Жұқпалы еңбектің құрбаны немесе жұмандылық

Кіріспе

Жұмысқа әуес адам – жұмысын тоқтатай алмайтын адам. Жұмысқа әуес адам өзінің қарым-қатынастары мен денсаулығына зиян келтіретін жағымсыз салдарларға қарамастан, жұмыста өткізетін уақытын шектеуге шамасы келмейді. Бұл жағдайдың ресми медициналық анықтамасы жоқ, бірақ кейбір стресс түрлері, импульстік басқарудың бұзылуы, мәжбүрлі мінез-құлқы бұзылысы және мәжбүрлі бұзылу жұмыспен байланысты болуы мүмкін; эргомания – "әсіресе психикалық аурудың белгісі ретінде жұмысқа шамадан тыс берілгендік" деп анықталады. Салауатты жұмыс және өмір арасындағы тепе-теңдікті ескермейтін қарбалас мәдениет жұмысқа әуестікті күшейте түсуі мүмкін.

Этимология

Бұл сөздің өзі «жұмыс» және «алкоголик» сөздерінен құралған біріктірілген сөз. Оксфорд ағылшын тілінің сөздігінде көрсетілгендей, ол алғаш рет 1947 жылдың 5 сәуірінде Канадада, Торонто Daily Star газетінің 6-бетінде, «Алкоголистер Анонимдігіне» есімді ойынмен келген:

Егер сізді жеңіле алмайтын жұмысқа құштарлық мазаласа, «Жұманықтар Анонимдігіне» қоңырау шалыңыз, және бұрынғы жұмысшы сізді қайтадан бақытты бос уақытқа көмектеседі.

Егжей-тегжейлер

Жұмысқа құмарлық термині әртүрлі мінез-құлық үлгілерін білдіреді, әрқайсысының өзіндік бағасы бар. Мысалы, жұмысқа құмарлықты кейде өз мансабына деген берілгендігін оң пішімде білдіргісі келетін адамдар қолданады. Бұл «жұмыс» әдетте ақы төленетін жұмысқа қатысты айтылады, бірақ спорт, музыка, өнер және ғылым сияқты жеке ізденістерге де қатысты болуы мүмкін. Дегенмен, бұл термин көбінесе жұмыс істеуге артық уақыт жұмсаумен, ішкі құштарлықпен және отбасы мен басқа да әлеуметтік қарым-қатынастарды ескермеумен сипатталатын теріс мінез-құлық үлгісін білдіру үшін қолданылады. Зерттеушілер көп жағдайда, жұмыстың салдарынан туындаған қарым-қатынастар мен денсаулыққа зиян келгеніне қарамастан, тынымсыз жұмыс істеу жалғасатынын анықтады. Мұның себептері – алаңдаушылық, өзіне сенімсіздік және жеке қарым-қатынастағы қиындықтар болуы мүмкін. Сонымен қатар, жұмысқа құмар адамдар жұмысты басқаларға жүктеуге шамалары келмейді және невротизм, мінсіздікке ұмтылу және жауапкершілік сияқты жеке қасиеттері бойынша жоғары баға алады. Клиникалық психолог Брайан Э. Робинсон жұмысқа құмар адамдарды екі бағытта жіктеуге болады: жұмысқа бастама жасау және жұмысты аяқтау. Ол кешіктіруді «Жұмыстың қызығын сезінушілерге» (жұмысқа бастау/аяқтау деңгейі төмен) және «Назар жетіспейтін жұмысқа құмарларға» (жұмысқа бастау деңгейі жоғары, аяқтау деңгейі төмен) қарсы қояды, ал «Булимиялық» және «Талмайтын» жұмысқа құмарлардың екеуі де жұмысты аяқтау деңгейі жоғары. Жапонияда жұмысқа құмарлық – ерте өлімге алып келетін, көбінесе жұмыс орнында болатын, қауіпті әлеуметтік проблема саналады, бұл құбылыс «кароши» деп аталады. 2000 жылы Жапонияның премьер-министрі Кейдзо Обучиге келген инсульт үшін көпшілік оның тым көп жұмыс істегенін кінәлады. Шамадан тыс жұмыс істеуден болатын өлім тек жапондық құбылыс емес; 2013 жылы Лондондағы Bank of America банкінің стажеры 72 сағат тікелей жұмыс істегеннен кейін қайтыс болды. Жұмысқа құмар адамдар басқа жұмыскерлерге қарағанда тиімділігі төмен болуы мүмкін, себебі олар командада жұмыс істеуде қиындықтарға тап болады, әріптестеріне сеніп тапсырма беруде немесе бірден көп жұмыс қабылдаудан туындаған ұйымдастыру мәселелеріне ұшырайды. Сонымен қатар, жұмысқа құмар адамдар көбінесе ұйқысыздықтан зардап шегеді, бұл мидың және танымдық қабілеттердің жұмысына кедерес келтіреді. Жұмысқа құмарлықтың бизнеске қатысты тәуекелі – компаниялар мен кадрлық ресурстарды басқаруда көбінесе бағаланбайтын тәуекел, ол бизнестің өмір сүруіне қауіп тудыруы мүмкін.

The term workaholic refers to various types of behavioral patterns, with each having its own valuation. For instance, workaholism is sometimes used by people wishing to express their devotion to one's career in positive terms. The "work" in question is usually associated with a paying job, but it may also refer to independent pursuits such as sports, music, art, and science. However, the term is more often used to refer to a negative behavioral pattern that is popularly characterized by spending an excessive amount of time on working, an inner compulsion to work hard and a neglect of family and other social relations. Researchers have found that in many cases, incessant work related activity continues even after impacting the subject's relationships and physical health. Causes of it are thought to be anxiety, low self esteem, and intimacy problems. Furthermore, workaholics tend to have an inability to delegate work tasks to others and tend to obtain high scores on personality traits such as neuroticism, perfectionism, and conscientiousness. Clinical psychologist Bryan E. Robinson identifies two axes for workaholics: work initiation and work completion. He associates the behavior of procrastination with both "Savoring Workaholics" (those with low work initiation/low work completion) and "Attention Deficit Workaholics" (those with high work initiation and low work completion), in contrast to "Bulimic" and "Relentless" workaholics – both of whom have high work completion. Workaholism in Japan is considered a serious social problem leading to early death, often on the job, a phenomenon dubbed karōshi. Overwork was popularly blamed for the fatal stroke of Prime Minister of Japan Keizō Obuchi, in the year 2000. Death from overwork is not a uniquely Japanese phenomenon; in 2013, a Bank of America intern in London died after working for 72 hours straight. Workaholics tend to be less effective than other workers because they have difficulty working as part of a team, trouble delegating or entrusting co workers or organizational problems due to taking on too much work at once. Moreover, workaholics often suffer sleep deprivation, which results in impaired brain and cognitive function. The business risk that workaholism presents is an underestimated risk in companies and human resources management, which can develop into an existential threat to a business.