Магда Гёббельс: Нацистік Германияның «бірінші ханымы» және трагедиялы тағдыры

Кіріспе

Нацистік үгіт-насихат министрі Жозеф Геббельстің әйелі (1901–1945)

Йоханна Мария Магдалена "Магда" Геббельс (қызметтес аты Ритшель; 11 қараша 1901 – 1 мамыр 1945) – нацистік Германияның үгіт-насихат министрі Жозеф Геббельстің әйелі. Нацистік партияның көрнекті мүшесі болған ол Адольф Гитлердің жақын одақтасы, серігі және саяси қолдаушысы еді. Кейбір тарихшылар оны нацистік Германияның ресми емес "бірінші ханымы" деп атайды, ал басқалары бұл атақты Эмми Герингке береді. Еуропадағы Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында Берлин шайқасында жеңіліс жақын болған кезде, ол күйеуімен бірге алты баласын өлтіріп, содан кейін Рейхс канцеляриясының бағында өз-өзіне қол жұмсады. Оның бұрынғы некеден туған үлкен ұлы Харальд Куандт тірі қалды.

Ерте өмір

Магда 1901 жылы Германияның Берлин қаласында үйленбеген жұп – Аугуст Бехренд пен құрылыс мердігері және инженер Оскар Ритшель отбасында дүниеге келді. Сол жылы олар үйленді, ал 1904 немесе 1905 жылы ажырасып кетті. Кейбір дереккөздер олардың некесі Магданың тууына дейін болғанын айтады, бірақ мұны растайтын ешқандай дәлел жоқ. Магда бес жасқа толғанда, анасы оны бұрынғы күйеуіне, Кёльнге жіберді. 1908 жылы анасы Брюссельде тұратын бай еврей саудагері Ричард Фридландерге үйленді және Магданы асырап алып, оған өзінің тегін берді. Брюссельде Магда Вильвордедегі Урсулиндер монастырына оқуға түсті, онда ол «белсенді және ақылды кішкентай қыз» ретінде есте қалды. Дюйсбургтегі Крефелд масондық ложасының мүшесі Ритшельмен болған әрі қарайғы байланыстар Магданың сол жерде буддизммен танысқанын көрсетеді. 2016 жылы Фридландер Магданың биологиялық әкесі болуы мүмкін екені хабарланды. Бұл туралы оның тұру картасында жазылған, оны Берлин мұрағатынан жазушы және тарихшы Оливер Хилмес тапқан. Магданы асырап алу ата-анасының кешіктірілген некесі үшін, қыздың «заңды емес бала» статусын өзгерту үшін қажет болған болуы мүмкін. 1908 жылдан бастап Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін отбасы Брюссельде тұрды. 1914 жылы неміс басқыншылығынан кейін бельгиялықтардың наразылығынан қашу үшін Бельгиядағы барлық немістер босқындар ретінде елден кетуге мәжбүр болды.

Гюнтер Квантпен неке және ұл

1920 жылы пойызда мектепке қайтып бара жатып, ол өзінен екі есе үлкен бай неміс өнеркәсібі Гюнтер Куандтпен танысты. Одан кейін ол оған құрметпен және әсем әрекеттермен қызығушылық танытты. Католицизмнен Куанттың протестантизміне өткен кезде ол оның тегін Ритшельге (Фридландер тегін көп жылдар бойы қолданғаннан кейін) қайта өзгертуін талап етті. Олар 1921 жылдың 4 қаңтарында үйленді, ал олардың тұңғыш баласы Харальд 1921 жылдың 1 қарашасында дүниеге келді. Магда көп ұзамай некеде көңілі толады; Куант онымен аз уақыт өткізді, себебі оның басты мақсаты – өзінің бизнес империясын кеңейту еді. Жұбайлардың алты баласы болды: Харальд, Куанттың бұрынғы некеден туған екі ұлы және қайтыс болған досының үш баласы. 1927 жылдың қазан айында жұбайлар Филадельфиядағы Lloyd Electric Storage Battery Co. компаниясымен іс жүргізу үшін екі айлық сапармен АҚШ-қа барды. 1929 жылы Куант Магданың басқа біреумен қарым-қатынаста екенін білді, сондықтан олар сол жылдың соңында ажырасып кетті. Ажырасу шарттары Магдаға өте кеңдік берді.

Джозеф Геббельспен неке және отбасы

1930 жылы Магда нацистік партияның басқосуына қатысып, сол кездегі Берлиннің гаулейтері Жозеф Геббельстің сөйлегеніне қатты әсерленді. 1930 жылдың 1 қыркүйегінде партияға мүше болып кірді және ерікті жұмыстар атқарды, бірақ ол саяси белсенділік танытқан жоқ. Жергілікті бөлімшеден Магда Берлиндегі партия штаб-пәтеріне ауысты, ал Геббельстің орынбасары Ханс Майнхаузеннің хатшысы болып қысқа мерзімге жұмыс істеді, содан кейін Геббельстің жеке құжаттарын басқаруға шақырылды. 1931 жылдың ақпанында Веймарға достарымен сапар барысында Геббельспен романтикалық қарым-қатынас бастады. Олар бір-бірімен жақын қарым-қатынас орнатып, сәуір айында болашақтарын жоспарлауға кірісті. Геббельс күнделігіне былай деп жазды: "Біз бір-бірімізге салтанатты уәде бердік: Рейхті жаулағаннан кейін, біз күйеу мен әйел боламиз. Мен өте бақыттымын." Оның Теодор Хаус алаңындағы (кейін Рейхсканцлер алаңы деп аталды) пәтері Адольф Гитлер мен басқа да НСДАП шенеуніктерінің жиналатын сүйікті орнына айналды. Қыркүйек айында Геббельс пен Магданың арақатынасы қиындыққа тап болды. Геббельс көбінесе қызғанышпен күйінсе, Гитлердің Магдаға деген әуестігіне алаңдады. Магда тойды ертерек өткізуге шешім қабылдады және жұбайлар 1931 жылдың 19 желтоқсанында Гитлердің куәгерлігімен үйленді. Отто Вагенердің айтуынша, Магданың Геббельске үйленуі белгілі бір дәрежеде ұйымдастырылған; Гитлер үйленбейтін ниетте болғандықтан, ол жетекші және көзге түсетін нацистік шенеуніктің әйелі ретінде "Үшінші рейхтің бірінші ханымы" рөлін орындай алатыны ұсынылды. Магда амбициялы, әлеуметтік байланыстары бар және жоғары сыныптық мінез-құлқымен ерекшеленетін әйел болды, бұл Геббельстің ынтасын арттырған болуы мүмкін. Геббельстің өмірбаяуын жазған Питер Лонгерих осы "сенімді" тұжырымға келісті. Мейснер Гитлердің (Магдаға әсерленгенімен) бастапқыда жұбайлардың өте жақын досы болғанын айтады. Гитлер Геббельстің алты баласын жақсы көріп, олардың Берлиндегі пәтерінде демалуды ұнатты, онда ол жиі түнгі уақытта келіп, Геббельспен отырып, 1932 жылы туған кішкентай Хельганы құшағына алып әңгімелесетін. Осылайша Магда Гитлермен тығыз қарым-қатынас орнатып, оның әйел достарының кішкентай тобына кірді. Ол режимнің бейресми өкілі ретінде жұмыс істеп, Германияның түкпір-түкпірінен үй шаруасы және бала тәрбиесі туралы сұрақтары бар әйелдерден хаттар алды. 1933 жылдан кейін Геббельс отбасы жоғары әлеуметтік статусына сай келетін сәнді өмір салтына бейімделді. Олардың Берлиндегі Геринг көшесіндегі үйін Альберт Шпеер жөндеп, көктем мен жазды Кладоуда өткізді. 1936 жылы олар Шваненвердер аралында вилла сатып алды, ал кейіннен Бранденбургтегі Вандлицке жақын орналасқан Богензееде тағы бір вилла сатып алды. Жозеф пен Магда Геббельстің алты баласы болды: Хельга (1932), Хильда (1934), Гельмут (1935), Холде (1937), Хедда (1938) және Хайде (1940). Жозеф Геббельс некеде көптеген махаббат оқиғаларына араласқан. 1936 жылы Геббельс чех актрисасы Лида Бааровамен танысып, 1937 жылдың қысында онымен құштарлықпен қарым-қатынас бастады. Магда 1938 жылдың 15 тамызында Гитлермен осы жағдай туралы ұзақ әңгімелесті. Өзінің жоғары лауазымды министріне қатысты дау-дамаға төзуге дайын болмаған Гитлер Геббельске қарым-қатынасты тоқтатуды бұйырды. Содан кейін Геббельс пен Магда қыркүйектің соңына дейін бітімге келгендей болды. Осыдан кейін жұбайлар тағы да ұрысып, Гитлер тағы да араласып, олардың бірге болуын талап етті. Гитлер 1938 жылдың қазан айында келісіп алған жұбайлармен бірге суретке түсіп, оны жариялады. Магданың да қарым-қатынастары болды, соның ішінде 1933 жылы Курт Людекемен және 1938 жылы Карл Ханкемен болған қарым-қатынастар.

In 1930, Magda attended a meeting of the Nazi Party where she was impressed by one of the speakers, Joseph Goebbels, then the Gauleiter of Berlin. She joined the party on 1 September 1930, and did some volunteer work, although she has not been characterized as politically active. From the local branch, Magda moved to the party headquarters in Berlin and for a brief period became secretary to Hans Meinshausen, Goebbels' deputy, before being invited to take charge of Goebbels' own private papers. She and Goebbels became romantically involved while on a short trip with friends to Weimar in February 1931. A relationship began and by April they began making plans for their future together. Goebbels wrote in his diary, "We have made a solemn vow to each other: When we have conquered the Reich, we will become man and wife. I am very happy." Her flat on Theodor Heuss Platz (then named the Reichskanzlerplatz) soon became a favourite meeting place for Adolf Hitler and other NSDAP officials. By September, the Goebbels relationship was experiencing problems. Goebbels was often jealous, and had some concern over the fact that Hitler had grown fond of Magda. Magda decided to advance their wedding date, and the couple were married on 19 December 1931, with Hitler as a witness. Otto Wagener claims that Magda's marriage to Goebbels was somewhat arranged; since Hitler intended to remain unmarried, it was suggested that as the wife of a leading and highly visible Nazi official she might eventually act as "first lady of the Third Reich". Magda was an ambitious woman with social connections and upper class bearing that may have influenced Goebbels' own enthusiasm. Goebbels biographer Peter Longerich concurred with this "plausible" conclusion as well. Meissner contends that Hitler (though undoubtedly impressed by Magda) was an exceptionally close friend of the couple in the early days. Hitler grew very fond of the Goebbels' six children and enjoyed staying at their Berlin apartment, where he could relax and would often arrive there late at night, sitting and talking with Goebbels, with their baby Helga (born 1932) on his lap. Magda had thus a close relationship with Hitler, and became a member of his small coterie of female friends. She acted as an unofficial representative of the regime, receiving letters from all over Germany from women with questions about domestic matters or child custody issues. After 1933, the Goebbels family became accustomed to the luxurious lifestyle which went with their high social position. Their Berlin home on Göringstrasse was remodeled by Albert Speer and they spent the spring and summers in Kladow. In 1936, they bought a villa on Schwanenwerder island and later another at Bogensee near Wandlitz in Brandenburg. Joseph and Magda Goebbels had six children: Helga (1932), Hilde (1934), Helmut (1935), Holde (1937), Hedda (1938), and Heide (1940). Joseph Goebbels had many affairs during the marriage. In 1936, Goebbels met the Czech actress Lída Baarová and by the winter of 1937 began an intense affair with her. Magda had a long conversation with Hitler about the situation on 15 August 1938. Unwilling to put up with a scandal involving one of his top ministers, Hitler demanded that Goebbels break off the relationship. Thereafter, Goebbels and Magda seemed to reach a truce until the end of September. The couple had another falling out at that point, and once again Hitler became involved, insisting the couple stay together. Hitler arranged for publicity photos to be taken of himself with the reconciled couple in October 1938. Magda also had affairs, including relationships with Kurt Ludecke in 1933 and Karl Hanke in 1938.

Соғыс жылдары

Соғыс басталғанда Магданың алғашқы некесінен туған ұлы Харальд Квант Люфтваффе ұшқышы болып, майданда соғысты. Ал ол үйде, Қызыл Крест медбикесінің курсын бітіріп, «Телефункен» электроника компаниясында жұмыс істеп, патриоттық ана бейнесін сақтады. Ол әріптестері сияқты автобуста жұмысқа барып тұратын. Жүрегі нашар және денсаулығы күшті болмағандықтан Магда жиі ауырып, ұзақ уақыт емделуге мәжбүр болды. Соғыстың аяғына қарай, ол ауыр депрессия мен тригеминальды нейралгиядан да зардап шеккені белгілі. Бұл жағдай бет жүйкесіне әсер етеді, көбінесе қауіпсіз болғанымен, қатты ауырсынуға және емдеуге қиындық тудыруы мүмкін. Осының салдарынан ол көбінесе төсекке жатып, 1944 жылдың тамызына дейін ауруханаға түсіп жатты.

Өлім

1945 жылдың сәуір айының соңында Кеңес Қызыл Армиясы Берлинге кірді, ал Гёббельс отбасы рейхс-канцелярия бағының астындағы төменгі Фюрер-бункерге қосылған Ворбункерге қоныс аударды. Магда Солтүстік Африкада тұтқын лагерінде отырған ұлы Харальдқа қоштасу хат жазды: Сүйікті ұлым! Фюрер бункерінде біз алты күн болдық, әкем, алты іні-қарындасың және мен, ұлттық-социалистік өмірімізді бірден-бір абыройлы аяқтау үшін. Сен анаңды білесің ғой, біз бір қаннанмыз, мен үшін бұл жерде ешқандай күмән болған жоқ. Біздің керемет идеямыз құрып кетті, соған қоса мен өмірде көрген барлық әдемі, керемет нәрселер де құрып кетті. Фюрер мен ұлттық социализмнен кейінгі әлемде өмір сүрудің қажеті жоқ, сондықтан мен балаларды өзіммен бірге алып кеттім, өйткені олар келесі өмірге тым жақсы, және оларға құтқарылуды бергенде, мейірімді Құдай мені түсінеді. Балалар керемет, ешқашан шағымдану немесе жылау сөздері жоқ. Шабуылдан бункер дірілдеп тұр. Үлкендер кішілерді қорғайды, олардың болуы - бата, олар Фюрердің күлкісін де көтереді. Құдай маған ең соңғы әрі ең қиын іс-әрекетті атқаруға күш-қуат берсін. Бізге тек бір ғана мақсат қалды: тіпті өлгенде де фюрерге адалдық. Харальд, менің сүйікті ұлым, мен саған өмірімнен үйренген нәрсені тапсырғым келеді: адал бол! Өзіңізге, халқыңызға және еліңізге адал болыңыз. Бізді мақтан тұтыңыз және бізді жақсы есте сақтауға тырысыңыз. Гёббельс Гитлердің 29 сәуірдегі өсиеттеріне қосымша жазбаны енгізді, ол Берлиннен кету бұйрығына бағынбайтынын айтты, "адамгершілік және жеке адалдық себептерімен". Сонымен қатар, ол Магда мен олардың балаларының Берлинден кетуден бас тартуын және бункерде өлу туралы шешімін қолдағанын айтты. Кейін ол бұл пікірін балалардың өздері үшін сөйлеуге жеткілікті жаста болса, шешімді қолдайтынын айтып түсіндірді. Магда Гитлер мен Ева Браунды 30 сәуірде түстен кейін өз-өзіне қол жұмсамас бұрын соңғылардың бірі болды. Келесі күні, 1 мамырда, Магда мен Джозеф СС-тің стоматологы Гельмут Кунцке алты баласына морфинді инъекция жасауға жағдай жасады, содан кейін олар ес-түссіз қалған кезде әрқайсысының аузына цианид ампуласын шауып тастауға болады. Кейінірек Кунц балаларға морфин инъекцияларын бергенін, бірақ цианидті Магда мен СС Obersturmbannführer Людвиг Штумпфеггер (Гитлердің жеке дәрігері) қолданғанын айтты. Жазушы Джеймс П. О'Доннелл, Стюмпфеггер балаларды есірткіге салыстырған болса да, Магда оларды өзі өлтірді деген қорытындыға келді. Оның айтуынша, куәгерлер бұл оқиғаға Стампфеггерді кінәлаған, өйткені ол келесі күні қайтыс болғандықтан, ыңғайлы нысана болған. Сонымен қатар, О'Доннеллдің айтуынша, Стампфеггер өлім кезінде мас болғандықтан, сенімді рөл атқарған болуы мүмкін. Магда балаларының өлімін бір ай бұрын ойлап, талқылаған көрінеді. Досы және қайын інісі (алғашқы некеден) Эло Куандттың айтуынша, ол оған бәрі у ішіп жатыр деп айтты. Біз неміс халқынан қорқынышты нәрселерді талап еттік, басқа халықтарға аяусыз қатыгездікпен қарадық. Бұл үшін жеңімпаздар толықтай кек алады. Бізді қорқақ деп ойласын деп, оларға жол бере алмаймыз. Басқалардың бәрі өмір сүруге құқылы. Бізде бұл құқық жоқ, біз оны жоғалттық. Мен өзімді жауаптымын. Мен оған тиесілімін. Мен Гитлерге және ұзақ уақыт бойы Иосиф Геббельске сендім. Егер мен тірі қалсам, мені дереу тұтқындап, Иосиф туралы тергеуден өткізулері керек. Егер мен ақиқатты айтсам, оның қандай адам болғанын көрсетуім керек. Кәрсеу артында не болғанын айтып беруім керек. Сонда кез келген абыройлы адам менден жиреніске ұшырап, бұрылып кетер еді. Оның істегенін қорғап, жауларына ақтап, шын жүректен оның мүддесін қорғап сөйлеу - менің ар-ойымға қайшы келетін іс. Көріп отырғаныңыздай, Эло, менің өмір сүруім мүмкін емес. Біз балаларды өзімізбен бірге аламыз, олар өте жақсы, алда тұрған әлемге өте сүйкімді. Болашақта Жозеф Германияның ең ірі қылмыскерлерінің бірі ретінде танылады. Оның балалары күнделікті соны еститін, адамдар оларды қорлайтын, менсінбей, қорлайтын. Олар оның күнәларының ауырлығын көтереді, ал олар үшін қайырымдылық жасалады. Мен сізге сол кезде Фюрердің Мюнхендегі "Анаст" кафесінде еврей баласын көрген кезде не дегенін ашық айттым. Естеріңізде ме? Ол оны қабырғадағы құрт сияқты жалпақ қылып ұрып тастағысы келетінін. Мен оған сенбедім және бұл тек қозғайтын әңгіме деп ойладым. Бірақ ол шын мәнінде кейін жасады. Бәрі өте қорқынышты болды. Магда Альберт Шпер сияқты бірнеше ұсыныстан бас тартты, балаларды Берлиннен құпия шығаруға, отбасы күйеуінің жанында болуы керек деп талап етті. Фюрер-бункерде ол Гитлердің хатшысы Траудл Юнгеге "Мен балаларымның ұятқа батып, масқараланғаннан гөрі өлгенін қалаймын. Соғыстан кейін Германияда балаларымның тірі қалуға ешқандай мүмкіндігі жоқ" деп сенім білдірді. Гитлердің бункерінен соңғы аман қалған Рохус Миш ББС-ке осылай айтты: Гитлердің өлімінен кейін Гёббельс әйелі балаларымен бірге бункерге келді. Ол оларды өлтіруге дайындала бастады. Ол мұны сыртта жасай алмайтын, себебі басқа адамдар оны тоқтатар еді. Сондықтан ол төменге келді, себебі ешкімге бункерге кіруге рұқсат берілмеген. Ол оларды өлтіру үшін әдейі төменге келді. Магда қыздарға ұзын ақ түсті көйлектер кигізді. Содан кейін ол олардың шашын жұмсақ етіп тарады. Миш жұмысына назар аударуға тырысты, бірақ не боларын білді. Содан кейін Магда балалармен бірге Ворбункерге қайтып келді. Біршама уақыттан кейін Вернер Науман Фюрер-бункерге түсіп, Мишке Гитлердің жеке дәрігері, доктор Штумпфеггер балаларға "тәттіленген" нәрсе бергенін айтты. Шамамен екі сағаттан кейін Магда жалғыз басымен Фюрер-бункерге қайтып келді. Ол өте әлсіз көрінді, көзі қызыл, беті "мұздаған" еді. Ол үстелге отырып, карточка ойынын ойнай бастады. Содан кейін Гёббельс оған келді, бірақ сол кезде ештеңе демеді. Балалары өлгеннен кейін Магда мен Джозеф Гёббельс канцелярия бағына шығып, өз-өзіне қол жұмсады. Осы оқиға туралы бірнеше әртүрлі мәліметтер бар. Бір мәлімет бойынша, олар Гитлер жерленген жерге жақын цианид ампуласын шағып, дереу көмекші атып тастады. Гёббельстің СС-тің адъютанты Гюнтер Швэгерман 1948 жылы олардың бағырдан шығып, канцелярия бағына шыққандарын куәландырды. Ол баспалдақта күтіп тұрып, оқ атылғанын естіді. Содан кейін Швэгерман қалған баспалдақтарды көтеріліп, сыртқа шықты, онда олардың өлі денелерін көрді. Гёббельстің бұрынғы бұйрығына сәйкес, Швэгерман СС салдатынан Гёббельстің денесіне бірнеше оқ атты, ол қимылдамады. Денелерді бензинмен шашыратып, жаққан, бірақ қалдықтары толықтай өртенбеді және жерленбеді. Шарланған денелер 2 мамыр күні 1945 жылы Кеңес әскерлерімен табылған. Магданың жүзі күйіп, күйіп кеткен, күйіп кеткен. Советтік сарапшылардың мәліметі бойынша, оның жақ сүйектері мен тіс қалдықтары "ауыз қуысында бөлініп кеткен". Балалар Ворбункерде түнгі көйлектерін киіп, қыздарының шаштарына лента байланған күйде табылған. Гёббельс отбасының, генерал Ганс Кребс және Гитлердің иттілерінің қалдықтары бірнеше рет жерленіп, қайта қазылды. Соңғы жерлеу 1946 жылдың 21 ақпанында Магдебургтегі СМЕРШ нысанында болды. 1970 жылы КГБ директоры Юрий Андропов қалдықтарды жою операциясын санкциялады. 1970 жылдың 4 сәуірінде советтік КГБ тобы егжей-тегжейлі жерлеу карталарын пайдаланып бес...

In late April 1945, the Soviet Red Army entered Berlin, and the Goebbels family moved into the Vorbunker, connected to the lower Führerbunker under the Reich Chancellery garden. Magda wrote a farewell letter to her son Harald, who was in a POW camp in North Africa:Harald! My beloved son! By now we have been in the Führerbunker for six days already—daddy, your six little siblings and I, for the sake of giving our national socialistic lives the only possible honourable end You shall know that I stayed here against daddy's will, and that even on last Sunday the Führer wanted to help me to get out. You know your mother—we have the same blood, for me there was no wavering. Our glorious idea is ruined and with it everything beautiful and marvelous that I have known in my life. The world that comes after the Führer and national socialism is not any longer worth living in and therefore I took the children with me, for they are too good for the life that would follow, and a merciful God will understand me when I will give them the salvation The children are wonderful there never is a word of complaint nor crying. The impacts are shaking the bunker. The elder kids cover the younger ones, their presence is a blessing and they are making the Führer smile once in a while. May God help that I have the strength to perform the last and hardest. We only have one goal left: loyalty to the Führer even in death. Harald, my dear son—I want to give you what I learned in life: be loyal! Loyal to yourself, loyal to the people and loyal to your country Be proud of us and try to keep us in dear memory

Goebbels added a postscript to Hitler's last will and testament of 29 April stating that he would disobey the order to leave Berlin, "[f]or reasons of humanity and personal loyalty". Further, he stated that Magda and their children supported his refusal to leave Berlin and his resolution to die in the bunker. He later qualified this by stating that the children would support the decision [to commit suicide] if they were old enough to speak for themselves. Magda was among the last to see both Hitler and Eva Braun before they committed suicide on the afternoon of 30 April. On the following day, 1 May, Magda and Joseph arranged for SS dentist Helmut Kunz to inject their six children with morphine so that when they were unconscious, an ampule of cyanide could be then crushed in each of their mouths. Kunz later stated he gave the children morphine injections, but it was Magda and SS Obersturmbannführer Ludwig Stumpfegger (Hitler's personal doctor) who administered the cyanide. Author James P. O'Donnell concluded that although Stumpfegger was probably involved in drugging the children, Magda killed them herself. He surmises that witnesses blamed the deaths on Stumpfegger because he was a convenient target, having died the following day. Moreover, as O'Donnell states, Stumpfegger may have been too intoxicated at the time of the deaths to have played a reliable role. Magda appears to have contemplated and talked about killing her children a month in advance. According to her friend and sister in law (from her first marriage) Ello Quandt, she told her that they were all going to take poison. We have demanded monstrous things from the German people, treated other nations with pitiless cruelty. For this the victors will exact their full revenge we can't let them think we are cowards. Everybody else has the right to live. We haven't got this right—we have forfeited it. I make myself responsible. I belonged. I believed in Hitler and for long enough in Joseph Goebbels Suppose I remain alive, I should immediately be arrested and interrogated about Joseph. If I tell the truth I must reveal what sort of man he was—must describe all that happened behind the scenes. Then any respectable person would turn from me in disgust. It would be equally impossible to do the opposite—that is to defend what he has done, to justify him to his enemies, to speak up for him out of true conviction That would go against my conscience. So you see, Ello, it would be quite impossible for me to go on living. We will take the children with us, they are too good, too lovely for the world which lies ahead. In the days to come Joseph will be regarded as one of the greatest criminals that Germany has ever produced. His children would hear that said daily, people would torment them, despise and humiliate them. They would have to bear the burden of his sins and vengeance would be wreaked on them It has all happened before. You know how I told you at the time quite frankly what the Führer said in the Café Anast in Munich when he saw the little Jewish boy, you remember? That he would like to squash him flat like a bug on the wall I couldn't believe it and thought it was just provocative talk. But he really did it later. It was all so unspeakably gruesome

Magda appears to have refused several offers, such as one by Albert Speer, to have the children smuggled out of Berlin and insisted that the family must stay at her husband's side. In the Führerbunker she confided to Hitler's secretary Traudl Junge, that "I would rather have my children die, than live in disgrace, jeered at. My children stand no chance in Germany after the war". The last survivor of Hitler's bunker, Rochus Misch, gave this account of the events to the BBC:

Straight after Hitler's death, Mrs. Goebbels came down to the bunker with her children. She started preparing to kill them. She couldn't have done that above ground—there were other people there who would have stopped her. That's why she came downstairs—because no one else was allowed in the bunker. She came down on purpose to kill them. Magda helped the girls change into long white nightgowns. She then softly combed their hair. Misch tried to concentrate on his work, but he knew what was going to happen. Magda then went back up to the Vorbunker with the children. Shortly thereafter, Werner Naumann came down to the Führerbunker and told Misch that he had seen Hitler's personal physician, Dr Stumpfegger, give the children something "sweetened" to drink. About two hours later, Magda came back down to the Führerbunker, alone. She looked very pale, her eyes very red and her face was "frozen". She sat down at a table and began playing patience. Goebbels then came over to her, but did not say a word at that time. After their children were dead, Magda and Joseph Goebbels walked up to the garden of the Chancellery, where they committed suicide. There are several different accounts of this event. One account was that they each bit on a cyanide ampule near where Hitler had been buried, and were given a coup de grâce immediately afterwards. Goebbels' SS adjutant Günther Schwägermann testified in 1948 that they walked ahead of him up the stairs and out into the Chancellery garden. He waited in the stairwell and heard the shots sound. Schwägermann then walked up the remaining stairs and, once outside, saw their lifeless bodies. Following Goebbels' prior order, Schwägermann had an SS soldier fire several shots into Goebbels' body, which did not move. The bodies were then doused with petrol, but the remains were only partially burned and not buried. The charred corpses were found on the afternoon of 2 May 1945 by Soviet troops. Magda's face was unrecognizable compared to that of her husband. According to the purported Soviet autopsy of her body, her jawbones and dental remains were found "detached in the oral cavity". The children were found in the Vorbunker dressed in their nightclothes, with ribbons tied in the girls' hair. The remains of the Goebbels' family, General Hans Krebs, and Hitler's dogs were repeatedly buried and exhumed. The last burial was at the SMERSH facility in Magdeburg on 21 February 1946. In 1970, KGB director Yuri Andropov authorised an operation to destroy the remains. On 4 April 1970, a Soviet KGB team used detailed burial charts to exhume five wooden boxes at the Magdeburg facility. The remains from the boxes were burned, crushed, and scattered into the Biederitz river, a tributary of the nearby Elbe.