Әнунд Уппсала: швед патшасы, Эрик Бьёрнссонның ұлы, Хервара сагасында айтылады. Бьёрнмен бірге билеген, діни орталық Уппсалада тұрған. Тарихымен танысыңыз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Анунд Уппсале немесе Анунд, "Уппсалалық Анунд" (Ескі скандинав тілінде: Önundr Uppsali), Мунсо әулетінің Эрик Бьёрнссонның ұлы, "Герварвар сағасы" бойынша Швецияны ағасы Бьёрнмен бірге Хаугиде биледі. Ол Ескі Упсалада болғандықтан Уппсале деп аталды, ол сол дәуірдің діни орталығы еді. Ол және Бьорн кейде Римберттің "Vita Ansgari" еңбегінде және Бремендік Адамның жазбаларында айтылған, ұқсас есімді патшалармен теңестіріледі.
Anund Uppsale or Anoundus, 'Anund of Uppsala', (Old Norse: Önundr Uppsali), a son of Erik Björnsson of the House of Munsö, ruled Sweden together with his brother Björn at Haugi, according to Hervarar saga. He is called Uppsale because he stayed at Old Upsala, the era's religious centre. He and Björn are sometimes identified with similarly named kings mentioned in Rimbert's Vita Ansgari and by Adam of Bremen.
Скандинавтық дәстүр
Гервар сагасында Ануд пен оның інісі Бьёрнның туысы Эрик Рефилссоннан кейін патшалыққа отыруы баяндалады. Бұл шамамен Норвегияның Харольд Фэрхейр билік құрғанға дейін екі ұрпақ бұрын (872-930 жж.) болған. Екі бауыр патшалықты бөлісіп биледі, Ануд Упсалада, ал Бьёрн Хаугиде ("Барроу") орналасты. Оның ұлы Эрик Швеция тағына мұрагер болды.
The Hervarar saga recounts that Anund and his brother Björn succeeded king Erik Refilsson, their cousin. This happened about two generations before the reign of Harald Fairhair of Norway (c. 872 930). The two brothers shared the realm, so that Anund resided in Uppsala while Björn made his residence at Haugi ("the Barrow"). His son Erik succeeded him on the Swedish throne.
"Ансари өмір"
870 жылға жуық жазылған "Vita Ansgari" кітабында швед патшасы Анундтың өз елінен қуылғаны айтылады. Оның себебі белгісіз, бірақ патшалық туыстар арасындағы бәсекелестікке байланысты болуы мүмкін. Дегенмен, "Vita" кітабында Анундтың мәтінде есімдері аталған басқа патшалармен (Эрик, Бьёрн, Олоф) қандай туыстық байланыста болғаны көрсетілмейді. Анунд Данияда жер аударылып, бірақ патшалығын қайтарып алуға ниетті болды. Сондықтан ол даниялықтарға жүгініп, маңызды сауда орталығы Биркадан алынған олжаны оларға беруге уәде берді. Сол кездегі Дания патшасы – I Хорик, ол шамамен 812-813 жылдары Швецияда сүргінде болғандықтан, швед патшалық руының мүшелерімен ерекше қарым-қатынаста болған болуы мүмкін. 840 жылдары Анунд 21 даниялық кеме және 11 жеке кемесімен Швецияға шабуыл жасап, күтпеген жерден Биркаға жақындады. Осы кезде швед патшасы (Бьёрн Хаугиде ме?) алыс болғандықтан, басшылар мен халық жиналуға үлкермеді. Тек портың христиан басшысы Гергейр саудагерлер мен қала тұрғындарымен бірге болды. Олар жақын жердегі бекініске сиынып, өздерін қорғауға жеткіліксіз болғандықтан, Анундқа елшілер жіберіп, достық пен одақ ұсынды. Анунд жүз күміс марка талап етті, ол орындалды. Даниялықтар алданғанын сезінді, себебі "әр саудагерге ұсынылған сомадан артық ақша берілді" және Биркаға шабуыл жасап, оны өртеуге және тонауға ниеттенді. "Vita" бойынша, Гергейр қала тұрғындарын түркі дінінен бас тартып, құтқарылу үшін Иеміз Мәсіхке уәде беруге шақырды. Осы уақытта Анунд викинг одақтастарының өз бетінше жасаған жоспарларын тоқтатуға тырысты. Оларға Бирканы қирату Асирлердің қалауына сәйкес пе, жоқ па, білу үшін жеребе тастауды ұсынды, яғни олар руналар тастаған болуы мүмкін. Нәтижесінде жоспарды сәтті жүзеге асыруға мүмкін емес екені анықталды, сондықтан Биркаға жасалған шабуыл даниялықтарға бақытсыздық әкелер еді. Олар олжа табу үшін қайда бару керектігін сұрағанда, оларға белгілі бір славян қаласына бару ұсынылды. Даниялықтар Биркадан шығып, екінші қалаға жүзіп барып, күтпеген шабуылмен оны басып алды. Содан кейін олар Данияға бай олжамен оралды. Ал Анунд шведтермен татуласып, қала тұрғындарына қайтарылған ақшаны берді. Ол халықпен келісуге тырысқандықтан, Швецияда біраз уақыт қалды.
The Vita Ansgari from c. 870 relates that a Swedish king called Anund was driven away from his country. The reason is unknown, but might have to do with rivalry between royal kinsmen. However, the Vita does not say how Anund was related to the other kings mentioned in the text (Erik, Björn, Olof). Anund stayed in exile in Denmark but was keen to regain his kingdom. He therefore approached the Danes and promised them the spoils of plunder from the important commercial center Birka. The Danish king at the time was Horik I who had spent time in exile in Sweden in c. 812 813 and therefore might have had a special relationship with members of the Swedish royal clan. Sometime in the 840s, Anund thus invaded Sweden with a large Danish host of 21 longships and 11 of his own, unexpectedly approaching Birka. At the time, the Swedish king (Björn at Haugi?) was far away, and the chiefs and popular levies had no time to gather. Only the Christian chief of the port, Hergeir, was there together with the merchants and townsmen. They sought refuge in the nearby fortification. Being too few to defend themselves successfully, the inhabitants sent envoys to Anund and offered their friendship and alliance. Anund demanded one hundred marks of silver, which was granted. The Danes felt tricked, since "every merchant owned more than they had been offered" and wanted to make a surprise attack on Birka in order to burn and plunder it. According to the Vita, Hergeir made the townsfolk turn away from the pagan gods and make promises to Christ the Lord in order to be saved. In the meanwhile Anund tried to avert the self willed plans of his Viking allies. He asked them to draw lots about whether it was the will of the Aesir that Birka should be destroyed, meaning that they were probably casting runes. The outcome was that there was no possibility to carry out the plan with any success, so that an attempt on Birka would bring bad luck to the Danes. They then asked where to go for plunder and the answer was to go to a certain Slavic town. The Danes accordingly left Birka, sailed over to the other town and seized it in a surprise attack. They then returned to Denmark with rich booty. As for Anund, he made peace with the Swedes and returned the ransom money to the townspeople. He then stayed in Sweden for some time since he sought reconciliation with his people.