Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Христиан дінінде маңызды киім
Coarse garment important to Christianity
Циликс /sɪlɪs/ деп аталатын, сондай-ақ қапшық деп те танылатын киім, бастапқыда қалың матадан немесе жануарлардың түгінен (түйе түгінен) жасалған, теріге жақын киілетін киім немесе іш киім болды. Оны католик, лютеран, англикан, методист және шотланд пресвитериан шіркеулері сияқты әртүрлі христиан дәстүрлерінің өкілдері өзінің тәубесін білдіру және денесін жазалау құралы ретінде қолданады; тәубе құралы ретінде, оны христиандық тәубе маусымында, әсіресе Күл кеші, Ұлы жұма және ораза маусымының басқа жұма күндері киеді. Циликстер бастапқыда Жақияның түйе жүнінен жасалған киімін немесе Киелі кітапта тәубешілер киген қапшықтың үлгісі ретінде қалың жануарлардың түгінен жасалған. Циликстердің мақсаты теріні тітіркендіру болды; циликстерді одан да ыңғайсыз ету үшін жұқа сымдар немесе бұтақтар сияқты қосымша элементтер қосылды. Қазіргі христиан діни ортасында циликс – бұл бір мақсатта киілетін кез келген құрылғы, көбінесе шашты циликс және (ұшты металл) тізбек циликс түрінде кездеседі.
A cilice '/s//ɪ//l//ᵻ//s/, also known as a sackcloth, was originally a garment or undergarment made of coarse cloth or animal hair (a hairshirt) worn close to the skin. It is used by members of various Christian traditions (including the Catholic, Lutheran, Anglican, Methodist, and Scottish Presbyterian churches) as a self imposed means of repentance and mortification of the flesh; as an instrument of penance, it is often worn during the Christian penitential season of Lent, especially on Ash Wednesday, Good Friday, and other Fridays of the Lenten season. Hairshirt cilices were originally made from coarse animal hair, as an imitation of the garment worn by John the Baptist that was made of camel hair, or sackcloth which, throughout the Bible, was worn by people repenting. Cilices were designed to irritate the skin; other features were added to make cilices more uncomfortable, such as thin wires or twigs. In modern Christian religious circles, cilices are simply any device worn for the same purposes, often taking the form of a hairshirt cilice as well as a (spiked metal) chain cilice.
Этимология
Килице сөзі латын тіліндегі cilicium сөзінен шыққан, ол Кіші Азияның оңтүстік-шығысындағы Рим провинциясы Киликиядан жасалған ешкінің жүнінен тоқылған жамылғы. Бұл сөздің нақты термин ретінде алғаш рет қолданылуы "Вулгата" (латын) аудармасының 35-ші Забурдың 13-ші аятында кездеседі: "Ego autem, cum mihi molesti essent, induebar cilicio." ("Бірақ олар ауырғанда, мен азалы киім кидім" - Король Джеймс Киелі кітабынан аударма). Бұл термин Дуай-Реймс Киелі кітабында "шашты мата" деп, ал Король Джеймс Киелі кітабында және "Book of Common Prayer"-де "қапшықты мата" деп аударылған. Қапшықты мата сонымен қатар жута матасын да білдіреді, немесе аза тұтудың символы ретінде, шаштың бір түрі ретінде қарастырылады.
The word cilice derives from the Latin cilicium, a covering made of goat's hair from Cilicia, a Roman province in south east Asia Minor. The reputed first Scriptural use of this exact term is in the Vulgate (Latin) translation of Psalm 35:13, "Ego autem, cum mihi molesti essent, induebar cilicio." ("But as for me, when they were sick, my clothing was sackcloth" in the King James Bible). The term is translated as hair cloth in the Douay–Rheims Bible, and as sackcloth in the King James Bible and Book of Common Prayer. Sackcloth can also mean burlap, or is associated as a symbol of mourning, a form of hairshirt.
Қолдану
Түркиядағы Чатал-Хойюк ескерткішіндегі суреттерде бейнеленген киімдер мен сақталған тері іздерін талдау нәтижесінде, цилицаның қолданылуы жазба тарихтан бұрынғы кезеңге дейін жететініне қатысты бірнеше дәлел бар. Осыған ұқсас жағдай Анатолиядағы тағы бір ескерткіш – Гёбекли-Тепеде де байқалды, бұл цилицаның кеңінен өндірілгенін көрсетеді. Иан Ходдер «өзін-өзі жарақаттауға бағытталған киімдер Чатал-Хойюк мәдени-ритуалдық байланысының маңызды бөлігі болды, олар ‘тазару’ мен ‘жеңілдік’ символы болған» деген пікір білдірді. Киелі кітап заманында яһудилер «қасірет көргенде немесе күнәлары үшін өкініш білдіру үшін» (Текжаратыс 37:34, 2 Самуил 3:31, Естер 4:1) жуан матадан тігілген киім (шапан) киюді әдет еткен. Осылайша, көптеген христиан дін өкілдері өкініш білдіру, денені жазалау немесе тәуба ету үшін, әсіресе өзін әсем әшекейлеуге байланысты күнәлар үшін (1 Петір 3:3, 1 Тімотеге 2:9) шапан киген. Килиция ғасырлар бойы католик шіркеуінде оразаға ұқсас, дене жазалаудың жеңіл түрі ретінде қолданылып келеді. Томас Бекет шейіт болғанда жуан матадан тігілген киім киген, Әулие Патрик жуан матадан тігілген киім киген, Шарльмен жуан матадан тігілген киімге оранып жерленген, ал Генрих IV, Киелі Рим императоры және Германия королі, Инвеститура даулары кезінде Каноссаға барған жолында осы киімді киген. 1460 жылы қайтыс болған Генрих теңізшісінің үстінен жуан матадан тігілген киім табылған. Әулие Франциск Ассизский, Әулие Игнатий Лойола, Әулие Томас Мор Италияның Ливорно қаласындағы Әулие Терезаның аяқсыз кармелиттер монастырында, Опус Дейдің бойдақ мүшелері (мүшелердің шамамен 30 пайызы) және Францискан бауырлары мен әпкелері цилицаны аскетикалық мақсатта қолдануды жалғастыруда. Американдық католик жазушысы Джон Алленнің сөзіне қарағанда, католик шіркеуінде осы практика «көптеген бақылаушылардың ойлағаннан да кең таралған». Кейбір жоғары шіркеулік англикандар, соның ішінде Эдвард Бувери Пузи, оны өз рухани өмірінің бір бөлігі ретінде киген.
There is some evidence, based on analyses of both clothing represented in art and preserved skin imprint patterns at Çatalhöyük in Turkey, that the usage of the cilice predates written history. This finding has been mirrored at Göbekli Tepe, another Anatolian site, indicating the widespread manufacturing of cilices. Ian Hodder has argued that "self injuring clothing was an essential component of the Catalhöyük culturo ritual entanglement, representing 'cleansing' and 'lightness'." In Biblical times, it was the Jewish custom to wear a hairshirt (sackcloth) when "mourning or in a public show of repentance for sin" (Genesis 37:34, 2 Samuel 3:31, Esther 4:1). As such, adherents of many Christian denominations have worn sackcloth to repent, mortify the flesh or as a penance, especially for sins relating to lavishly adorning oneself (cf. 1 Peter 3:3, 1 Timothy 2:9). Cilices have been used for centuries in the Catholic Church as a mild form of bodily penance akin to fasting. Thomas Becket was wearing a hairshirt when he was martyred, St. Patrick reputedly wore a cilice, Charlemagne was buried in a hairshirt, and Henry IV, Holy Roman Emperor and King of Germany, famously wore one in the Walk to Canossa during the Investiture Controversy. Prince Henry the Navigator was found to be wearing a hairshirt at the time of his death in 1460. St. Francis of Assisi, St. Ignatius of Loyola, St. Thomas More In the Discalced Carmelite convent of St. Teresa in Livorno, Italy, members of Opus Dei who are celibate (about 30% of the membership), and the Franciscan Brothers and Sisters of the Immaculate Conception continue an ascetic use of the cilice. According to John Allen, an American Catholic writer, its practice in the Catholic Church is "more widespread than many observers imagine". Some high church Anglicans, including Edward Bouverie Pusey, wore hairshirts as a part of their spirituality.
Танымал мәдениетте
Ден Браунның "Да Винчи коды" романында, қарсыластардың бірі – Силас есімді, сандық альбино, Opus Dei діни ұйымымен байланысты, жамбасына тіктелген ұштық белбеу түріндегі циликс киеді. Романның сенсациялық бейнелеуі кейінгі кітаптарда және Opus Dei ұйымының өзінде дәл емес деп сынға ұшырады. Ұйым фильмдегі осы практиканың суреттелуіне жауап ретінде баспасөз хабарламасы жариялады, онда "Шындығында, олар ораза ұстауға ұқсас, төмен деңгейдегі ыңғайсыздық тудырады. Қан да, жарақат та, адам денсаулығына зиян келтіретін ештеңе де жоқ, сондай-ақ жарақаттану да болмайды. Егер ол зиян келтірсе, Шіркеу оған рұқсат бермес еді" делінген. Көйлек 1983 жылға дейін Девон штатындағы Аббоцкерсвелл монастырында тұрған Августиндік канонисттер қауымының қамқорлығында болды. Кейбір дереккөздер, оның ішінде 2004 жылғы мәліметтерге сәйкес, сол кезде бұл көйлек Дорсет штатындағы Чидок қаласындағы Уэлд отбасының иелігіндегі Шейіт шіркеуінде сақталған. 2011 жылы көйлек Девонның Бакфастлиге жақын орналасқан Бакфаст аббаттығында көпшілік назарына ұсынылды.
In Dan Brown's novel The Da Vinci Code, one of the antagonists, an albino numerary named Silas associated with the religious organization Opus Dei, wears a cilice in the form of a spiked belt around his thigh. The sensationalized depiction in the novel has been criticized for its inaccuracy in subsequent books and by Opus Dei itself, which issued a press release responding to the movie's depiction of the practice, claiming "In reality, they cause a fairly low level of discomfort comparable to fasting. There is no blood, no injury, nothing to harm a person's health, nothing traumatic. If it caused any harm, the Church would not allow it." was long in the custody of the community of Augustinian canonesses who until 1983 lived at the convent at Abbotskerswell Priory, Devon. Some sources, including one from 2004, claimed that the shirt was then at the Martyr's church on the Weld family's estate in Chideock, Dorset. In 2011 the shirt was put on public display at Buckfast Abbey, near Buckfastleigh in Devon.