Кіріспе
Исландия поэмасы, Поэтикалық Эдданың бөлігі. Hárbarðsljóð (Ескі скандинав тілінде: 'The Lay of Hárbarðr') – Поэтикалық Эдданың өлеңдерінің бірі, Codex Regius және AM 748 I 4to қолжазбаларында табылады. Бұл – ежелгі скандинав дінінің кейіпкерлерімен айтысқан өлең. Hárbarðsljóð алғаш рет 13 ғасырдың соңында жазылған, бірақ одан бұрын ауызша тараған өлең болуы мүмкін.
Hárbarðsljóð (Old Norse: 'The Lay of Hárbarðr') is one of the poems of the Poetic Edda, found in the Codex Regius and AM 748 I 4to manuscripts. It is a flyting poem with figures from Norse Paganism. Hárbarðsljóð was first written down in the late 13th century but may have had an older history as an oral poem.
Қысқаша мазмұны
Бұл өлеңде кемеші Харбард пен Тор құдайы бір-бірімен сөздермен жарысып, таласады. Харбард (Ақсақал) кемешісі, Тор Жотнар елі Жотунхеймде саяхаттағаннан кейін Асгардқа қайтып келгенде оған қатыгездікпен және жамандықпен қарасады. Харбард оның жолын кесіп, тасыған өзеннен өтуіне рұқсат бермейді. Ол Тордың нашар киінгенін (тіпті шалбары жоқ кедей киімімен) және анасының қайтыс болғанын айтады. Өлең бойында Харбард өзінің жыныстық қабілеттерімен, сондай-ақ сиқырлы және тактикалық шеберліктерімен мақтанады, Тордан оның туралы сұрайды. Тор оған алыптарды қалай жеңгенін айтады. Соңында, оны ұзақ уақыт қорлағаннан кейін Харбард Торды қарғып, айналып өтуін бұйырады.
Құрылымы
Поэма Эдда поэзиясының көп бөлігінен гөрі әлдеқайда аз құрылымдалған және көбінесе "әңгімелесу стилі" деп аталатын малахаттр метрикалық формасында жазылған. Дегенмен, басқа да метрикалық формаларды да анықтауға болады, ал мәтіннің бір бөлігі тікелей проза түрінде келген. Соңғы он жылда бірнеше ғалымдар бұл өлеңнің дәстүрлі айтыс құрылымының қасақана стильделген түрі екеніне келісім білдірді.
Теориялар
Кейбір ерте түсіндірушілер, мысалы Ф. В. Бергман және Виктор Ридберг, Харбардтың іс жүзінде Локи болғанын айтты. «Харбард» есімі «Ақ сақалды» дегенді білдірсе де, Тор қорлаудың басындағы сөз алмасуда паромшыға жас қызметшіге сөйлегендей келеді. Бірқатар адамдар Харбардтың мойындаған ерліктері Одинге емес, Локиге көбірек ұқсайды деп санайды. Дегенмен, Харбард гигант әйелдерін бағындырғанын мақтан тұтады, Один де «Хавамал» да осылай мақтанады. Локи «Локасеннада» және Харбард «Харбардсльёйдте» Тордың әйелі Сифтің ізгіліксіздік жасағанын айыптайды, бұл айып ешқашан жоққа шығарылмаған және кеңінен белгілі болуы мүмкін. Олар Торды еркексіз деп айыптап, бірдей жартылай жолдарды қолданады. Бұл аргументтерге қарамастан, кейінірек Финнур Йонсон, Фредерик Сандер және Феликс Ниднер сияқты ғалымдар бұл теорияны қабылдамады, Харбардты Одинмен теңестіруді жөн көрді, оның ішінде Одиннің «Гримнисмил» 47-де Харбардтың оның бір аты екендігі туралы айтқан сөзіне сүйенді.