Кіріспе

Баск елінен шыққан испандық Negu Gorriak тобы ("Қызыл қыстар" немесе "Суық қыстар" деген мағынаны береді) Баск Автономиялық Облысының андеграунд тобы болды. Олардың музыкалық стилі хардкор панк, хип-хоп, ска және регги сияқты әртүрлі жанрларды біріктіреді, бұл әрқашан топтың саяси идеологиясымен және Баск елімен, сондай-ақ оның тілімен (Euskara) байланысты болды.

Тарих

Negu Gorriak 1990 жылы Фермин мен Иниго Мугуруза ағайындары және Каки Аркаразо (Кортату тобының бұрынғы мүшелері) құрған. Кейін 1990 жылы Микель Анестезия, ал 1991 жылы Микель Бап оларға қосылды. Бұл топ 1996 жылы тарағанға дейін толық құрамы болды. Олар саяси қозғалысқа толықтай берілді, бастапқыда тек эускера тілінде ғана ән айтуды шешіп, жұмыс жолдарымен және әндерінің мазмұны арқылы осыны жалғастырды. Олар өздерін-өздері басқаруға шешім қабылдады және Esan Ozenki жазбалар компаниясын құрды. Олардың алғашқы концерті Эррера де ла Манча қауіпсіздігі жоғары түрмесінің алдында өтті, бұл үкіметпен мәселе тудырды. «Ustelkeria» әнінің мәтіні үшін, онда генерал мен Гвардия Граждандық есірткі тасымалымен айналысады деп айыпталған, Гвардия Граждандық генералы Энрике Родригес Галиндо олардан бас тартты. Бұл Франко Испаниясы құлағаннан бері үкіметтің сөз бостандығының бір түрін айыптаған алғашқы жағдайы болды. Бұл айыптаулар топ бірлесіп өнер көрсетуін тоқтатқаннан кейін бес жыл өткен соң, 2001 жылы алынып тасталды. Осы құқықтық жеңіске құрмет көрсету үшін топ 30 000-нан астам адам қатысқан үш мерекелік концерт өткізді.

Баск ұлтшылдығы және басқа да ықпалдар

Негу Горриак 1980-ші жылдардың баск радикалды рок қозғалысының соңында құрылды, бұл жанр панкке өте ұқсас. Олардың дыбысын баск радикалды рок пен американдық хип-хоптың қоспасы ретінде анықтауға болады. Баск ұлтшылдық қозғалысы топтың барлық мүшелерінің музыкасы мен әрекеттеріне зор әсер етті. Олардың барлық әндері эускара тілінде, ал топтың екі мүшесі өз тілінде сөйлесу үшін ересектер тіл мектебінде (Euskaltegi) оқыды. Бұл Баск ұлтшылдық қозғалысына тілдің маңыздылығын, оның бірегейлігін көрсететін маңызды хабар болды. Негу Горриак басктардың дәстүрлі аспаптарын музыкасына енгізді, мысалы трикитика (бұтқыр гармония). Негу Горрякқа американдық хип-хоп пен афроамерикандық қауымның зор ықпалы болды. Олар Public Enemy-ді өзінің ең үлкен ықпалдарының бірі деп санайды, өйткені олар африкалық американдықтарға хабар тарату үшін әскери хип-хопты қолданды. Топ афроамерикандық қауымның қысымға ұшырауымен байланысты, өйткені олар өздерін басктар ретінде ұқсас қысымға ұшыраған деп санайды. Алайда Public Enemy Испанияда гастрольде болғанда, топ Public Enemy-дің өздерінің мәселесіне бейжай екендігіне көңілі қалды. Осы кезде Негу Горряктың танымалдылығы бүкіл әлемде өсіп, олар одақтас бағалаған басқа да қысымға ұшыраған адамдарға бет бұрды. Испания үкіметін ашық сынға алған Негу Горряк әндері полицияның қатыгездігін, католик шіркеуі сияқты испан институттарын және бұрынғы франкистік мемлекетті айыптайды. Олардың полиция қатыгездігі туралы "Сыбайлас жемқорлық" атты әнінде Сан-Себастьян полициясының бастығы есірткі ұрлаумен байланыста деп айыпталды. Бұл әнді шығарғаннан кейін топқа 15 миллион песета (шамамен 90 150 €) айыппұл салынды. Бірнеше аптадан кейін полиция бастығы есірткіге қатысты айыптаулар бойынша сотталды. Осылайша, Негу Горряк өз музыкасын идеялар мен пікірлерді білдіру үшін ғана емес, сонымен қатар жастарды Баск елінің жағдайы мен жаңа үкіметтің шектеу саясаты туралы білім беру үшін де пайдаланды. Топ логотипі қызыл түстегі екі қиылысқан балтадан тұрады, бұл кейбіреулер балтаға оралған жыланнан тұратын ETA символына байланысты деп санайды. Осындай жауынгерлік хабармен топтың көптеген қара нәсілді жауынгерлерді, соның ішінде Малкольм Х-ті құдай еткеніне таңқаларлық емес, бұл көбінесе нәсілшілдік қанаушылық пен хип-хоппен байланысты. Осы себептерге байланысты Негу Горряк хип-хопты тек жас тыңдаушылармен ғана емес, сонымен қатар саяси радикалды мәлімдеме жасау үшін де қолданды. Негу Горриактың "Esan Ozenki" альбомында "Napartheid" (1990) атты жолдың атауы Баск мәдениетінің және Наваррадағы адамдардың дискриминациясын Оңтүстік Африкадағы заңдастырылған расизм жүйесіне сілтеме жасау арқылы жасалған. Бұдан басқа, әннің сөздері расизмді тоқтатады: "ақ адам біздің жерімізге басып кірді. Біз соғыс балтасын мәңгілікке қазып алдық, ол бізбен бірге өлім аяқталғанша тұра береді". Бұл әннің мәтінінде ақ адам испан ұлтшылдығы мен орталық үкімет үстемдігінің қауіпін бейнелейді. Сонымен қатар, Оңтүстік Африкадағы апартеидті Испанияның саяси жүйесімен байланыстырып, әділетсіздік, нәсілшілдік және қысым тақырыбына назар аударады. Осы идеялардың барлығы баск халқына, әлемнің басқа аймақтарындағылар сияқты, әлемдегі азшылық қауымдастықтар мен Америкадағы қара нәсілділердің арасындағы байланысты құру үшін хип-хоп музыкасын пайдалануға мүмкіндік береді. Содан кейін ән "ақ адамның сабырын сындырайық" деп, бұл шектеуші институттарға қарсы іс-қимыл жасауға шақырады. Бұл - Горряк музыкасының мәнісі, ол тек қана қоғамды хабардар ету үшін емес, сонымен қатар ұйым мен іс-қимылға шақырады.