Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сэмюэл Р. Деланидің 1976 жылғы романы, Л. Рон Хаббардтың 1949 жылғы әңгімелер жинағы.
1976 novel by Samuel R. Delany
the 1949 short story collection by L. Ron Hubbard
"Тритондағы қиындықтар: Екіұшты гетеротопия" (1976) – американдық жазушы Сэмюэл Р. Деланидің ғылыми-фантастикалық романы. Ол 1976 жылғы "Нейбула" сыйлығының «Үздік роман» номинациясына ұсынылып, 1995 жылы Джеймс Типтри, кіші сыйлығының ретроспективті тізіміне ілікті. Алғашқыда бұл роман "Тритон" деген қысқа атаумен жарық көрген. Деланидің сөзіне сүйенсек, "Тритондағы қиындықтар" Урсула К. Ле Гуиннің анархистік ғылыми-фантастикалық романы "Шеттегілер" ("The Dispossessed") романымен диалог құру ниетімен жазылған, оның қосымша тақырыбы "Аңғалсыз утопия" ("An Ambiguous Utopia") болған. Роман "модульдік есептеу" туралы сілтемелер арқылы оның басқа туындыларымен (әсіресе "Неверионамен") байланысты, бұл болашақтағы математиканың аналогияларды, ойдан шығарылған құрылымдарды және тіпті адамдардың мінез-құлқын талдауға арналған, бірақ толық сипатталмаған түрі. Wesleyan University Press (1996) баспасынан шыққан соңғы американдық басылымында постмодернист жазушы Кэти Акердің алғы сөзі бар, ол "Тритондағы қиындықтарды" Орфейлік әдебиет ретінде қарастырады.
Trouble on Triton: An Ambiguous Heterotopia (1976) is a science fiction novel by American writer Samuel R. Delany. It was nominated for the 1976 Nebula Award for Best Novel, and was shortlisted for a retrospective James Tiptree, Jr. Award in 1995. It was originally published under the shorter title Triton. Delany has said that Trouble on Triton was written partly in dialogue with Ursula K. Le Guin's anarchist science fiction novel The Dispossessed, whose subtitle was An Ambiguous Utopia. It is also loosely linked to other books by him (particularly Neveryóna) in its references to "the modular calculus", a vaguely described future mathematics that would analyze analogies, fictional constructs, and possibly human personalities. The most recent U. S. edition from Wesleyan University Press (1996) has a foreword by the postmodern novelist Kathy Acker, focusing on Trouble on Triton as Orphic fiction.
Сюжетке кіріспе
Кітап атауынан көрініп тұрғандай, роман утопия тұжырымына қатысты бірнеше қайшы көзқарастарды ұсынады. Утопия сөзбе-сөз "жақсы орын" немесе "орынсыз жер" дегенді білдіреді. Делани гетеротопия терминін философ Мишель Фуконың еңбектерінен қабылдайды. Гетеротопия сөзбе-сөз "басқа орын" немесе "айырмашылықтар орыны" дегенді білдіреді. Фуко бұл терминді күнделікті бекітілген институттық және әлеуметтік кеңістіктерден тыс кеңістіктерді – мысалы, пойыз, мотельдер және зираттарды белгілеу үшін пайдаланады. Романның болашақ Күн жүйесінде Нептунның серігі Тритон Жерден тәуелсіз бірнеше адам қоғамының бірін қамтамасыз етеді, ол кейбір жағдайларда радикалды либертариандық бағыттар бойынша дамыған: өкілдік билік болғанымен, жеке мінез-құлықты реттеуге дерлік қабілеті жоқ, ал азаматтар мүлдем заңдардың қолданылмайтын аймағында өмір сүруді таңдай алады. Технология өзін-өзі өзгертудің жоғары деңгейін ұсынады, сондықтан адам физикалық келбетін, жынысын, сексуалдық бағдарын, тіпті ұнату мен ұнатпаудың нақты үлгілерін өзгерте алады.
As the subtitle implies, the novel offers several conflicting perspectives on the concept of utopia. Utopia literally means "good place" or "no place". Delany takes the term heterotopia from the writings of philosopher Michel Foucault. Literally, heterotopia means "other place" or "a place of differences". Foucault uses the term to designate spaces outside everyday fixed institutional and social spaces, for example trains, motels and cemeteries. In the novel's future Solar System, Neptune's moon Triton supports one of several human societies independent from Earth, which has developed along radically libertarian lines in some ways: although a representative government exists, it has virtually no power to regulate private behavior, and citizens may choose to live in an area where no laws apply at all. Technology provides for a high degree of self modification, so that one can change one's physical appearance, gender, sexual orientation, and even specific patterns of likes and dislikes.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Роман Тритондағы бас кейіпкерлер, әсіресе бұрын Марста жезөкше болып жұмыс істеген жас жігіт Брон Хелстром, Тритондағы бостандықтар мен дәстүрлерді қалай қабылдайтынын зерттейді. Марс қоғамы Тритоннан гөрі әлдеқайда қатал, және бұл Бронның мінезіне күшті әсер еткен. Ол өзіне бейім, өзінің де, басқалардың да жай-күйін түсінбейді, жеке қарым-қатынастарда үлкен қиындықтарға тап болады. Тритон өркениеті оған барлық қажетті нәрсені ұсынса да, ол өміріне риза емес, айналасындағылармен үйлесім таппайды және нәрселер дұрыс болмағанда әрдайым кінәні басқаларға тағады. Роман дамыған сайын, Тритон мен Жер арасындағы саяси шиеленіс құрылысқа қатысты соғысқа алып келеді. Бұл негізінен Бронның (соңынан апатқа ұшыраған) Спайк деп аталатын дарынды жас әйелмен қарым-қатынасының тұяқтарын көрсетеді, бірақ Делани планетааралық соғыс қалай жүзеге асуы мүмкін екендігі туралы ойлармен бөліседі.
The novel examines how Triton's freedoms and customs are perceived by the main characters, particularly Bron Helstrom, a young man who has previously worked on Mars as a prostitute. The society of Mars is far harsher than that of Triton, and it has evidently influenced Bron's personality. He is self absorbed, often lacks insight about himself and others, and has great difficulty with personal relationships. Although the civilization of Triton offers everything that he could reasonably want, he is unhappy with his life, out of harmony with those around him, and continually looking for others to blame whenever things go wrong. As the novel continues, political tensions between Triton and Earth lead to a destructive interplanetary war. This is mainly used as the backdrop for Bron's (ultimately disastrous) relationship with a brilliant young woman known as the Spike, but Delany speculates about how an interplanetary war might actually unfold.
Қабылдау
Романның "күрт" аяқталуына қанағаттанбаған Ричард А. Лупофф "Тритонды" "толыққанды тартып, жоғары сыйлықты оқу тәжірибесі" деп бағалады. . Бұл - автордың қабілетін көрсететін құнды әрі қызықты тәжірибе. 2008 жылғы Tor.com сайтындағы шолуында Джо Уолтон "Тритондағы қиындықтарды" "жеке – саяси" роман деп атады, бұл ғылыми фантастика жанрындағы оның замандастары үшін ерекше жағдай.
Although dissatisfied with the novel's "abrupt" conclusion, Richard A. Lupoff praised Triton as "a thoroughly absorbing, highly rewarding reading experience. . a noble and fascinating experiment [that] speaks well for the author." In a 2008 review for Tor. com, Jo Walton praises Trouble on Triton for being "a “personal is political” novel, which was not typical for its contemporaries in the science fiction genre.
Технология
Роман атомдық бөлшектердің релятивистік қозғалысын тудыру арқылы жасалған, ерекше бағытталған жасанды гравитациялық өрісті ұсынады, бұл негізінен өте эксцентриктік эллипстік орбиталар.
The novel offers a unique directional artificial gravitational field created by inducing relativistic motion of atomic particles, essentially extreme elliptical orbits.
Басқа құрылыстарға қосылу
Тритондағы қиындықтар 1941 жылы Генри Каттнердің романымен немесе 1954 жылы Алан Э. Нурс романымен шатастырылмауы керек. Романның атауы Леонард Бернштейннің 1952 жылы жазылған «Таитидегі қиындықтар» операсынан шабыттандырылған. Bantam редакторы Фред Поль, шатасуды болдырмау үшін Деланиге атауын қысқартып, «Тритон» деп өзгертуді ұсынды. «Тритондағы қиындықтар» «Модульдік есептеуге қатысты кейбір бейресми ескертулер» атты бес бөлімді серияның алғашқы екі бөлімін қамтиды, ол «Неверьонға оралу» сериясының бірнеше томында жалғасады. Романның өзі бірінші бөлік, ал екінші бөлігі романның екінші қосымшасы болып табылады. Бронның туған қаласы Марстағы Беллона, Деланидің «Далгрен» романындағы Беллонамен бір атауды бөліседі. «Тритондағы қиындықтар» романындағы бірнеше сюжеттік элементтер Деланидің «Жұлдыздар менің қалтамдағы құмдай» романындағы ұқсас элементтерге сәйкес келеді. «Тритондағы қиындықтар» Деланидің «Уақыт – жартылай бағалы тастардан жасалған спираль ретінде қарастырылады» атты әңгімесімен бір ғаламда өтеді, ол «Айе, Гоморра және басқа да әңгімелер» жинағына енген. Бронның бақылап отырған күрделі ойыны – vlet, Джоанна Расстың «Влет ойыны» атты әңгімесінен шабыттандырылған, ол «Занзибар мысығы» жинағында кездеседі.
Trouble on Triton is not to be confused with the 1941 Henry Kuttner novel or the 1954 Alan E. Nourse novel Trouble on Titan. The title of the novel was inspired by Leonard Bernstein's 1952 opera, Trouble in Tahiti. Fred Pohl, the editor at Bantam, made Delany shorten the title to Triton to avoid confusion. Trouble on Triton contains the first two parts of the five part series "Some Informal Remarks Toward the Modular Calculus", which continues in several volumes of the Return to Nevèrÿon series. The novel as a whole is Part One, while Part Two is the novel's second appendix. Bron's home city of Bellona on Mars shares its name with the Bellona where Delany's other novel Dhalgren is set. Several plot elements in Trouble on Triton have similar corresponding elements in Delany's Stars in My Pocket Like Grains of Sand. Trouble on Triton is set in the same universe as Delany's short story "Time Considered as a Helix of Semi Precious Stones", included in his collection Aye, and Gomorrah, and other stories. The complex game vlet, which Bron observes the play of, is inspired by the Joanna Russ short story "A Game of Vlet", found in her collection The Zanzibar Cat.