Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Норвегиялық тоқылған қызғалдақ өрнегі
Norwegian knitted rose pattern
Норвегия тоқыма өнерінде, селбуроза – дұрыс сегізбұрышты пішінде тоқылған қызғалдақ өрнегі. Бұл өрнек дәстүрлі түрде қысқы киімдерде қолданылады, мысалы, Selbu mitten (selbuvott) және свитерлерде (lusekofte, lopapeysa және mariusgenser). Көне заманнан келе жатқан бұл өрнек Норвегиядағы Селбу қаласымен байланысты және Норвегияның (немесе жалпы Скандинавияның), Рождество мен қыстың халықаралық символына айналды.
In Norwegian knitting, a selburose is a knitted rose pattern in the shape of a regular octagram. It is traditionally used for winter clothing such as the Selbu mitten (selbuvott) and sweaters (lusekofte, lopapeysa and mariusgenser). Of ancient origin, the pattern is associated with the town of Selbu in Norway, and has become an international symbol of Norway (or Scandinavia generally), Christmas and winter.
Тарих
Қазіргі кезде "селбуроза" деп аталатын дизайнның тарихы ұзақ. Ол Еуропа тарихындағы тоқыма өнімдерінде, 16-18 ғасырлардағы Италия, Франция, Швейцария және Германияның кестелік кітаптарында кездеседі. Бұл дизайн ислам және христиан дәстүрлерінің элементтерін біріктіргендей, копт және византия өнеріне, тіпті Шумер Иштар жұлдызына негізделген болуы мүмкін. Норвегияда бұл үлгі 1857 жылға дейін Батыс Норвегиядағы свитерлерде, Даниялық үлгілер негізінде қолданылған. Сельбулық Марит Гулдсетбруа Эмстад (1841 жылы туған) 1857 жылы сегіз жапырақшалы роза (åttebladrose) дизайнымен үш жұп қолғап тоқып, оларды шіркеуге алып барғанда, бұл дизайнды кеңінен танымал етті. Ол сол жұмыс берушіде жұмыс істейтін Марит Сессенггьердет тоқыған шұлықтардан шабыттанған болуы мүмкін. Бұл дизайн Селбуда бірден танымал болды. Норвегия өнер және қолөнер клубы (Husflidslag) 1910 жылдан кейін ел бойынша "селбуроза" қолғаптарын таратты. 1930 жылдары Селбуда жыл сайын 100 000 жұп қолғап жасалатын, ал 1960 жылға қарай қала экономикасының көп бөлігі осы саудаға байланысты болды. Норвегияда бұл дизайнның танымалдығына елдің ұлттық ерекшелігін қалыптастыру ниеті ықпал еткен болуы мүмкін, себебі Норвегияның Швециядан тәуелсіздік алу процесінің ондаған жылдарында елдің "нағыз рухын" іздеген ойшылдар болды. "Селбурозаның" батыл, "екіншісіз норвегиялық" дизайны осы ұмтылыстарға сай келді. Норвегиялық қыздар бұл үлгіні тоқуға үйретілді, себебі "селбувоттер" (Selbu қолғаптары) қыздың күйеуіне және оның достарына берілетін дәстүрлі сыйлық болды. Селбуда қолғап тоқу өнеркәсібі норвегиялық шаруалардың экономикалық тұрғыдан өмір сүруіне көмектесті және әйелдерге экономикалық тәуелсіздік сыйлады. Норвегиялық эмиграция және халықаралық сауда бұл символды бүкіл әлемге таратты, онда ол көбінесе гүлдің орнына қар түйірі немесе жұлдыз ретінде қабылданады. Бұл "селбурозаның" қысқы киімдермен және, демек, қыспен байланысын нығайтуға көмектесті.
The design now known as the selburose has a long history. It appears in textiles across European history, and in knitting pattern books from Italy, France, Switzerland and Germany in the 16th to 18th century. It appears to combine designs of Islamic and Christian tradition based on Coptic and Byzantine art, or even the Sumerian Star of Ishtar. In Norway, the pattern was already in use prior to 1857 on sweaters from Western Norway based on Danish designs. Marit Guldsetbrua Emstad (born 1841), a girl from Selbu, popularized the design in 1857 when she knitted three pairs of mittens with an eight petalled rose design (åttebladrose) and brought them to church. She may have been inspired by stockings knitted by Marit Sessenggjerdet, a woman working for the same employer. The design became immediately popular in Selbu. The Norwegian Arts and Craft Club (Husflidslag) spread the selburose mitten fad across the country after 1910. By the 1930s, 100,000 pairs were made in Selbu every year, and by 1960, much of the town's economy depended on the trade. The popularity of the design in Norway may have been helped by the desire to establish a Norwegian national identity as the decades long process of Norwegian independence from Sweden had thought leaders searching for the country's "true spirit". The bold, "uniquely Norsk" design of the selburose fit these aspirations. Norwegian girls were taught to knit the pattern, as a pair of selbuvotter became the traditional gift of a girl to her fiancé and his friends. The home industry of Selbu mitten knitting helped make Norwegian farming life economically feasible and gave women a measure of economic independence. Norwegian emigration and international trade spread the symbol across the world, where it is often interpreted as a snowflake or a star instead of a flower. This helped cement the association between the selburose and winter clothing and therefore winter itself.