Крикеттегі есеп бірлігі – раунд. Командалардың көп раунды жинауы жеңіске жеткізеді. Раунд қалай есептеледі, ойыншылар қалай жүгіреді? Толығырақ оқыңыз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Крикеттегі ұпайдың бірлігі
Unit of scoring in cricket
Крикетте ұпай – ұпайдың бірлігі болып табылады. Көптеген нұсқаларында ең көп ұпай жинаған команда жеңіп шығады және ең нашар жағдайда тең түседі (нәтижеге қараңыз), DLS әдісімен шешілген кейбір нәтижелерді қоспағанда. DLS әдісі жаңбыр салдарынан қысқартылған лимитті ойындарда қолданылады, онда екі команданың ұпай жинауға әртүрлі мүмкіндіктері болады. Бір ұпай ("бірлік" деп те аталады) екі ойыншы (соққы беруші және соққы алмастырушы) 22 ярдтық алаңның қарама-қарсы басында орналасқанда және содан кейін екінші басына қауіпсіз жеткенде (яғни, жүгіріп шығусыз бір-бірінен өтеді) есептеледі. Бір допта есептелген ұпайлардың санына шектеу жоқ, және алаңдағы ойыншылар допты қайтаруға қанша уақыт жұмсаса, соққы берушілер сонша рет жүгіре алады. Соққы беруші допты таяқшамен (немесе таяқшаны ұстаған қолғаппен) соққаннан кейін есептелген әрбір толық ұпай, команданың да, соққы берушінің де ұпайын арттырады. Соққы берушілер допты шекараға соғып, 4 немесе 6 ұпай да ала алады (жүгірудің қажеті жоқ). Егер доп шекараға тимей жерге түсетін болса, 4 ұпай есептеледі. Егер доп секірмей шекараға тисе немесе одан өтетін болса, 6 ұпай есептеледі. Команданың иннингтегі жалпы ұпайы – барлық соққы берушілердің жекелеген ұпайларының қосындысы, сондай-ақ қосымша ұпайлардан (таяқшамен немесе қолғаппен соққан-соқпағанға қарамастан есептелген ұпайлар) тұрады. Боуллер заңсыз доп тастаса, бір қосымша ұпай беріледі, ал доп соққы берушіге тимей шекараға жетсе, төрт қосымша ұпай беріледі. Жүгіруді аяқтау үшін екі соққы беруші де алаңның екінші басындағы поппинг кресінің артындағы жерге денелерінің немесе таяқшаларының бір бөлігімен тиіп, орналасуы керек. Жүгіруге тырысу тәуекелді, себебі егер алаңдағы ойыншылар доппен қақпаларды (алаңның екі басында) бұзуға үлкерсе, соққы берушілердің бірі (жүгірудің бір түрі) шығып қалуы мүмкін, және онда ұпай есептелмейді.
In cricket, a run is the unit of scoring. The team with the most runs wins in many versions of the game, and always draws at worst (see result), except for some results decided by the DLS method, which is used in rain shortened limited overs games when the two teams have had a different number of opportunities to score runs. One run (known as a "single") is scored when the two batters (the striker and the non striker) start off positioned at opposite ends of the pitch (which has a length of 22 yards) and then they each arrive safely at the other end of the pitch (i. e. they cross each other without being run out). There is no limit on the number of runs that may be scored off a single delivery, and depending on how long it takes the fielding team to recover the ball, the batters may run more than once. Each completed run, if it occurs after the striker hits the ball with the bat (or a gloved hand holding the bat), increments the scores of both the team and the striker. A batter may also score 4 or 6 runs (without having to run) by striking the ball to the boundary. If the ball hits the ground before hitting or passing the boundary, then four runs are scored. If the ball passes or hits the boundary without first bouncing, then six runs are scored. The team's total score in the innings is the aggregate of all its batters' individual scores plus any extras (runs scored regardless of whether the bat or glove hit the ball). One extra is scored each time the bowler bowls an illegal delivery to the batter, and four extras are scored if the ball reaches the boundary without having been struck by the batter. To complete a run, both batters must make their ground, with some part of their person or bat touching the ground behind the popping crease at the other end of the pitch. Attempting a run carries a risk factor because either batter can be run out, (one method of dismissal), with the run then not being scored, if the fielding side can break one of the wickets (at either end of the pitch) with the ball before the batter near that wicket has completed the run.
Әдіс
Доңғалақтарды есептеу – Крикет ережелерінің 18-ші заңының тақырыбы. Шекаралар 19-шы заңда келтірілген. Батсменнің қалай орнын белгілеуі 30-шы заңда сипатталған.
Scoring runs is the subject of Law 18 in the Laws of Cricket. Boundaries are covered in Law 19. How the Batsman makes his ground is Law 30.
Жүгіру арқылы ұпай жинаған ұпайлар
Беттершілер жиі бірлікпен, сондай-ақ "екілікпен" және "үштікпен" жүгіреді. Егер беттершілер бір немесе үш рет жүгірсе, олар "аяқ алмастырды", сондықтан соққы берген беттерші келесі допта соққы беруші болмайды және керісінше. Егер овердің соңғы допта бір немесе үш ұпай жиналса, соққы берген беттерші, аяқ алмастырғаннан кейін, келесі овердің бірінші допта соққыны сақтайды. Сирек жағдайларда "төрт" ұпай доп шекараға жетпеген кезде де толыққандай жүгіріп алынуы мүмкін. "Бес" ұпай да мүмкін, бірақ көбінесе алаңдағы ойыншылардың қателігінен туындайды, мысалы, дұрыс лақтырамаудан. Беттерші жүгіруге міндетті емес және ұпай жинауға тырыспай ойнай алады. Бұл "викет арасынан жүгіру" деп аталады. Әр жүгіру кезінде әр беттершінің бірі қайырылған сызықтың артында бастап, екінші қайырылған сызықтың артына өтуі керек, кемінде 58 фут (18 м) қашықтықты жүгіріп өтуі тиіс. Соққы беретін беттерші доп таяққа тиген сәттен бастап жүгіре бастауы мүмкін, ал соққы бермейтін беттерші доп таяққа тигенге дейін жүгіре бастауы мүмкін, бірақ боулер допты лақтырғанға дейін сызықтан шығып кетсе, қашып кету қаупі бар. Викет арасынан жүгіруде үстемдік алу үшін сызықты ерте тастау "қайта жүгіру" деп аталады. Беттершілер доп алаңдағы команданың бақылауында жеткілікті түрде болғанда, мысалы, боулерге немесе қақпашыға қайтарылғанда, жүгіруді тоқтатады, осылайша қосымша жүгірудің алдын алады. Егер қосымша жүгіру үшін бұрылғанда, беттершілердің бірі денесінің бір бөлігін немесе таяғын қайырылған сызықтың артына қоймаса, төреші "қысқа жүгіру" деп жариялайды және жүгіру есептелмейді, бірақ таяқ түсірілсе де, егер әр беттерші таяғымен немесе денесімен сызықтың артына жетсе, жүгіру есептеледі.
Batsmen frequently run singles and also "twos" and "threes". If the batsmen run a single or a three, they have "changed ends", so the striking batsman becomes the non striker for the next delivery, and vice versa. If the single or three is scored off the last delivery of the over, the striker, having changed ends, retains the strike for the first delivery of the next over. There are rare instances of "fours" being all run when the ball does not reach the boundary. A "five" is possible, but usually arises from a mistake by the fielders, such as an overthrow. The batsman is never compelled to run and can deliberately play without attempting to score. This is known as running between the wickets. During each run, each batter starts off behind one of the popping creases and then must go beyond the other popping crease, running a minimum distance of 58 feet (18 m). The striking batsman may begin his or her run from the moment the ball hits the bat; the non striker may begin his or her run before the ball is struck, but runs the risk of being run out if they move out of their crease before the bowler delivers the ball. Leaving the crease early, to gain an advantage in running between the wickets, is known as backing up. The batsmen stop running when they judge that the ball is sufficiently controlled by the fielding team to prevent another run, for example when it is returned to the bowler or the wicketkeeper. If, when turning for an additional run, one of the batsmen fails to ground some part of their body or bat behind the popping crease, the umpire declares a "short run" and the run does not count but, even if the bat is dropped, runs do count as long as each batsman makes his ground with his bat or person somehow.
Шекаралар
Егер соққышы допты алаңның белгіленген шекарасына тигізсе, жүгірудің қажеті жоқ. Егер доп жерге тиіп шекараға жетсе, соққышы (егер ол допты тигізсе) мен команданың есебіне төрт ұпай қосылады. Егер соққышы допты толыққанды түрде шекараға немесе одан асырып соқса (яғни, доп жерге тимей шекараға жеткенше немесе одан асып кеткенше), алты ұпай қосылады. Егер соққышылар доп шекараға жеткен кезде жүгіріп жатса, олар тоқтай алады, және олардың командасына шекара үшін берілетін ұпай саны (4 немесе 6) немесе соққышылардың бірге жүгіріп аяқтаған ұпайлары (егер олар шекара тіркелген кезде өтіп кеткен болса, аяқталмаған жүгіруді қоса), олардың арасындағы үлкені беріледі. Әзірлеуші доптың шекараға жетуін тоқтатуы мүмкін, бірақ кейіннен допты әзірлеушінің қате тастауы салдарынан шекараға жетсе. Бұл жағдайда, төрт ұпай (бұл соққышыға есептеледі) және соққышылар осы допта жүгіріп алған кез келген ұпай қосылады.
The act of running is unnecessary if the batsman hits the ball to the marked boundary of the field. If the ball reaches the boundary having made contact with the ground, four runs are added to the scores of both the batsman (if he had struck the ball) and the team. If the batsman succeeds in hitting the ball onto or over the boundary on the full (i. e. the ball does not contact the ground until it has hit or is beyond the boundary), six runs are added. If the batsmen are running when the ball reaches the boundary, they can stop, and their team will be awarded either the number of runs for the boundary (4 or 6), or runs the batsmen completed together (including a run in progress if they already crossed when the boundary is scored), whichever is greater. It is also possible for a fielder to stop the ball from reaching the boundary, but for the ball to subsequently reach the boundary due to an overthrow by the fielder. In this case, four runs are scored (which are credited to the striker) in addition to any runs the batters had scored by running on that delivery.
Жазбалар
Командалық және жекелеген ойыншылардың жинаған ұпайларының рекордтары үшін Тесттік крикет рекордтарының тізімі, Бір күндік халықаралық крикет рекордтарының тізімі, Твенти20 халықаралық рекордтарының тізімі және Бірінші сыныпты крикет рекордтарының тізімі беттерін қараңыз.
For team and individual run scoring records, see List of Test cricket records, List of One Day International cricket records, List of Twenty20 International records, and List of first class cricket records.