Кіріспе

Гудрод Оңшы (көне скандинав: Guðrøðr veiðikonungr, норвег: Gudrød Veidekonge, сөзбе-сөз Гудрод Оңшы патша; 820 ж. қайтыс болды), сондай-ақ Гудрод Ұлы (көне скандинав: enn gǫfugláti, норвег: den gjeve) деп те аталады, – 9 ғасырдың басындағы норвегиялық сагаларда норвегиялық ұсақ патша ретінде бейнеленген аңыздық кейіпкер. Сагалар бойынша ол Қара Хафданның әкесі, демек Норвегияның біріккен алғашқы патшасы Харальд Пәлінің атасы болды. Қазіргі тарихшылар оны Харальд пен Хафданның басқа ата-бабаларына қарағанда көбірек мифтік тұлға деп санайды және оны тарихи тұрғыдан анықтау мүмкін емес. Тарихшылар оны сол дәуірдегі әртүрлі тарихи тұлғалармен сәйкестендіруге тырысатын бірнеше ұсыныс жасады.

Аңыз

Гудрод кейбір көне мәтіндерде Уппландтың патшасы ретінде суреттелген болса, Снори оның патшалық иеліктері Вестфолдта екенін жазады. Уппланд корольдері термині Уппсаладағы Уппландтағы Корольдердің Ұлы Жиналысына қатысты болуы мүмкін, ол Швецияның Бірлестігін қамтиды, оған даниялықтар, финдер, норвегтер, вендтер және тағы да басқалар кіреді. Жоғарғы патша Гудрод алғаш Альфхайм (қазіргі Бохуслан) патшасы Альфариннің қызы Альфхильдке үйленді. Гудрод Вингюльмарк провинциясының жартысын мұра етті. Олардың Олаф Гирстад Альф есімді ұлы болды. Альфхильд қайтыс болғаннан кейін Гудрод өзінің адамдарын Агдер патшасы Харальд Гранроудқа жіберіп, оның қызы Ассаға үйленуді ұсынды. Харальд бас тартқанда Гудрод Асаны күшпен алуға шешім қабылдады. Олар түнде келді. Харальд өзіне шабуыл жасалғанын білгенде, адамдарын жинап, жақсы соғысты, бірақ ұлы Гирдпен бірге қаза тапты. Содан кейін Гудрод Асаны тұтқынға алып, оған үйленді. Олардың Қара Хафдан есімді ұлы болды. Күзде, Хафдан бір жасқа толғанда, Гудрод "Стивлесунд" деп аталатын белгісіз жерде той өткізді. Ол өте мас еді және кешке кемеден кетуге бара жатқанда, бір кісі Гудродты найзамен қағып өлтірді. Гудродтың адамдары өлтірушіні бірден өлтірді, ол Ассаның жеке ісімен жүретін адам екені анықталды. Аса оның өз атынан әрекет еткенін мойындады. Гудрод өлтірілгеннен кейін Аса 1 жастағы Хафданды алып, Хафдан өскен Агдерге оралды.

Басқа дереккөздер

Краг, К. Инглингатал және Инглингасага: тарихи көздерді зерттеу (Осло, 1991)
Сальвесен, А., ауд. Норвегия тарихы; Historia Norvegiae (Осло, 1978)