Кіріспе

Антарктиданың Королева Мод жеріндегі аумағы, алғаш рет 1938/39 жылдары нацистік Германия зерттеді. Жаңа Швабия (норвегиялық және Нойшвабенланд) – Королева Мод жеріндегі Норвегияның аумақтық талаптары шегінде нацистік Германияның Антарктидаға талас-тартыс тудырған аймағы. Қазір бұл атау кейде Антарктиданың Королева Мод жеріндегі 20° шығыс және 10° батыс бойлықтары аралығындағы аймаққа қолданылады. Жаңа Швабия Германия тарапынан 1939 жылдың басында зерттелді және экспедиция кемесінің құрметіне осылай аталды, ал кеме өз атауын неміс Швабия аймағынан алған.

Өмірбаян

Көптеген басқа елдер сияқты Германия да 19-шы ғасырдың аяғы мен 20-шы ғасырдың басында Антарктика аймағына экспедициялар жіберді, олардың көпшілігі ғылыми мақсатта болды. 19-шы ғасырдың аяғындағы Оңтүстік мұхит, Оңтүстік Грузия, Кергелен аралдары және Крозет аралдарына жасалған экспедициялар астрономиялық, метеорологиялық және гидрологиялық сипатта болды, көбінесе басқа елдердің ғылыми топтарымен тығыз ынтымақтастықта жүргізілді. 19-шы ғасыр аяқталғанда Германия Антарктидаға көбірек назар аудара бастады. Антарктикаға алғашқы неміс экспедициясы 1901-1903 жылдары Гаусс экспедициясы болды. Арктикада тәжірибелі және геология профессоры Эрих фон Дригальский басқарған бұл экспедиция Антарктидада ыстық ауа шарын пайдаланған алғашқы экспедиция еді. Ол сонымен қатар Кайзер Вильгельм II жерін ашып, оған ат қойды. Екінші неміс Антарктика экспедициясы (1911-1912) Вильгельм Фильхнердің басшылығымен Антарктиданы кесіп өтіп, континенттің біртұтас жер екенін анықтау мақсатымен ұйымдастырылды. Бұрынғы әрекеттерде болғандай, бұл жолы да мақсатқа жетілмеді, тіпті экспедиция басталмай тұрып-ақ сәтсіздікке ұшырады. Экспедиция Луитпольд жағалауын және Филхнер мұздық шельфін ашып, оларға ат берді. 1937 жылы неміс кит аулау флоты теңізге шықты және 1938 жылдың басында сәтті оралғаннан кейін үшінші неміс Антарктика экспедициясын ұйымдастыру жоспары жасалды.

Неміс Антарктика экспедициясы (19381939)

Үшінші неміс Антарктика экспедициясын (1938–1939) неміс теңіз флотының капитаны Альфред Ритшер (1879–1963) басқарды. Басты мақсаты – Антарктидада Германияның кит аулау станциясы үшін жай табу болды, бұл Германияның май өндірісін арттырудың бір жолы еді. Сол кезде кит майы Германияда маргарин мен сабын өндіру үшін ең маңызды шикізат еді, ал ел жыл сайын шамамен 200 000 тонна импорттап, Норвегияның кит майын екінші ірі сатып алушы болып саналды. Импортқа тәуелділіктің кемшілігінен бөлек, Германияның жақын арада соғысқа қатысатыны айтылды, бұл Германияның валюлық резервтеріне тым көп салмақ салса керек деп есептелді. Тағы бір мақсат – неміс әскери-теңіз базасының болу мүмкіндіктерін зерттеу еді. 1938 жылдың 17 желтоқсанында «Жаңа Швабия» экспедициясы Гамбургтен Антарктидаға, 1925 жылы салынған және 1934 жылы Германияның оңтүстігіндегі Швабия аймағының атымен атаулы MS Schwabenland жүк кемесімен аттанды. Бұл кеме ұшақтарды тасымалдауға және катапультамен ұшыруға қабілетті болды. Құпия мәліметтерге сәйкес, ұшу траекториясының бұрылыс нүктелерінде болат конустары және үш стабилизаторлық қанаты бар онға жуық ұзын алюминий жебелер мұзға тасталды (бұл жебелер экспедициядан бұрын Австриядағы Пастерце мұздығында сынақтан өткен еді). Олардың ешқайсысы табылмады. Тағы сегіз рет үлкен қызығушылық тудырған аймақтарға ұшып, сол сапарлардағы кейбір суреттер түсті пленкамен түсірілді. Барлығы жүздеген мың шаршы километрді шарлап, 16 000-нан астам әуе суреті салынды, олардың кейбіреулері Ритшердің соғыстан кейін жариялаған болатын. Мұздан бос Ширмахер оазисін, қазір «Майтри» және «Новолазаревская» зерттеу станциялары орналасқан жерді, Ричард Генрих Ширмахер (өзінің атымен атаған) 1939 жылдың 6 ақпанында «Швабенланд» Антарктика жағалауын тастап кетпес бұрын көріп қалды. Германияға қайта оралған экспедиция Буве аралы мен Фернандо-де-Норонья маңында океанографиялық зерттеулер жүргізіп, 1939 жылдың 11 сәуірінде Гамбургке жетті. Осы уақытта Норвегия үкіметі Королева Мод жерінің жағалауындағы кит аулаушыларынан экспедиция туралы хабардар болды. Кейбір адамдар, әсіресе норвегиялық жазушы Бьярне Агаард пен неміс географы Эрнст Херман, Германияның бұл аумақты басып алмағанын айтса да, Германия экспедициядан кейін, 1939 жылдың тамызында «Жаңа Швабия» деп аталған неміс Антарктика секторын құру туралы жарлық шығарғаны жақсы құжатталған. Экспедициядан кейін көп ұзамай, 1940 жылдың сәуірінде Германия Норвегияны басып алды. Бұл оккупация техникалық тұрғыдан «Жаңа Швабияға» жақын Норвегияның Антарктикалық тәуелділіктеріне дейін созылды. Сонымен қатар, сол жылдың соңында Францияның Германияға түсуі француз Антарктикасының Аделия жерін де Германияның ықпалына енгізді. Алайда, осы аумақтарды бақылауға немесе қосып алуға тырысулар жасалмады, ал Антарктидадағы Германияның барлық аумағы 1945 жылдың мамырында Германия жеңілгеннен кейін қайтарылды. Германия бұл аймаққа ешқандай аумақтық талаптар қоймады, олар 1945 жылы тоқтатылды.

Салдары

Германия Жаңа Швабияға ешқандай ресми аумақтық талап қойған жоқ. 1981 жылы Георг фон Ноймайер зерттеу станциясы құрылғанға дейін Германия онда кит аулау станциясы немесе басқа да тұрақты базалар салған жоқ. Германияның қазіргі III Ноймайер станциясы да осы аймақта орналасқан. Жаңа Швабия – Королева Мод жерінің картографиялық аймағы, Норвегияның Антарктика шарты жүйесіндегі тәуелді аумағы ретінде Әділет министрлігі мен Полиция министрлігінің Полярлық істер департаменті басқаруында.

Құрлық теориясы

Нойшвабенланд ондаған жылдар бойы түрлі конспирациялық теориялардың нысаны болды, олардың кейбіреуі нацистік Ұшатын объектілерге (НЛО) қатысты. Көптеген теориялар 1938-1939 жылдарғы неміс экспедициясынан кейін онда үлкен әскери база салынғанын айтады. Соғыстан кейін жоғары шенді нацистер, ғалымдар мен элиталық әскери бөлімдер сол жерде жасырынған деп есептеледі. АҚШ және Ұлыбритания ондаған жылдар бойы осы аймақты басып алуға тырысып, осы мақсатта ядролық қару қолданған деген қауесет бар. Теорияны қолдаушылар базаның жылу және энергия көзі болып табылатын ыстық сулар есебінен сақталатынын мәлімдейді. 2012 жылы WDR радиосында қойылған "Нойшвабенланд симфониясы" атты радиоспектакль осы конспирациялық теорияларды қарастырады.