Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Харальд Уортоут немесе Харольд Хилтертоут (Ескі норвег: Haraldr hilditǫnn; Қазіргі швед және дания: Harald Hildetand; Қазіргі норвег: Harald Hildetann) – Данияның жартылай аңызға толы патшасы, бірнеше дәстүрлі дереккөздерде есімдері кездеседі. Ол әкесінен кейін (тікелей емес) Зеландия патшасы болған және өзінің мемлекетін кеңейткен деп есептеледі. Әртүрлі дереккөздерге сәйкес, ол Ютландия, Швецияның бір бөлігі және тарихи солтүстік неміс провинциясы Вендландты билеген болуы мүмкін. Ол аңызға айналған Бравалла шайқасында жеңіліп, қаза тапқан делінеді.
Harald Wartooth or Harold Hiltertooth (Old Norse: Haraldr hilditǫnn; Modern Swedish and Danish: Harald Hildetand; Modern Norwegian: Harald Hildetann) was a semi legendary king of Denmark who is mentioned in several traditional sources. He is held to have (indirectly) succeeded his father as king of Zealand and to have expanded his realm. According to different sources, he may have ruled over Jutland, part of Sweden and the historical northern German province of Wendland. He is said to have been finally defeated and killed at the legendary Battle of Bråvalla.
Атауы
Грамматик Саксоның "Gesta Danorum" еңбегінде Харальдтың "Вартоф" есімінің неге осылай аталуының екі себебі келтірілген. Бір дерек бойынша, Харальд Сканнияның билеушісі Весетиге қарсы шайқаста екі тісін жоғалтқан, сосын орнына екі жаңа тіс біткен. Саксо сондай-ақ, есімнің басқа бір түсінігін айтады: Харальдтың тістері алға қарай шығып тұрғандықтан осылай аталған. Дегенмен, ғалымдардың пікірінше, бұл есім "соғыс батыры" деген сөзден туындаған.
Saxo Grammaticus, in Gesta Danorum, gives two different accounts about why Harald had the name wartooth. According to one tradition, it was due to Harald having lost two of his teeth in battle against Veseti, the lord of Scania, after which two new teeth grew out. Saxo further tells that according to another opinion, the name was derived from Harald having protruding teeth. A scholarly view, however, holds the name to be derived from a name for "war hero".
Отбасы
Көптеген дереккөздер оны Ивар Видфамненің қызы, терең ойлы Аудрдың ұлы деп сипаттайды (бірақ Гервар сагасы оны Альфхильд деп атайды). «Сөгуброт», Ньял сагасы және Хиндла жырлары бойынша Харальд – Зеландия патшасы Хререкр Рингслингердің (slöngvanbaugi) ұлы болған. «Сөгуброт» хабарлағандай, оның анасы кейін Гардарики патшасы Радбардқа үйленген, олар Рандвер атты ұлға ие болған. Алайда, Гервар сагасы бойынша, Харальд пен Рандвер екеуі де Валдар мен Альфхильдтің ұлдары болған. Ньял сагасы Харальдтың сагадағы кейіпкерлердің бірінің арғы тегі болған, Ескі Þrándr (hinn gamli) атты ұлы болғанын қосады. «Сөгуброт» оның Ескі Þrándr (gamli) есімді ұлы болғанын айтады, сондай-ақ әкесімен аты бірдей болған Хререкр Рингслингер (slöngvandbaugi) есімді екінші ұлын да көрсетеді. Гервар сагасы тағы бір ұлы, Эйстейн Иллюлер туралы айтады; ол кейін Швеция патшасы болған. «Ланднамабок» кітабында Хререкр Рингслингердің кіші ұлы Þórólfr (Торолфур) «Ваганеф» деп аталған, оның ұлы Вемундр Уордплэйн болған. Вемундр – Валгардурдың (Валгардур) әкесі, ал ол Храфн «хаймскидің» (Ақымақ) әкесі болған. Храфн Исландияны алғашқы қоныстандырушылардың бірі болды және оңтүстік жағалауда, Рангарвалласласла (Рангарвеллир округі) аймағына қоныстанды. Саксо Грамматикустың «Данарума» еңбегінде Ивар Видфамне туралы ештеңе айтылмаған, ал Харальдтың тегінің екі әртүрлі нұсқасы келтірілген. Біріншісінде Саксо Харальдтың Скания басшысы Боркар мен Гро есімді әйелдің ұлы болғанын жазған. Кейін Саксо мұны ұмытып, Харальдтың Боркардың ұлы Хафдан мен Скьёльдунгтардың соңғы мүшесі Гирид есімді әйелдің ұлы болғанын жазған.
Most sources describe him as the son of Ivar Vidfamne's daughter Auðr the Deep Minded (but Hervarar saga calls her Alfhild). According to Sögubrot, Njal's Saga and the Lay of Hyndla, Harald was the son of Hrœrekr Ringslinger (slöngvanbaugi), the king of Zealand. Sögubrot relates that his mother later married Raðbarðr, the king of Garðaríki and they had the son Randver. However, according to Hervarar saga, both Harald and Randver were the sons of Valdar and Alfhild. Njal's Saga adds that Harald had the son Þrándr the Old (hinn gamli) who was the ancestor of one of the characters in the saga. Sögubrot also mentions that he had a son named Þrándr the Old (gamli), but also adds a second son, Hrœrekr Ringslinger (slöngvandbaugi), who apparently was named exactly like his grandfather. Another son, Eysteinn Illruler is mentioned by Hervarar saga; he later became a king of Sweden. Landnámabók informs that Hrœrekr Ringslinger the younger had a son named Þórólfr (Thorolfur) "Váganef", who in turn had the son Vémundr Wordplane. Vémundr was the father of Valgarður (Valgardur), the father of Hrafn "heimski" (the Foolish). Hrafn was one of the first settlers in Iceland and settled on the southern coast, in Rangárvallasýsla (county of Rángárvellir). Saxo Grammaticus' Gesta Danorum does not mention any Ivar Vidfamne, and gives two different versions of Harald's ancestry. First Saxo writes that Harald was the son of the Scanian chieftain Borkar and a woman named Gro. Later Saxo has forgotten about this and writes that Harald was the son of Halfdan, Borkar's son, and a woman named Gyrid, the last member of the Skjöldungs.
Мұрасын талап ету
Согуброттың айтуынша, оның анасы Аудр жас ұлымен бірге Гардарикиге қашып кеткен, өйткені оның күйеуі король Хререкрді Зеландияда қайын атасы Ивар Видфамне опасыздықпен өлтірген. Содан кейін ол жергілікті патша Радбардқа үйленді, ал Харальд оның ауласында қалды. Әжесі Ивар Радбардқа қарсы жазалау жорығында суға батып кеткеннен кейін жас Харальд Зеландияға сапар шегіп, патша болып қабылданды. Содан кейін ол анасының отбасы билік құрған Сканияға барды. Оған жақсы қарсы алынып, адамдары мен қару-жарақтары көп көмек берілді. Содан кейін ол мұрасын алу үшін флотын Швецияға алып барды. Алайда көптеген кіші патшалар Ивар тартып алған өз патшалықтарын қайтарып алу үшін келді. Бұл кіші патшалар 15 жастағы Харальдпен күресу оңай деп ойлады. Харальд өзінің бабасының иелігін қайтарып алды, сондықтан ол соңында оның бабасынан көп ие болды, ал Данияда да, Швецияда да оған алым төлемеген немесе оның вассалы болған патша болған жоқ. Ол Англияның Хафдан Батылға, кейін Иварға тиесілі барлық жерлерін басып алды. Англияда ол патшалар мен ярлдарды тағайындап, оларға алым-салық төледі. Ол сондай-ақ Хьёрвард Йльфингтің ұлы Хьёрмунды Остерготландтың патшасы етіп тағайындады. Герварвар сагасында Харальд өзінің бабасының иелігін қайтарып алғаны туралы айтылады, бірақ ол жаулап алулар Гёталандтан басталғанын айтады (немесе қолжазбаға байланысты Готланд). Гервар сагасында Харальдтың немере інісі Сигурд Хринг Данияның патшасы болды деп айтылады, бұл басқа дереккөздермен қарама-қайшы. Согуброттың айтуынша, Гринг (Сигурд Гринг) Швеция мен Вестерготланды қартайған ағасынан алған, ол Дания мен Остерготланды өзіне қалдырған. Gesta Danorum Согубротпен келісіп, жаулап алулар Зеландиядан басталды деп айтады, бірақ көптеген егжей-тегжейлі мәліметтер береді. Зеландиядағы алғашқы шайқаста ол чемпион Весетиден ауыр жарақат алды және анасы Гирид оны арашалап құтқарды. Кейін ол Весетиді Сканниядағы соңғысының үйлену тойында өлтірді және Ютландия королі Хадер мен Хундинг және Рёрик деп аталатын тағы екі кішігірім билеушіні өлтіріп, Лейрдегі дәстүрлі патшалық орталықты басып алды. Ол Одиннің ықыласына ие болды, сондықтан болат оған зақым келтіре алмады; ол өз кезегінде семсерінен қаза тапқандардың жандарын құдайға ұсынды. Норвегиялық кішігірім билеуші Асмундты өз әпкесі құлағанда, Харальд бұл қорлықты жою үшін бір кемемен араласты. Ол қарусыз, қызыл шапан мен алтынмен кестеленген капюшон киіп, жаудың алдына аттанды. Жеңіс жеңгеннен кейін ол Асмундты қалпына келтіріп, "даңқ сыйлығы өзінен-өзі жеткілікті болды" деп түсіндірді. Сол уақытта швед билеушісі Ингве өз патшалығын кеңейту үшін Данияға шабуыл жасады. Ұрыс басталмас бұрын Один Харальдтың алдына келіп, оған әскери тактика туралы, әсіресе Свинфликинг сияқты кенелік құрылым туралы құнды кеңестер берді. Осыны қолдана отырып, Харальд Ингве мен оның ағасы Олофты жеңіп, өлтіре алды. Үшінші іні Инджальд содан кейін соғыс туралы өтініш жасады, ол қабылданды. Алайда кейіннен Инджальд Харальдтың қарындасын зорлап, соғыс қайтадан жанды. Кейбір шешілмейтін даулардан кейін Харальд швед патшасын досы әрі күйеуінің інісі ретінде қабылдады. Кейіннен Инджальд қайтыс болған кезде, оның жасөспірім ұлы Хринг мұрагерлік билікке ие болды, ал Харальд балаға лайықты қамқоршылар тағайындады. Норвегиядағы жаңа оқиға Харальдтың назарын аударды, өйткені Трондирдің королі Олафқа қалқан қыздары Стикла мен Русла шабуыл жасады. Харольд әйелдердің әрекетін қайталап, екі әйелді де өлтіреді. Ол Ютландияға шабуыл жасаған Фризиялық Уббе атты жауынгерді жеңді. Ұлы батырлықтан кейін Уббе тұтқындалғанда, ол Харальдтың үйінің карлы болып, патшаның бір әпкесіне үйленді. Сонымен қатар Харальд Рейн бойындағы славян, аквитания және Англияның Гумбрия жерлеріне сәтті басып алу экспедицияларын жүргізді. Оның атағы әлемнің әртүрлі жерлерінен жауынгерлерді тартты, олар жалдамалы күзет құрамын құрды. Данияның күшті билеушісі 50 жыл бойы тыныштықта өмір сүрді, сол уақытта өзінің жеке әскерлерін қатал әскери жаттығуларға ұшыратты.
According to Sögubrot, his mother Auðr fled to Garðaríki with her young son when her husband King Hrœrekr was treacherously killed in Zealand by his father in law Ivar Vidfamne. She then married the local King Raðbarðr, and Harald stayed at his court. When his grandfather Ivar drowned during a punitive expedition against Raðbarðr, young Harald traveled to Zealand, where he was accepted as king. Then he went to Scania, which his mother's family had ruled, and was well received and given much help in men and arms. Then he took his fleet to Sweden in order to claim his inheritance. However, many petty kings arrived to reclaim their kingdoms, which Ivar had taken from them. These petty kings thought it would be easy to fight Harald who was only 15 years old. Harald successfully reclaimed his grandfather's domains, so that in the end he owned more than his grandfather had, and there was no king in either Denmark or Sweden who did not pay him tribute or was his vassal. He subjugated all the parts of England that had belonged to Halfdan the Valiant and later Ivar. In England, he appointed kings and jarls and had them pay him tribute. He also appointed Hjörmund, the son of Hjörvard Ylfing, the king of Östergötland. Hervarar saga also mentions that Harald retook his grandfather's domains, but it says that the conquests started out from Götaland (or Gotland depending on the manuscript). The Hervarar saga also alleges that Harald's nephew Sigurd Hring became (subservient) king over Denmark, which is gainsaid by other sources. Sögubrot relates that Hring (Sigurd Hring) received Sweden and Västergötland from his aging uncle, who kept Denmark and Östergötland for himself. Gesta Danorum agrees with Sögubrot by saying that the conquests began from Zealand, but adds many details. During an early battle in Zealand he was critically wounded by the champion Veseti and barely saved by his mother Gyrid. Later on he murdered Veseti on the latter's wedding night in Scania, and proceeded in slaying King Hader of Jutland and two further petty rulers called Hunding and Rørik, seizing the traditional royal center in Lejre. He was favoured by Odin, so that steel could not hurt him; in return, he offered the souls of those slain by his sword to the god. When the Norwegian petty ruler Åsmund was deposed by his own sister, Harald intervened with a single ship to remedy this infamy. Unarmed and clad in a purple cloak and gold embroidered coif, he strode towards the enemy at the head of his troops, while the adversaries vainly showered him with javelins. After victory was won, he restored Åsmund, commenting that "the reward of glory was enough by itself". Meanwhile the Swedish ruler Yngve attacked Denmark in order to expand his realm. Before battle had been joined, Odin appeared before Harald and gave him valuable advice about military tactics, especially the wedge like Svinfylking formation. Applying this, Harald was able to defeat and kill Yngve and his brother Olof. The third brother Ingjald then sued for peace, that was granted. Later on, however, Ingjald ravished the sister of Harald and the war flared up again. After some indecisive fighting, Harald accepted the Swedish king as a friend and brother in law. When Ingjald passed away at a later time, his adolescent son Hring inherited him, while Harald appointed suitable guardians for the boy. A new incident in Norway draw Harald's attention, as King Olaf of the Thrøndir was attacked by the shield maidens Stikla and Rusla. Again reacting to undue female agency, Harald intervened and slew the two women in person. He next overcame a Frisian raider called Ubbe who had attacked Jutland. When Ubbe was captured after great feats of strength, he agreed to become Harald's housecarl and married one of the sisters of the king. Harald furthermore undertook successful expeditions of conquest along the Rhine, in the lands of the Slavs, Aquitania, and Humbria in England. His fame attracted warriors from various parts of the world, who formed a mercenary guard. The mighty Danish ruler spent 50 years in peace, meanwhile subjecting his personal troops to hard military drill.
Браувалла шайқасы
Харольд өмірлік күшін жоғалтып, өлімі жақын болғанда, Швеция патшасы Хрингке екеуі арасында зор шайқас өткізуді ұсынды. Олар шайқас орны ретінде Бравалла даласын таңдады, осылайша Бравалла шайқасы тарихқа енді. Харольд осы шайқаста қаза тауып, Вальгаллаға баруды армандады, себебі төсегінде өлсе Нифльхеймге түсетінін білді. Gesta Danorum осы соғыстың басқаша себептерін айтады. Харольд пен оның туысы, швед Хрингі, екеуі де Бруне есімді кеңесшіге сенім артқан. Бруне саяхат барысында суға батып кеткен соң, Харольдтың ісінен бас тартқан Один оның сымбатын алып, екі патшаны бір-біріне қарсы қойып, құпия жоспарларын жүзеге асыра бастады. Сондықтан екі тарап та жеті жыл бойы әскери дайындыққа жұмылды. Осы уақытқа дейін Харольдтың қарттығы мен қатыгездігі оның халқына ауыртпалық болды. Хринг Швеция, Вестергётланд және Норвегиядан жауынгерлер жинады, ал Харольд Дания, Балтық аймағы және Германиядан әскер шақырды. Екі әскер теңіз және құрлық жолымен Бравалладағы шайқас орнына бет алды. Согуброттың айтуынша, бұл Колмарден орман астындағы, Эстергётландтағы Бравикен шығанағына жақын орналасқан дала болды. Хринг бірінші болып шайқас орнына келді және даниялықтар келгенше әскеріне демалуды бұйырды. Бұл уақытқа дейін кемелер Каттегатқа тым көп жиналғандықтан, Зеландиядан Сканнеге дейін кемелердің үстінен көпірдей өтуге болады. Екі әскер соңында бір-біріне қарсы тұрғанда, Харольд швед әскерінің даниялықтардың жеңісіне көмектескен Свинфилкинг формациясын қолданғанын көрді. Gesta Danorum бұл Одиннің зұлым ойынының бір бөлігі екенін көрсетеді. Патшалар жауынгерлерін тоқтамай шабуылдауға шақырды. Соғыс мүйіздері мен ұрыс айғайлары көтерілді. Шайқас найза мен жебе алмасудан басталды, тіпті содан кейін де жерге қан төгілді. Содан кейін қылыштар суырылып, жауынгерлер жеке-жеке шайқасты. Харольдтың жағындағы ең қатыгез жауынгер – фриздік Уббе болды, ол норвегиялық садақшылардың шабуылына ұшырамай тұрып, көптеген жауларды өлтірді. Хрингтің жағындағы Стеркод алдымен фриздік Уббемен шайқасты және алты жарақат алды. Содан кейін ол қалқан қыз Веборгпен шайқасты, ол оның бетіне соққы беріп, сақалын босатып жіберді, бірақ ол сақалын тістеп ұстап қалды. Содан кейін ол қалқан қыз Виснеге кездесті. "Сен өліміңе асығыс жасайсың!" деп айғайлады ол. "Енді сен өлесің!" "Жоқ, - деп қарсылады ол, - сен патша Харольдтың туын жоғалтқанша, олай болмайды". Сол сәтте ол оның қолына соққы беріп, алға жылжыды. Соқыр, қарт патша Харольд арбамен шайқасқа шығып, екі қолында қылышпен жауға шабуыл жасады. Ақырында Харольд шайқаста қаза тапты, Gesta Danorum бойынша, Одиннің өзінің қолынан. Құдай Бруне кейпінде патшаның арбасын басқарып, патшаны таяқпен ұрып өлтірді (себебі ол болатқа қарсы тұра алмады). Онымен бірге 15 патша мен 30 мың еркін адам қаза тапты. Қарсыласының құлағанын естіген Хринг бірден ұрысты тоқтатуға бұйырды. Шайқастан кейінгі күні ол патша Харольдтың денесін тауып, оны өзінің атымен бірге жерлеу үшін отқа қойды. Хринг оттың алдында тұрып, Харольдқа тура Вальгаллаға барып, қаза тапқандарға орын табуын тіледі. Содан кейін барлық басшылар отқа қару-жарақ пен алтын лақтырып, оны айналып жүрді. Рагнар Лодброктың әкесі саналатын Сигурд Хринг Дания мен Швецияның билеушісі болды, бірақ Норвегияның емес, ол кезде көптеген кішігірім патшалықтардан тұрған.
When Harald realized that he was about to die of old age, he suggested to Hring, king of Sweden, that a great battle should be fought between them. The place was chosen to be at the moor of Bråvalla, and so the legendary Battle of Bråvalla came to be. Harald hoped to die in this battle and go to Valhalla instead of dying in his bed and end up in Niflheim. The Gesta Danorum gives a partly different background to the war. Harald and his nephew Hring of Sweden both trusted a councilor called Brune. When Brune drowned on a journey, Odin, who had by now abandoned Harald's cause, took his likeness and began to weave a web of intrigues, successfully pitting the two kings against each other. The opposing sides therefore spent seven years in military preparations. By this time, Harald's old age and cruelty had made him a burden to his subjects. Hring gathered warriors from Sweden, Västergötland and Norway, while Harald assembled troops from Denmark, the Baltic region and Germany. The two armies finally moved by sea and land towards the fixed place of the contest at Bråvalla. Sögubrot says that this was a moor beneath the forest of Kolmården, close to the Bråviken bay in Östergötland. Hring came first to the battle site and bade his army to rest until the Danes arrived. This took time for the ships were so thick upon the Kattegat that one could walk across the Sound on the ships from Zealand to Skåne as if there was a bridge. When the armies finally opposed each other, Harald found to his consternation that the Swedish army applied the Svinfylking formation that had so often secured victory to the Danes. The Gesta Danorum makes clear that this formed part of Odin's sinister game. The kings encouraged their warriors to attack without holding back. The lur horns sounded and the battle cries rose up. The battle began with an exchange of spears and arrows and even then, at the first, of the battle blood flowed upon the ground. Then swords were drawn and warrior fought against warrior. The most ferocious champion on Harald's side was Ubbe the Frisian who killed scores of enemies before being shot down by Norwegian archers. Stærkod, on Hring's side, fought first with Ubbe the Frisian and received of him six wounds before the combatants drifted apart in the chaos. Then he fought with the shield maiden, Veborg, who struck him in the face so that his beard dangled loose, but he bit his beard to hold on to it. Then he met the shield maiden, Visne. "You hurry to your death!" she shouted. "Now, you shall die!" "No," he cried, "not before you have lost King Harald's standard." At that instant he struck her hand and went on. Blind, old King Harald rode out into the fray in a chariot with a sword in each hand and struck away at the enemy. Eventually Harald fell in the battle, according to the Gesta Danorum by Odin's own hand. The god steered the royal chariot in the shape of Brune and bludgeoned the king with a club (since he was hard against steel). Along with him fell 15 kings and 30,000 free born men. When Hring heard that his opponent had fallen, he instantly gave the sign that the fighting should cease. The day after the battle he sought out King Harald's body and put it onto a funeral pyre along with his horse. Hring stood before the fire and bade Harald ride straight to Valhalla and secure lodging for those who had perished. Thereafter, all the chiefs walked around the pyre throwing weapons and gold onto it. Sigurd Hring, traditionally the father of Ragnar Lodbrok, became the ruler of both Denmark and Sweden but not, it seems, of Norway which was then a patchwork of petty kingdoms.
Тарихи шығу тегі
Харальд Вартут және Бравалла шайқасының тарихилығы ұзақ уақыт бойы қызу талқылауларға түсті. Бұрын шамамен 740 немесе 750 жылдар шамасында болған нағыз тарихи оқиға ретінде қарастырылған бұл шайқас, көптеген жаңаша түсіндірулерге ұшырады. Пол Херрман (1922) Харальдты (бастапқыда) эпикалық тұтастығы бар ертегідегі «Один батыры» ретінде қарастырды, бірақ тарихи ядроның болу мүмкіндігін жоққа шығармады. Сага зерттеушісі Аксель Ольрик (1914) Харальдты Шығыс геаттар королі Хрингке шабуыл жасаған тарихи даниялық патша деп есептеді. Жеңіске жеткенімен, шығыс геаттар әлсіреп, кейін шведтердің билігіне бағынды. Археолог Биргер Нерман (1925) керісінше, Харальдтың Дания-шведтік мемлекетке билік еткені, ал Хрингтің Швеция, Вестергётланд және Готландта билігі бар тәуелді патша болғанын айтты. VIII ғасырдың ортасында Харальдты жеңген шведтер, Остергётландты өз бағынысына алды деп есептеледі. Кейін Стиг Викандер (1960) бұл шайқасты үнді мифологиясына ұқсас эсхатологиялық миф деп болжады, бұл идеяны кейбір заманауи ғалымдар қолдады. Reallexikon der Germanischen Altertumskunde (1999) шайқастың «әлдебірде, сөзсіз» аңызға және қияли негізге құрылғанын, ал Остергётландтың орналасуы кейінірек қосылған әдеби элемент болуы мүмкін екенін көрсетеді. Көптеген қазіргі скандинавия тарихшылары кешіккен дереккөздердің салдарынан Харальд пен шайқас тарихын талқылаудан жаңылды. Франк дереккөздерінде VIII ғасырға жататын үш даниялық патшаның есімі аталады: Ангантир (VIII ғасырдың басында), Зигфред (fl. 777-798) және Харальд (жылдары белгісіз, бірақ 812 жылдан кейін өркендеген бір топ бауырлардың үлкен туысы). 813 жылғы жылнамада Харальдтың шөберелерінің қарсыластары Дания патшалығы үшін күресте шведтерден қолдау іздеп, Харальдтың туыстарын сәтті қуғынға түсіргені көрсетілген. Осы династиялық тартыстың шағын естеліктері Харальд Вартуттың әңгімесінде көріне ме, жоқ па – бұл мәселе даулы.
The historicity of Harald Wartooth and the Battle of Bråvalla has been much debated over the time. Once seen as an essentially historical event taking place in about 740 or 750, the battle has undergone a number of reinterpretations. Paul Herrmann (1922) saw Harald as an "Odin hero" in an (originally) epically cohesive tale, without denying the possibility of a historical kernel. The saga scholar Axel Olrik (1914) regarded Harald as a historical Danish king who attacked an East Geatic King Hring. Though victorious, the East Geats were weakened and subsequently dominated by the Swedes. The archaeologist Birger Nerman (1925), on the other hand, argued that Harald was indeed the overlord over a comprehensive Danish Swedish realm, while Hring was a sub king with authority over Sweden, Västergötland and Gotland. By defeating Harald in the mid 8th century, the Swedes were supposedly able to subordinate Östergötland. Later, Stig Wikander (1960) hypothesized that the battle was an eschatological myth with parallels to Indian mythology, an idea that has been endorsed by some modern scholars. The Reallexikon der Germanischen Altertumskunde (1999) suggests that the battle has "perhaps certainly" a legendary and fictitious basis, and that the location to Östergötland is likely a later literary addition. Most modern Scandinavian historians decline to discuss the background of Harald and the battle due to the late sources. Frankish sources name three Danish kings of the 8th century, namely Angantyr (early 8th century), Sigfred (fl. 777 798) and Harald (years unknown, but older kinsman of a set of brothers who flourished after 812). An annal entry of 813 shows that the rivals of this Harald's nephews sought support in the struggle for Danish kingship among the Swedes, successfully ousting Harald's kin. Whether vague memories of this dynastic contest are reflected in Harald Wartooth's story is a moot point.