеуге бұйрық берген, бірақ оны ешқашан таба алмаған. Сондықтан бұл аймақ Баия-де-ла-Эскондида деп аталған, кейіннен Пуэрто Эскондидо. Сол кезде Пуэрто Эскондидода ауыз су жетіспеген, бірақ жақын жерде Колотепек өзені ағып тұрған. Бұл адамдардың басқа жерлерге қоныстануына себеп болды. Бірақ Назарио Кастелланос пен Эсколастика Валенсия сияқты біраз адамдар қалып қойды, олар жақын маңдағы кофе плантацияларының түнгі күзетшілері болып жұмыс істеген және қаланың алғашқы тұрғындары саналған. 1940-1960 жылдары шіркеу салынды және алғашқы мектеп ашылды. Сумен қамтамасыз ету мәселесін шешу үшін құдықтар қазылып, насостарға және көше шамдарына қуат беру үшін генераторлар сатып алынды. Дегенмен, қант сияқты қажетті сыртқы тауарларды алуда қиындықтар болды. Бұл тауарлар сауда кемесі шығанаққа келіп, тауарын сатқанда ғана жеткізілді. Кейде мұндай кемелер бірнеше ай бойы келмейтін. Тұрғындар балық, құс, игуана, тауық және тасбақа жұмыртқалары сияқты жергілікті өнімдермен көрінетін. Оахака астанасына апаратын Сола-де-Вега жолы салынғаннан кейін бұл мәселе біршама жеңілдеді. 2009 жылғы халық санауы бойынша Пуэрто Эскондидоның халқы 20 178 адамды құрады. 2009 жылдың 30 шілдесінде штаттық конгресс Пуэрто Эскондидоны қала деп жариялады. Алайда, бұл жариялама Сан-Педро Микстепек және Санта-Мария Колотепек арасындағы шекаралық дауды шешпеді.
On 30 July 2009, the state congress declared Puerto Escondido to be a city. However, the declaration did not resolve the boundary dispute between San Pedro Mixtepec and Santa María Colotepec.
Білім
Университет дель Мардың кампусының бірі осы жерде орналасқан.
Жағажайлар
Пуэрто-Эскондидоның басты тартымдылықтары – халықаралық деңгейде танымал болған жағажайлары. Аймақ әртүрлі балықтардың, ірі устрицалардың, лобстерлердің және манта сәулелерінің болуына байланысты су астында жүзушілерге де қызықты. ESPN X ойындары және MexPipe Challenge сияқты бірнеше халықаралық жарыстар өткізілді. Плайя Принсипальдан су таксиімен саяхаттау – Карризалильоға жетудің тағы бір жолы. Бұл Оахакадан саяхат уақытын екі сағатқа дейін азайтады.
Медиа
АМ және FM радиостанциялары, сондай-ақ испан тіліндегі апталық газеттер бар. ¡Viva Puerto! http://vivapuerto.com – жергілікті, екі тілді журнал.
Ноябрь мейрамы
Ноябрь мерекелері (Fiestas de Noviembre) қараша айында, желтоқсан айының басына дейін өтеді. Іс-шаралар Сан-Педро Микстепек және Санта-Мария Колотепек аудандарында жоспарлануда, бірақ іс-шаралардың арасында үйлестіру шамалы. Мұның салдарынан көптеген іс-шаралар, олардың бірнешесі бір уақытта өтеді. Зикатела іс-шаралары көбінесе Зикатела жағажайында, ал қала ішіндегі іс-шаралар көбінесе Принципаль жағажайында немесе басты жағалаудың батыс жағында, жоғары орналасқан. Басты іс-шаралардың қатарында мотокросс жарысы, желкенді балық аулау сайысы, жағажай би фестивалі және серфинг турнирі бар.
Маниалтепек лагунасы
Пуэрто-Эскондидодан батысқа қарай шамамен 10 км жерде Маниалтепек лагунасы орналасқан. Жол бойында Бахос де Чила деген кішкентай ауыл және Шатино мәдениетінің кішкентай археологиялық аймағы бар. Бұл жерде күн құдайының символы салынған Күн тасы мен жоғары дәрежелі жұбынның мүсіні табылады. Лагуна мангр тоғайларымен және пеликан, шағала, ибис, лелек, жұлдызша, жакана, бүркіт, балықшыл, аққу және басқа да көптеген құстарға толы. Бұл жерде сонымен қатар еңкей, құйрық, бұғы, жабайы шошқа, түлкі және крокодилдер де кездеседі. Олардың көпшілігі браконьерлік салдарынан құрып кету қаупінде. Лагунаның ортасында Исла-дель-Галло атымен белгілі арал бар, жұрт әңгімесіне сүйенсек, әр жылдың 24 желтоқсанында осы аралдан ән салатын әуеқұс естіледі.