Кіріспе

Төсек жапқыш маталар
Адамның ұйықтауына арналған жабдықтар

Төсек жапқыштары, сондай-ақ төсек киімдері немесе төсек маталары деп те аталады, төсек матрасының үстіне гигиена, жылу, матрасты қорғау және сәндік эффект үшін төселінетін материалдарды білдіреді. Төсек киімдері – адамның ұйықтау ортасының алынып, жуылатын бөлігі. Әр төсекке арналған төсек киімдерін жиі кезекпен жуып, немесе маусым сайын ауыстыру арқылы әртүрлі бөлме температурасында ұйқының қолайлылығын арттыруға болады. Төсек киімдерінің көптеген стандартталған өлшемдері тіктөртбұрышты, бірақ кейбірлері шаршы пішіндес болып келеді, бұл пайдаланушыға төсек киімдерін оның ұзындығына қарай бағытын ескермей (мысалы, жамылғы) жабуға мүмкіндік береді. Америка тілінде "bedding" сөзі көбінесе матрасты қамтымайды, ал британ тілінде жиі қамтиды. Австралия және Жаңа Зеландия тілінде төсек киімдерін, әсіресе дүкендерде, "манчестер" деп атайды. Манчестер 18-шы ғасырдың соңында, 19-шы ғасырда және 20-шы ғасырдың басында мақта өнеркәсібінің орталығы болды, сондықтан мақтадан жасалған бұйымдарға (негізінен жамылғылар мен сүлгілер) "Манчестер тауарлары" деген ат берілді, кейін ол "манчестер" деп қысқартылды. Төсек киімдері жиынтығына әдетте матрасты жабатын жалпақ немесе бекітілген жамылғы, үстіне жабатын жалпақ жамылғы, жамылғы, көрпе немесе пуховик кіреді. Кейде жоғарғы жамылғының орнына немесе қосымша жастық жапқыштары қолданылады. (Бұл терминдер туралы толық ақпарат алу үшін қараңыз.) Суық жататын орындарда қажетті жылуды сақтау үшін қосымша жамылғылар және т.б. қосылуы мүмкін. Балалардың және кейбір ересектердің арасында төсекті жұмсақ ойыншықтармен, қуыршақтармен және басқа да жұмсақ заттармен безендеу кең таралған, бірақ олар төсек киімдеріне жатпайды, алайда ұйықтаушыға қосымша жылу сыйлайды.

Материалдар

Жеңіл ақ, бір түсті немесе басылған кездеме, сатин, фланель мақта немесе мақта/полиэстер қоспалары төсек жинағының ең көп таралған түрлері, бірақ зығыр және жібек те қолданылуы мүмкін, тіпті оларды бірге қолдануға болады. Қаздың немесе үйрек қауырсыны және басқа да қауырсындар көбінесе жамылғылар, көрпелер және жапқыштар үшін жылу және жеңіл толтыру ретінде қолданылады. Алайда, мұндай толтыру тіпті тығыз тоқылған матадан да шығып қалуы мүмкін және көптеген адамдарға, әсіресе аллергиясы барларға ыңғайсыздық тудыруы мүмкін. Табиғи және синтетикалық қауырсынға баламалар сатылады. Мақта, жүн немесе полиэстерден жасалған шүберектер жапқыштарды және қауырсынға балама көрпелерді толтыру үшін жиі қолданылады. Олар табиғи қауырсыннан немесе қауырсыннан гөрі арзан және жуу оңай. Синтетикалық талшықтар терможабыстырылған (талшықтар кесісетін) шүберек түрінде жақсырақ. Жүн, мақта, акрил немесе басқа микрофибра синтетикалық материалдардың немесе олардың қоспаларынан жасалған қалың тоқыма немесе тоқылған маталар көбінесе жамылғыларға қолданылады. Мақтадан жасалған ұзын және ені, мақтадан жасалған ұзын және лиоцелл енінен тоқылған мата барлық жағынан жақсарылған және төсек-орын жасауға ең қолайлы.

Тарих

Ең ерте табылған төсек-орын үлгілерінің бірі Израильдегі Охало II ескерткішіндегі палеолиттік құрылыстан табылды. 23 000 жыл бұрынғы бұл қалдықтар, орталық оттық төңірегіндегі еденге орналастырылған, жартылай көмірленген сабақтар мен жапырақтардан тұрады. Орта палеолитке жатқан төсек-орынның одан да ертерек болуы мүмкін деген дәлелдер Испаниядағы Эскиллеу үңгірінде де байқалады, онда оттың жанында шөп жиналған. Шамамен б.з.д. 3400 жылдары Мысыр фараондары төсек-орындарын жерден көтеріп, биік тұрған жерде ұйықтаған. Жатақ киім Мысырда кеңінен дамыған. Ол жарық пен тазалықтың, сондай-ақ молшылықтың символы саналған. Мысыр мумияларын көбінесе жатақ киімге ораған. Төсек-орын материалдары саласындағы зерттеулер мен жаңарулардың арқасында оның қолданылуының күрделілігі жылдар бойы артты. Ренессанс кезеңінде матрастар сабан мен қауырсынмен толтырылып, кейін жібек, барқыт немесе атласпен жабылған. Кестеленген шатырлар мен әшекейлі маталар, сондай-ақ қауырсыннан жасалған төсек-орынның пайда болуы төсек-орындардың өте қымбатқа түсуіне әкелді, олар көбінесе ұрпақтан-ұрпаққа мирас болып берілген. 18 ғасырда еуропалықтар төсек-орынға шойыннан жасалған жақтауларды және мақтадан жасалған матрастарды қолдана бастады. Осыған дейін түрлі зиянды жәндіктер тіпті патша төсек-орындарында да қалыпты жағдай деп есептелген. 19 ғасырда серіппелі төсек ойлап табылды, оны «коробкалы серіппе» деп те атайды. 20 ғасырда АҚШ-та тұтынушылар серіппелі матрастарды сатып алды, ал 1960 жылдары Батыс жағалауында су төсек пайда болды, сондай-ақ жапон стиліндегі футон, ауа матрастар және көбікті резеңке матрастар мен жастықтар танымал болды.

Элементтер

Атауы (ы) Сурет Түсініктеме Төсек юбкасы (сонымен қатар төсек руфтасы, шаң руфтасы немесе төсек валансы) Төсектің аяқтары мен каркасын жабуға арналған сәндік бұйым. Матрас пен каркас арасына салынып, еденге немесе еденге жақын түседі. Төсек жамылғысы (сонымен қатар төсек жамылғысы) Көбінесе сәндік, еденге немесе еденге жақын жабатын төсек жамылғысы. Күндіз төсек-орынды, жастықтарды шаң мен ластанудан қорғайды. Төсек юбкасын қажет етпейді және Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Солтүстік Америкада кең таралды. Түнде алынып, қажет болса, жапқышпен немесе төсек жапқышымен ауыстырылуы мүмкін. Жылы кірпе Жылу үшін қолданылатын тоқылған мата. Ұзын, тар, көбінесе цилиндр пішіндес, қауырсын немесе қауырсынмен толтырылған жастық. Жатқанда сәндеу үшін немесе белдікке қолдау көрсету үшін қолданылады. Будоарлық жастықтар (немесе таңғы ас жастықтары) Кішкентай тікбұрышты сәндік жастықтар. Жатын жамылғысы - төсек жамылғысы, ішінде толтырғыш бар, бірақ тым жұмсақ емес. Әдетте екі жақты болып, машинада жууға болады. Жатын жамылғысы көбінесе төсек юбкасымен үйлесімді жиынтық құрайды, себебі жамылғысының шеттері еденге дейін жартылай ғана жетеді. Жамылғыдан айырмашылығы, жатын жамылғысының қабаттары тігілмейді. (Сондай-ақ "құмшекті" қараңыз). Coverlet - Америкада 20 ғасырға дейін қолданылған төсек жамылғысының түрі. Әдетте еденге жетпейді және жастықтарды жаппайды. Жапсырма - қауырсын немесе қауырсыннан, немесе олардың қоспасынан, немесе синтетикалық материалдардан толтырылған жұмсақ, жалпақ қап, кірпе сияқты қолданылады. Әдетте кірпеден жұқа емес, бірақ "түсті кірпе" деп те аталады. Жапқыш - жапсырмаға арналған сәндік және қорғаныш жапқыш. Көптеген жапқыштардың бір жағында түйме немесе байлам болады. Австралияда "жапқыш" орнына "дуфли жапқышы" термині қолданылады. Әдетте, оның жиек саны 180-400 аралығында (немесе, баламалы түрде, 280-620 жиек саны 10 шаршы сантиметрге). Еуропалық жастық (немесе континенттік жастық) Еуропалық немесе континенттік жастық - үлкен шаршы жастық, басқа тіреліп тұратын сәндік жастық. Олар көбінесе стандартты өлшемдегі жастыққа арналған жастықшалардың артына немесе стандартты жастықтардың үстіне, жапқышпен үйлесімді жиынтық ретінде қойылады. Еуропалық жастықша (немесе Еуро жастықша немесе континенттік жастықша) Үлкен жастыққа арналған сәндік жастықша. Қауырсын төсек Матрастың үстіне салынатын, матадан жасалған қабықшаның ішіндегі қауырсын. Қауырсын төсегінің матрасқа бекітілуі үшін эластикалық белбеулер немесе тіпті матрасқа сәйкес келетін жаймасы болуы мүмкін. Жай төсеніш (немесе жоғарғы төсеніш) Жай төсеніш төсеніштің айналасына тығыз оралады, төсектің басындағы жағы ашық қалдырылады. Кейбір жапқыштар мен төсек жиынтықтарына жоғарғы жайма кірмейді, жапқыштың төменгі жағы төсеніштің орнына қолданылады. Қосылған төсеніш Матрасқа тығыз бекітілетін төменгі төсеніш. Қосылған төсеніштер әртүрлі қалта тереңдігінде болады, бұл матрастың қалыңдығына байланысты. Стандартты Солтүстік Америка қалтасының өлшемі - терең қалта бұрыштары әдетте өте кең, шамамен 200 мм, және ерекше жоғары/терең матрастар үшін қолданылады. Матрас жапсырмасы, сондай-ақ матрас төсегі немесе астыңғы жапсырма деп те аталады. Матрастың үстіне, төменгі төсеніштің астына қойылып, ыңғайлылықты арттыруға немесе матрасты пайдаланудан зақымданудан қорғауға арналған. Матрас қорғағышы Матрасты қорғау үшін матрастың үстіне қойылады. Кейбірлері ұйықтаған адамды аллергендерден де қорғайды. Мойын орамасы Кішкентай цилиндр пішіндес сәндік жастықтар, мойын омыртқаларын қолдау үшін немесе әсемдеу үшін қолданылады. Жастықша Жастықтарға арналған сәндік жапқыштар, көбінесе жиектерімен, қырларымен немесе шнурмен безендіріледі. Жастықшалар әдетте ұйықтау үшін қолданылатын жастықтардың артына қойылады, олар жастыққа арналған жастықшамен жабылады. Quilt - екі мата қабатының арасына толтырғыш салынып, барлық қабаттарды тігіп біріктіретін жамылғы. Патчворк-құймақтар матаның әртүрлі бөліктерін біріктіріп, сыртқы қабаттың бірін жасайды. Ұйқылық жастық - ұйықтағанда басыңызды тіреп жататын орташа өлшемдегі тікбұрышты жастық. Ұйқылық жастықтар стандартты, королева немесе король сияқты әртүрлі өлшемдерде және арқа, асқазан немесе бүйірден ұйықтауға арналған әртүрлі беріктікте болуы мүмкін. Сәндік жастық Әртүрлі пішіндер мен өлшемдердегі сәндік жастық.

Терминология

Төменгі: Төсек юбкасының тік өлшемі. Флангалы: Тік немесе тізіліп тігілген декоративтік мата жолағы; көбінесе жастықтарды немесе жастық қаптарын сипаттау үшін қолданылады. Қонақүй төсек жинағы: жоғары жіптік және қарапайым дизайндағы маталар, қонақүйлерде қолданылатын төсек-орын материалдарын ұсынады. Іскерлік сапарлардың өркендеуі мұндай өнімдерге тұтынушылардың сұранысын арттырды. Мако мақтасы: Мақтаның жоғары сорты, египеттік мақтаның ұзын талшығы, жіп немесе иір жасау үшін пайдаланылатын үздіксіз талшықтарға ие. Бұл жіптің диаметрі кішкентай, бірақ басқа мақтадан мықтырақ. Кішкентай жіп арқасында шаршы дюймға көбірек жіптер қолданылып, жеңіл, бірақ тыныс алатын, берік маталар жасалады. Мако мақтасы көбінесе жоғары сапалы төсек-орын және сүлгілер жасауға қолданылады, бұл өнімдер сәнді деп сатылады. Паллиассе: Сабан немесе жылқы шашы сияқты органикалық материалмен толтырылған, берік материалдан жасалған төсек. Пима мақтасы: жоғары сапалы мақта. Ол Мако мақтасына ұқсас ұзын талшыққа ие, бұл оған жұмсақтық, жылтырлық және беріктік қасиеттерін береді. Оның артықшылықтары киюге қарай жақсарады. Пима мақтасы жоғары сапалы төсек-орын, сүлгілер және киімдер жасауға қолданылады, бұл өнімдер сәнді деп сатылады. Перу әлемдегі Пима мақтасының көп бөлігін өндіреді. Бүктемелі: Желпуіштей бүктеліп тігілген материал. Дәл өлшемді: Төсекке қатай сыйып, бекітілген. Жіптік саны: Әдетте шаршы дюймға немесе 10 см²-ға жіптердің саны ретінде өлшенеді. Екі өлшеу әдісі әртүрлі нәтижелер береді. Мысалы, 250 жіп/дюйм² саны 31,2 жіп/см²-ға тең. Жабынғыш (немесе плед): Әдетте жылу және әшекей үшін қолданылатын кішкентай жамылғы; көбінесе төсектің басына салынады.

Өлшемі

Төсек-орын жиынтығының өлшемдері, олар қолданылатын төсек пен матрастың өлшемдері ескеріле отырып жасалады. Төсек өлшемдері әлем елдері бойынша әртүрлі, әр елдің өз стандарттары мен терминологиясы болады.