Жабеш-Гилеад – Ескі Тестменттегі ежелгі Израиль қаласы. Аммониттер мен филистиндермен шайқастарда Саул патшаның рөлі, қала атауының мағынасы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гиладтағы ежелгі израильдік қала, Еврей Киелі кітабында айтылған Явеш Гилад (Yāḇēš Gilʿāḏ), кейде Явеш деп қысқартылады, Иорданның солтүстік-батысындағы Гиладта орналасқан ежелгі израильдік қала. Явеш қаласы Еврей Киелі кітабында бірнеше рет, әсіресе Саул патшаның аммониттер мен филистиндерге қарсы соғыстарымен байланысты еске алынады. "Явеш" есімі еврей тілінде "құрғақ" дегенді білдіреді, бұл атау, мүмкін, жердің суды жақсы өткізетін топырағымен байланысты болса керек. "Гилад" сөзі "көлік тас үйіндісі" немесе "куәлік тас үйіндісі" деген мағынаны білдіреді. Сонымен қатар, бұл сөздің "тасты аймақ" деген мағынасы да бар. [Смиттің Киелі кітап сөздігі, "Gil'e ad"]
Ancient Israelite town in the Gilead, mentioned in the Hebrew Bible
Jabesh Gilead ( Yāḇēš Gilʿāḏ), sometimes shortened to Jabesh, was an ancient Israelite town in Gilead, in northwest Jordan. Jabesh is mentioned several times in the Hebrew Bible primarily in connection with King Saul's battles against the Ammonites and Philistines. Jabesh means "dry" in Hebrew, a name possibly attributed to the site's well draining soil. Gilead means 'heap [of stones] of testimony'. There is also an alternative theory that it means 'rocky region'. [Smith's Bible Dictionary, "Gil'e ad"]
Бенжаминдік соғыс
Ябес туралы Киелі кітаптағы леуілік әйел туралы эпизодта айтылады, бұл Бенжамин соғысы деп те белгілі, онда Израильдің он бір тайпасы Бенжамин тайпасын қырғынға ұшыратты. Он бір тайпа бүкіл тайпаны құртудан бас тартып, қалған 600 Бенжамин адамына әйелдер табу қажет деп шешті, себебі Бенжамин тайпасының барлық мүшелері өлтірілген болатын. Алайда, олар Бенжамин адамына қыздарын беруге ант берген еді, сондықтан Израильде соғысқа қатыспаған жалғыз қала – Ябесті таңдады. Қала тұрғындарының барлығы, 400 бойжеткеннен басқа, толығымен қырылды (Херем заңы бойынша). Олар Ябестен 400 бойжеткенді алып келіп, Риммон тасына жеткізді.
Jabesh is mentioned in the biblical episode of the Levite's concubine, also known as the Benjamite War, during which eleven tribes of Israel had massacred the Tribe of Benjamin. The eleven tribes relented from wiping out the whole tribe, and decided that they needed to find wives for the 600 remaining Benjaminite men since all other people in Benjamin had been killed. However, they had taken an oath not to give their daughters to a Benjaminite, so they found the one city in Israel that had not joined the fight: Jabesh. The city's inhabitants were executed under the Herem except for 400 virgins. They brought back 400 virgins from Jabesh and gave them to the men on Rimmon Rock .
Аммондық Нахаш
Самуил Саулды майлағаннан кейін, аммондық Нахаш Ғалақадтағы Ябес қаласына шабуыл жасайды. Қала қоршауға алынып, тұрғындары берілу шарттарын іздеді, бірақ Нахаш оларға қылыштан өлтіруді немесе оң көздерін шығарып алуды таңдауды ұсынды. Халық Нахастан жеті күнге дейін кешірім сұрады, осы уақыт ішінде олар израильдіктерден көмек сұрай алатын болды, содан кейін берілу шарттарына бағынуға міндетті еді. Қала тұрғындары Израиль халқынан көмек сұрап, бүкіл елге елшілер жіберді. Саул бұған жауап ретінде әскер жинап, Безекте Нахаш пен оның әскерін жеңді. Соғыс аяқталғаннан кейін, израильдіктер Гилғалға жиналып, Саулды Израильдің патшалығын жаңару үшін қайтадан бекітті.
Jabesh Gilead is a central setting of After Saul is anointed by Samuel, Nahash of Ammon attacks Jabesh Gilead. Having subjected the town to a siege, its inhabitants sought terms for surrender, but were told by Nahash that they had a choice of death by sword or having their right eyes gouged out. The population obtained seven days' grace from Nahash, during which they would be allowed to seek help from the Israelites, after which they would have to submit to the terms of surrender. The town's inhabitants sought help from the people of Israel, sending messengers throughout the whole territory, and Saul responded by raising an army which decisively defeated Nahash and his cohorts at Bezek. After the war is over, the Israelites assemble at Gilgal to renew Saul's kingship over Israel.
Саулдың өлімі
Ғильбоа шайқасында Саул өзінің қылышына құлағаннан кейін, жеңіске жеткен филистиндер оның және шайқаста қаза болған үш ұлының денелерін алып, олардың басын шауып, Бейт-Шан қабырғасына іліп қояды. Түнде Ябес-Гилеад тұрғындары денелерді алып, қаланы құтқарушыға деген адалдықтарын көрсетеді. Содан кейін Саул мен оның ұлдарының сүйектері Ябес-Гилеадтағы тамариск ағашының астына қойылып, өртеді. Дәуіт Ябес-Гилеад халқының Саулды құрметпен жерлегенін естіп, оларға құттықтауларын білдіріп, елшілер жіберді. Кейін Дәуіт Саул мен оның ұлы Жонатанның сүйектерін Ябес-Гилеадтан алып, Зелаға, Саулдың әкесі Киштің қабіріне апарып жерледі.
After Saul falls on his sword during the Battle of Gilboa, the victorious Philistines recover his body as well as those of his three sons who also died in the battle, decapitate them and display them on the wall of Beit She'an. At night, the inhabitants of Jabesh Gilead retrieve the bodies, showing their devotion to the rescuer of the city. Following a funeral pyre, the bones of Saul and his sons were buried under the tamarisk tree in Jabesh (, ). When David learns it was the men of Jabesh Gilead who had brought Saul to a honorable burial, he sent messengers to bless them Later, David takes the bones of Saul and of his son Jonathan from Jabesh and buries them in Zela, in the tomb of Saul's father .
Шаллумның үйі
Патшалар кітабында (, ) Шаллумның әкесі Ябес деп көрсетілген. Дегенмен, бұл мәтін Шаллумның Ябес деген жердің "ұлы" екенін білдіруі мүмкін. Осыған сәйкес, Шаллум Ғилаадтағы Ябес қаласынан болуы ықтимал.
In the Books of Kings (, ) Shallum of Israel's father is identified as Jabesh. However, the passage may instead mention a toponym, identifying that Shallum was "the son" of a city called Jabesh. In this view, Shallum may have originated from Jabesh Gilead.
Кейінгі жылдар
Иосиф Флавий өзінің "Еврейлердің көнеліктері" атты еңбегінде (шамамен 93-94 ж.б.э.) Ябеш-Гилеадты Трансиорданиядағы қала ретінде сипаттайды. IV ғасырдың басында грек ғалымы Евсевий өзінің "Ономастикон" атты еңбегінде "Иабейс-Галаад" деген атауды "Иорданның арғы жағындағы, Пела қаласынан Герасаға қарай жол бойындағы тауларда орналасқан ауыл" деп көрсеткен.
In his Antiquities of the Jews (c. 93–94 CE), Josephus describes Jabesh Gilead as a metropolis in the Transjordan. In the early 4th century CE, Greek scholar Eusebius mentioned "Iabeis Galaad" in his Onomasticon as a "village beyond the Jordan located on the mountains six miles from the city of Pella on the road to Gerasa."
Сәйкестендіру
Гилеадтағы Ябес қаласының нақты орны күмәнда болып тұр. Көптеген ғалымдар оны Телл-эль-Маклуб екендігімен сәйкестендірсе де, Телл-Абу-әл-Хараз да жиі ұсынылады. Екі орында да темір дәуірінде адамдар тұрған, және олар Уди-аль-Ябис арнасының бойында жатыр, бұл өзен қаланың ежелгі атын сақтап қалған деп саналады.
The exact location of Jabesh Gilead is debated. Most scholars identify it with Tell el Maqlub, but Tell Abu al Kharaz is also frequently suggested. Both sites were inhabited during the Iron Age and lie along Wadi al Yabis, a stream believed to preserve the town's ancient name.