Кіріспе

Аңызға толы швед-дандық шайқас.

Себеп

Харальд анасының әкесі Ивар Видфамненнен Швецияны мұра еткен, бірақ Дания мен Шығыс Гёталандты өзі басқарды, ал оның бағынышты патшасы Сигурд Хринг Швеция мен Батыс Гёталандты биледі. Аңыз бойынша, Харальд өзінің қарт екенін және қарттықтан өліп, Вальгаллаға бара алмай қалуы мүмкін екенін сезді. Сондықтан ол Сигурдтен өзіне ұлы шайқаста қаһармандықпен өлуге рұқсат беруін сұрады. Одін де осы оқиғаға қатысты.

Дайындық

Саксо Грамматикустың айтуынша, екі жақ та жеті жыл дайындалып, 200 мың сарбаздан әскер жинады. Харальдқа Фризеландтың Уббесі, Увле Бреде, Бір көзді Аре, Семіз Даг, Славян Дүкі, Ақ сақалды Хрои, Еңбес Хотбродт, сондай-ақ Хед бастаған 300 қалқангер қыз, Славян Виснасы және Хедборг қосылды. Сигурд аңызға толы батырлар Старкадты, Шашсыз Егильді, Норвегиялық Гретте Зұлымды, Ирі мұрынды Блигті, Көкқұрсақты Эйнарды және Жылан Эрлингті шақырды. Белгілі шведтер – Арваки, Кеклу Карл, Шаруа Крок, Гумми және Гисламарктан Гудфаст. Оларға көптеген норвегтер, славяндар, финдер, эстондар, курондар, бьярмдар, ливондар, сакстар, англдар, фриздер, ирландтар, рустар және тағы да басқалар қосылып, әр жаққа кетті. Шведтерді тасымалдау үшін 3000 ұзын кеме жасауға тоғайлар кесілді. Харальдтың даниялықтары сонша кеме салғандықтан, Оресундты кемелермен аттап өтуге мүмкіндік алды.

Орналасқан жері

Hervarar saga ok Heiðreks "Brávelli í eystra Gautlandi" (Шығыс Гёталандтағы Бравалла) туралы айтады, ал Sǫgubrot af nokkrum fornkonungum бойынша шайқас Колмарденнің оңтүстігінде болған, ол Svealand (нағыз Швеция) пен Шығыс Гёталандты бөліп тұрған және Браувикеннің орналасқан жері: "Kolmerkr, er skilr Svíþjóð ok Eystra Gautland sem heitir Brávík". Саксо өз баяндамасын "Осылайша Бравик шайқасы аяқталды" деп аяқтайды. Көптеген тарихшылар шайқасты Браувикен маңында өткен деп санайды, ал азғын топ оны Асен көліне жақын Смоландта деп есептейді.

Шайқас

Gesta Danorum және Sǫgubrot сагасындағы оқиғалар негізінен бірдей. Бастапқыда екі әскер бірігіп шайқасты, бірақ кейін Убби барлық назарды өзіне аударды. Ол ең алдымен Рагнвальдті, одан кейін Триггвиді және үш швед ханзадасын өлтірді. Жеңіліс тапқан король Сигурд Хринг чемпион Старкадты шайқасқа жіберді, ол Уббиді жарақаттады, бірақ өзі ауыр жарақат алды. Сосын Убби Агнарды өлтіріп, екі қолымен қылышын ұстап, швед әскерін аралап өте шықты, Телемарк садақшыларының жебелерімен тесік-толым жараланғанша. Одан кейін қалқангер Веборг чемпион Сотиді өлтіріп, Старкадқа қосымша жарақаттар сыйды, ол қатты ашуланды. Оны чемпион Торкелл өлтірді. Ашуға буған Старкад даниялық әскерге кіріп, айналасындағы жауынгерлерді қырды және Дания туын ұстаған венд қалқангері Виснаның қолын кесіп тастады. Содан кейін Старкад чемпиондар Брай, Грепи, Гамли және Хакиді өлтірді. Харальд осы батырлықтарды көрген соң, екі қолында бір-бір қылышпен соғыс даласында тізе бүгіп, оң және сол жақтағы көптеген жауынгерлерді қырды. Біраз уақыттан соң Харальдтың сарай басқарушысы Бруни король жеткілікті даңққа ие болды деп шешіп, корольдің басын таяқпен ұрып қайырып алды.

Нәтиже

Бұл шайқаста Сигурд жеңіске жетіп, Швеция мен Данияның барлық жерінің тәуелсіз билеушісі болды (40,000 жауынгер қаза тапты).

Тарихилығы

Соғыстың тарихилығы туралы жалпы пікір Скандинавия тарихшылары арасында басым идеологияға байланысты соңғы екі ғасыр бойы өзгеріп отырды. 1925 жылы швед археологы Биргер Нерман оның тарихилығының өрбу мен төмендеу кезеңдерін сараптап шықты. Ол бұрынғы зерттеушілер соғыс туралы мәліметтерді сынай қарамай, оларды көбінесе тарихи шындық деп қарастырғанын айтты. Сондай-ақ, бұл шайқасты 827 жылы Даниядан Харальд Клак қуылған оқиғалармен байланыстыратын гипотеза да бар.