Кіріспе

Неміс композиторы (1795–1861)

Генрих Август Маршнер (16 тамыз 1795 – 14 желтоқсан 1861) – неміс композиторы, ең көп танымал операларымен. Вебер мен Вагнер арасындағы неміс операсының ең ірі композиторы деп есептеледі.

Өмірбаян

Маршнер Циттау қаласында дүниеге келді және бастапқыда заңгер мамандығына бағытталған еді. Шамамен 1815-16 жылдары Бетховенмен болған кездесуден кейін, ол өзін музыкаға арнап, Братислава қаласында жеке музыка сабақтары берді. 1821 жылдан бастап ол Дрезден (1821 жылдан бастап), Лейпциг (1827 жылдан бастап) және Ганновердегі (1830 жылдан бастап) қалалық театрларда сахналық композитор және дирижер болып жұмыс істеді. «Ханс Хейлинг» операсы (1833) оның сол кездегі жетекші неміс опера композиторларының қатарындағы есімін бекітті. Ол Ганноверде қайтыс болды.

Мұра

Маршнер 1830 жылдан бастап XIX ғасырдың соңына дейін Еуропадағы ең маңызды композиторлардың бірі ретінде кеңінен танылды. Маршнер бұл шығармаларды ойша тастап кеткен жоқ, керісінше, оларды жазуға көп уақыт пен күш жұмсады. Ол фортепиано, скрипка және виолончельге арналған шығармаларының әрқайсысына «Ұлы трио» деген атау берді, бұл оларға берген маңыздылығын көрсетеді. Осы шығармаларда 19-ғасырдың ортасындағы романтизм қозғалысында кең таралған барлық сезімдерді кездестіруге болады. Маршнердің есінде қалғанының көп бөлігі – оның «Ханс Хейлинг» (1833), «Дер Вампир» (1828) және «Дер Темплер унд ди Юдин» (1829) опералары, олар өмір бойында өте танымал болды. Маршнердің музыкалық құралдармен табиғаттан тыс қорқынышты бейнелеу қабілеті, әсіресе алғашқы екі операсында, сондай-ақ «Die Monduhr» (шамамен 1839) сияқты балладаларында айқын көрінеді. Операларынан кейін Маршнердің музыкаға ең маңызды үлесі – Lied (лирикалық ән). Оның осы жанрдағы ең жақсы туындылары Карл Лоуэнің шығармаларымен теңестіріледі. Ол сонымен қатар көптеген камералық музыка туындыларын жазды, оның ішінде жеті фортепиано триосы, сондай-ақ 19-ғасырда өте танымал болған еркек хорлары бар. Маршнердің опералары Вагнерге зор әсер еткенімен, оның камералық музыкасы, әндері және «Klänge aus Osten» (1842) кантатасы Шуманға ұнады, ал Шуманның «Жәннат және Пери» (1843) кантатасы ескі композитордың ықпалын көрсетеді. Маршнердің гитараға арналған «Багателлдері» (1814) соңғы кезде кейбір гитаристердің назарына ілікті, ал оның камералық музыкасының кейбіреулері әлі де сирек орындалады. Оның операларының арасында «Ханс Хейлинг» және әсіресе «Дер Вампир» соңғы жылдары үлкен жетістікке ие болып, жаңадан қойылды.

Камералық музыка

Пианино үштігі No. 1 Ля минорында, Op. 29
Пианино үштігі No. 2 Соль минорында, Op. 111
Пианино үштігі No. 3 Фа минорында, Op. 121
Пианино үштігі No. 4 Ре мажорында, Op. 135
Пианино үштігі No. 5 Ре минорында, Op. 138
Пианино үштігі No. 6 До минорында, Op. 148
Пианино үштігі No. 7 Фа мажорында, Op. 167
Пианино квартеті No. 1 Си-бемоль мажорында, Op. 36
Пианино квартеті No. 2 Соль мажорында, Op. 158

Сололық музыка

Гитараға арналған он екі багатель, Op. 4