8 ғасырдағы Швеция королі Эйстейн Бели туралы аңыз. Рагнар Лодброк ұлдарының жаулап алуы, Эйстейннің Швецияны қорғауы, және Рагнардың өзінің ерлігі туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
VIII ғасырдағы Швеция патшасы Эйстейн Бели немесе Эйстейн хинн иллрадди, швед тілінде Östen Illråde (жаман кеңесші) немесе Östen Beli деп аталады, ол 8-ші ғасырдың соңында билік еткен Швецияның жартылай аңызға толы патшасы болған.
8th century king of Sweden
Eysteinn Beli or Eysteinn hinn illráði, Swedish: Östen Illråde (ill ruler) or Östen Beli, was a semi legendary king of Sweden who would have ruled in the late 8th century.
Рагнарсон шатыр
Ең көне нұсқасы, «Рагнарсона þáttr» Рагнар Лодброктың ұлдары Швециядан шығып, Зеландияны, Рейдготаланды (бұл жерде Ютландия), Готланды, Оландты және барлық кіші аралдарды жаулап алды деп хабарлайды. Сүйексіз Ивар, жетекшісі, ағаларымен бірге Лейрде қоныстанды. Рагнар ұлдарының табыстарына қызғанып, Эйнштейнды Швецияның ярлы етіп тағайындады, оған ұлдарынан Швецияны қорғауды тапсырды. Одан кейін ол Балтық теңізінің шығысына олжалау үшін және өз шеберлігін көрсету үшін аттанды. Рагнардың ұлдары Эрик пен Агнар содан кейін Меларен көліне жүзіп барып, король Эйнштейнге олардың Рагнардың ұлдарына бағынуын қалағанын хабарлады, ал Эрик Эйнштейннің қызы Боргильдті әйел ретінде алғысы келетінін айтты. Эйнштейн алдымен швед басшыларымен кеңесемін деді. Басшылар ұсыныстан бас тартып, бүлікші ұлдарына шабуыл жасауға бұйрық берді. Шайқас басталды, Эрик пен Агнар швед әскерлеріне жеңіліп, Агнар қаза тапты, ал Эрик тұтқынға алынды. Эйнштейн Эрикке Уппсаладан қалағанынша берді, ал Боргильдті Агнар үшін құн төлеу ретінде ұсынды. Эрик мұндай жеңілістен кейін өлім күнін өзі таңдауды ғана қалайтынын мәлімдеді. Эрик тірі кезінде найзаға шаншылып, денесінен жоғары көтерілуін сұрады, және оның тілегі орындалды. Зеландияда оның анасы Аслауг және тафл ойнап жатқан ағалары Бьёрн Темірқабық және Хвитсерк қатты ашуланып, үлкен әскермен Швецияға жүзіп кетті. Өзін Рандалин деп атаған Аслауг атты әскермен елді шарлады. Шайқас Эйнштейннің өлімімен аяқталды. Рагнар қайтыс болғаннан кейін Бьёрн Темірқабық Швецияның королі болды.
The apparently oldest version, Ragnarssona þáttr, relates that Ragnar Lodbrok's sons had left Sweden and conquered Zealand, Reidgotaland (here Jutland), Gotland, Öland and all the minor islands. Ivar the Boneless, the leader, then settled at Lejre with his brothers. Ragnar was jealous with his sons' successes, and set Eysteinn as the jarl of Sweden, telling him to protect Sweden from his sons. He then went east across the Baltic Sea to pillage and to show his own skills. Ragnar's sons Eric and Agnar then sailed into Lake Mälaren and sent a message to king Eysteinn that they wanted him to submit to Ragnar's sons, and Eric said that he wanted Eysteinn's daughter Borghild as wife. Eysteinn said that he first wanted to consult the Swedish chieftains. The chieftains said no to the offer, and ordered an attack on the rebellious sons. A battle ensued and Eric and Agnar were overwhelmed by the Swedish forces, whereupon Agnar died and Eric was taken prisoner. Eysteinn offered Eric as much of Uppsala öd as he wanted, and Borghild, in wergild for Agnar. Eric proclaimed that after such a defeat he wanted nothing but to choose the day of his own death. Eric asked to be impaled on spears that raised him above the dead and his wish was granted. In Zealand, his mother Aslaug and his brothers Björn Ironside and Hvitserk, who had been playing tafl, become upset and sail to Sweden with a large army. Aslaug, calling herself Randalin rides with cavalry across the land. The battle ended with Eysteinn's death. When Ragnar died, Björn Ironside became the king of Sweden.
Рагнар Лодброктың аңызы
Рагнар Лодброктың сағасында Эйстейн Швецияның патшасы және Рагнар Лодброктың жақсы досы болған. Эйстейннің Ингеборг есімді әдемі қызы бар еді. Ол сондай-ақ, шын ниетпен пұтқа табынушы болды және Уппсалада сонша көп құрбандық болды, басқа ешбір орын оған теңесе алмады. Шведтер Сибилья деген қасиетті сиырға табынып, жау шабуыл жасағанда, оны шайқасқа шығарды. Сибильяның құдіреті сонша зор болғандықтан, ол айғайлағанда, жаулар бір-бірімен соғыса бастайтын. Рагнар Лодброк Уппсалада Эйстейнге қонаққа келгенде, Эйстейн Рагнарға Аслагтың (Крака) орнына Ингеборгты әйел ретінде алуды ұсынды. Сондықтан Рагнар Ингеборгқа келісім берді. Бірақ Аслаг үш кішкентай құстан бұл туралы біліп алып, Рагнарға өзінің кедей емес екенін айтты. Ол Сигурд пен Бринхильдтің қызы еді. Рагнар Краканың Ингеборгтан жоғары текті екенін түсінген соң, Швецияға қайтып, Эйстейннің қызына үйленбеуге шешім қабылдады. Эйстейн Рагнардың жоспарларын өзгерткеніне ашуланып, олардың достығы аяқталғанын мәлімдеді. Бұл Рагнардың ұлдары Эрик пен Агнар үшін қызықты жаңалық болды, олар Швецияға барып тонауға шешім қабылдады, өйткені әкелері бұдан былай қарсылық тартпайтын еді. Эйстейн барлық жаққа отты крест жіберіп, швед лидангін шақырып жинады. Олар Сибильяны да әскерге қосты, бірақ оның бағынуын қамтамасыз ету үшін көп күш жұмсады. Олар Эрик пен Агнардың орналасқан жеріне келгенде, Эйстейн швед армиясының үштен бірін Эрик пен Рагнардың әскеріне шабуыл жасауға, ал қалғанын шайқас басталғаннан кейін барлық жақтан шабуылдауға бұйрық берді. Осылай істелді, және Сибилья айғайлап жіберді. Эрик пен Агнардың жауынгерлері бір-бірімен соғыса бастады, соңында Агнар қаза тауып, Эрик тұтқынға алынды. Эрикке бейбітшілік пен Ингеборг ұсынылды, бірақ Эрик шведтердің жерге найзаларын қадап, оның үстіне лақтырып өлтіруін қалады. Аслаг Эрик пен Агнардың қазасы туралы естігенде, қан жылап, Рагнардың ұлдарынан өлген ағаларының кектерін алуларын сұрады. Ивар Сүйексіз Швециядағы сиқырдан қорқып, бірақ үш жасар кішкентай інісі, Жылан көзді Сигурд Эйстейнге шабуыл жасағысы келгенде, ағалары пікірін өзгертті. Сигурдтің асырап алған әкесі оған бес ұзын кеме жасады. Хвицерк пен Бьёрн Айронсайд он төрт кеме жинады, ал Аслауг пен Ивар Сүйексіз әрқайсысы он кемеге қол жеткізді. Ивар анасы Аслаудың теңіз арқылы баруына рұқсат бермеді, бірақ ол құрлықпен жүретін атты әскерге қосыла алатын еді. Ол келісіп, атын Рэндалин деп өзгертті. Әскерлер шайқасқанда, Ивар барлығына Сибильяның айғайын естімеу үшін мүмкіндігінше шу шығаруды бұйырды. Бірақ бұл пайда бермеді, сондықтан Ивар Сибильяның екі көзіне екі жебе атты. Алайда, сиырды тоқтату мүмкін болмады. Содан Ивар өз әскеріне оны сиырдың үстіне лақтырып тастауды бұйырды. Ивар сиырдың үстіне түскенде, оны қатты басып, өлтірді. Швед лидангі жеңіліп, Эйстейн құлады. Рагнардың ұлдары ағаларының кектерін алғанын және шведтерді тонаудан босатуды бұйырды.
Ragnar Lodbrok's saga tells that Eysteinn was the king of Sweden and a good friend of Ragnar Lodbrok. Eysteinn had the most beautiful daughter named Ingeborg. He was also a devout pagan and there were so many blóts at Uppsala that no other place had ever been its equal. The Swedes worshiped a holy cow named Sibilja, and when the Swedes were attacked by enemies, they had the cow walk in front of the battle formation. The cow's magic was so great that when she began to bellow, the enemies began to fight between themselves. When Ragnar Lodbrok was visiting Eysteinn at Uppsala, Eysteinn suggested that Ragnar marry Ingeborg and have her as wife instead of the pauper Aslaug (Kraka). Ragnar consequently betrothed himself to Ingeborg. Eventually, Aslaug found out from three small birds, and told Ragnar that she was no pauper. She was the daughter of Sigurd and Brynhild. As Ragnar understood that Kraka was of better descent than that of Ingeborg, he decided not to go back to Sweden and wed Eysteinn's daughter. Eysteinn was upset with Ragnar's change of plans and declared that their friendship was no more. This was interesting news to Ragnar's sons Eric and Agnar who decided to go to Sweden and pillage, as their father would not mind anymore. Eysteinn sent the fiery cross in all directions and assembled the Swedish leidang. They also made Sibilja join the army, but they had to blót considerably to make her obey. When they had arrived at the location where Eric and Agnar were camped, Eysteinn ordered one third of the Swedish army to attack Eric and Ragnar's men, while the others would attack from all directions after the battle had begun. This was done and Sibilja began to bellow. Eric and Agnar's warriors began to fight between themselves and eventually Agnar died and Eric was taken captive. Eric was offered both peace and Ingeborg but Eric wanted the Swedes to stick spears into the ground and throw him on top of them so that he would die. When Aslaug heard the news of Eric and Agnar's death, she cried blood, and asked Ragnar's sons to avenge their dead brothers. Ivar the Boneless was afraid of the magic that ruled in Sweden, but when his little brother, the only three year old Sigurd Snake in the Eye wanted to attack Eysteinn, the brothers changed their minds. Sigurd's foster father assembled five longships for him. Hvitserk and Björn Ironside mustered fourteen, while Aslaug and Ivar the Boneless marshalled ten ships each. Ivar would not allow his mother Aslaug to go by sea, but she could join the army of riders that would go across land. She accepted and changed her name to Randalin. When the armies met in battle, Ivar told everyone to make such a din that the bellowing from Sibilja could not be heard. This was of no use, however, and so Ivar shot two arrows in each of Sibilja's eyes. However, the cow could not be stopped. Then Ivar asked his men to throw him on top of the cow. Ivar made himself so heavy as he landed on the cow, that she was crushed. The Swedish leidang was beaten and Eysteinn fell. Ragnar's sons commanded that their brother had been avenged and that the Swedes should be spared pillaging.
Гервар сагасы
Гервар сагасында Айстейн Бели Харальд Вартуттың ұлы болған. Гервар сагасы Харальд Вартутты Швеция патшасы, ал Сигурд Хрингті Дания патшасы етіп көрсетеді, бірақ басқа дереккөздер бұл жағдайды керісінше баяндайды. Сагада Айстейннің әкесі Харальд Вартуттан Швецияны мұраға алғаны және Рагнар Лодброктың ұлдары оны өлтіргенге дейін билік еткені айтылады. Рагнар қайтыс болған соң, Бьёрн Темірқабық Швеция патшасы болды.
The Hervarar saga tells that Eysteinn Beli was the son of Harald Wartooth. Hervarar saga made Harald Wartooth the king of Sweden and Sigurd Hring the king of Denmark, while other sources have it the other way round. It tells that Eysteinn inherited Sweden from his father Harald Wartooth and ruled it until he was killed by the sons of Ragnar Lodbrok, as told in Ragnar Lodbrok's saga. When Ragnar died, Björn Ironside became the king of Sweden.
Gesta Danorum (Даналық кітап)
Саксо Грамматикустың "Gesta Danorum" (9-том) кітабында да Эйстейн туралы айтылады, бірақ тек қысқаша ғана. Онда Рагнар Лодброктың ұлы Агнар, ағасы Эрик Швеция патшасы Остеннің қолынан өлгенін естігені жазылған. Ол ағасының құнын төлегісі келді, бірақ шайқаста қаза тапты.
The Gesta Danorum (book 9) by Saxo Grammaticus also mentions Eysteinn, but only in passing. It says that Ragnar Lodbrok's son Agnar learnt that his brother Eric had been slain by Osten, the king of Sweden. He wished to avenge his brother but died in the battle.
Skáldatal (Ауылдық алқап)
Skáldatal айтуынша, Эйстейн Бели көптеген скальдтардың демеушісі болған, олардың ішінде Браги инн гамли, Грунди пруди, Эрпр лютанди, Кальфр срэнзки, Рефр ризки, Ормр офрама, есімдері Өлвальди екеу, Авальди, Флейнн скальд және Рёгнвальдр скальд болды.
Skáldatal says that Eysteinn Beli was the patron of many skalds, including Bragi inn gamli, Grundi prúði, Erpr lútandi, Kálfr þrænzki, Refr ryzki, Ormr oframi, two named Ölvaldi, Ávaldi, Fleinn skáld and Rögnvaldr skáld.