Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Норби – Джанет Азимов пен Исаак Азимов құрастырған ойдан туған робот. Ол өзінің «Норби хроникалары» балалар ғылыми-фантастикалық кітаптар сериясының басты кейіпкері. Оның тұңғыш рет пайда болуы 1983 жылы жарық көрген «Норби, шатасқан робот» кітабында болды, барлығы ол «Норби» сериясындағы 11 романның ішінде кездеседі. Исаак Азимовтың сөзіне сүйенсек, Джанет Азимов жұмыстың 90 пайызын орындаса да, оның «аты кітап сатылымын арттыру үшін қажет болды [және ол] қолжазбаны қарап, оны біршама жетілдірді».
Norby is a fictional robot created by Janet Asimov and Isaac Asimov who stars in his own series of children's science fiction books, The Norby Chronicles. His first appearance was in the 1983 book Norby, the Mixed Up Robot, in total he appeared in 11 novels in the 'Norby' series. According to Isaac Asimov, although Janet Asimov did 90% of the work, his "name was wanted on the book for the betterment of sales [and he] went over the manuscript and polished it a bit."
Шығуы, сыртқы келбеті және қабілеттері
Норби бастапқыда «Іздеуші» деп аталған робот еді, оны Жамия планетасындағы Mentor First роботы жасады. Менторлардың роботтары отын таусылуына байланысты өшірілу қаупі туғанда, «Іздеуші» Басқалар, менторлардың жасаушылары жіберген уәде етілген жанармай құю кемесін табу үшін жіберілді. Кішкентай робот кемені табуға сәтті жетті, бірақ оны Жамияға қайтара алмай, Жердің астероидтар белдеуіне құлады. Құлау салдарынан «Іздеуші» қозғалмай қалды, бірақ көп жылдардан кейін оны McGillicuddy есімді құтқарушы және өнертапқыш тапты. МакГилликуддидің өзі де робот жасаушы еді, бірақ оның жасаған роботтары Менторлардың роботтарына қарағанда қарапайымрақ болды. Оның зақымдалған роботтарының бірі бастапқыда Норбтың шегелерін сақтаған бөшкеден жасалды, кейіннен бұл Норбидің атына негіз болды. МакГилликудди «Іздеушінің» бөліктерін өзінің зақымдалған роботын жөндеу үшін пайдаланды. Норби ақырында қолданылған роботтар дүкеніне түсті, онда ол оқытушы робот іздеген ғарыш кадеті Джефферсон Уэллске сатылды. Норбидің денесі оның бастапқы шығу тегін, яғни бөшкеден жасалғанын көрсетеді, ал оның қолдары кері тартылатын және екі жақты алақандары (және екі бас бармағы) бар. Оның басы төрт көзбен дөңгелек, әр жағында екеуі, ал үстіңгі бөлігі күмбез тәрізді, оны бөшкесіне қайта тарта алады. Оның аяқтары да созылып, қысқаруы мүмкін. Норби тенор дауысымен сөйлейді, бірақ жанасу арқылы телепатиялық байланысқа түсе алады. Норбиде кішкентай антигравитациялық құрылғы бар, ол оған ауада сүзуге мүмкіндік береді. Ол сондай-ақ гиперғарыш арқылы саяхаттауға қабілетті, бірақ оның навигациялық қабілеттері кейде сенімсіз болады. Сонымен қатар, ол гиперғарыш арқылы уақытқа саяхаттай алады. Норбидің көптеген мүмкіндіктері оны ғалымдардың, армияның және оны бөлшектеп зерттегісі келетін заңсыз өнертапқыштар гильдиясының назарына түсіреді.
Norby was originally a robot named the Searcher, created by the robot Mentor First on the planet Jamya. When the Mentor's robots were in danger of deactivation due to exhausting their fuel, the Searcher was deployed in order to find a promised refueling ship sent by the Others, the creators of the Mentors. The small robot succeeded in locating the ship, but before he could warp it back to Jamya, it crashed in Earth's asteroid belt. The impact of the crash also rendered the Searcher immobile, until the ship was discovered many years later by a salvager and inventor named McGillicuddy. McGillicuddy was a robot maker himself, albeit his were of cruder design than the Mentor's. One of his damaged robots was created from a tubby barrel that originally contained Norb's Nails, later becoming the basis for Norby's name. McGillicuddy used the Searcher's parts to repair his damaged robot. Norby eventually fell into the possession of a used robot shop where he was sold to Jefferson Wells, a space cadet looking for a teaching robot. Norby's body reflects his outer origins as a barrel, while his arms are retractable and have double sided palms (and two thumbs). His head is round with four eyes, two on each side, and the top is a dome which he can retract into his barrel. His feet are also extendable/retractable. Norby has a tenor voice but can communicate through telepathy by touch. Norby is equipped with a miniature anti gravity device allowing him to float. He also possesses the ability to travel through hyperspace, although his navigating abilities are sometimes unreliable. He also has the capability to travel through time via hyperspace. Norby's many features make him a target for scientists, the army, and the rogue Inventor's Guild who wish to disassemble and study him.
Батырлық ерліктер
Бірінші Норби кітабында, «Норби, шатасқан робот», Норби мен оның иесі Джефферсон Уэллс күн жүйесін басып алудан зұлым Инг-Міннетсізді тоқтатады. Екінші кітапта, «Норбидің тағы бір құпиясы», Норби мен Джефф Норбидің жасаушысы, Бірінші кеңесшінің психикалық денсаулығын қалпына келтіру үшін Джамия планетасына сапар шегеді. Олар Жаминнің ақылды айдаһарларын биоинженерлік жолмен жасаған Басқалар тайпасы туралы біледі. Үшінші кітап, «Норби және жоғалған ханшайым», Изз планетасы мен оның жер аударылған адамдарымен таныстырады. Норби мен серіктері ән сайысына дайындалып жатқанда, олар Иззге барады, онда ханшайым Ринда жалғыз Иззиан гиперғарыштық кемесін Мелодияға алып кеткенін біледі. Норби, Джефф, Фарго, Йобо және Олбани планетаға құтқару миссиясына барады, бірақ жергілікті жәндіктердің тұтқынына айналады. Төртінші кітап, «Норби және басып кірушілер», Норби мен Джеффті «Басып кірушілер» деп аталған, шар тәрізді шетелдіктерге қарсы қояды. Басып кірушілер кітаптың басында Ұлы Аждаһаны ұрлап алып, оны өздерінің туған жеріндегі су асты хайуанаттар бағына орналастырады. Докоза атты ақылды жүзім Джефф пен Норбидің құтқару миссиясын бұзуға тырысады, бірақ олар Ұлы Аждаһаны босатып, Докозаны Мелодия планетасында қалдырады. Бесінші кітап, «Норби және королеваның мойын алқасы», Норби мен Джеффті Мари Антуанеттің де қатысқан уақыт саяхаты құрылғысын қолдана отырып, Француз революциясына жібереді. Бастилиядан қашып шыққаннан кейін Норби мен Джефф Марсель есімді французды уақыт арқылы шалқалап саяхатқа алып, құрылғының шығу тегін табуға тырысады. Джефф осы кітапта Басқалар кеңесімен кездеседі. Алтыншы кітапта, «Норби зұлымды табады», Ингтың екінші жағы - клоун Тризи кейіпкері таныстырылады. Бұл кітапта Инг/Тризи Перраны сиқырлы шоуда ұрлап, оны ғаламда жалғыз қалған нәрсе ретінде қалдыратын суперобмба жасау үшін пайдалануға тырысады. Оның орнына ол басқа шындыққа портал ашады, онда ағаштар сияқты Master Cult (MC) билік етеді және оларды Күн жүйесіне алып келеді, онда олар Жерді жаулап алуға кіріседі. Жетінші кітапта, «Норби Жерге оралады», Норби өзінің шығу тегі туралы, сондай-ақ оны қазіргі түріне айналдырған саяхатшы МакГилликуддидің тағдыры туралы біледі. Сегізінші кітапта, «Норби мен Йобоның Ұлы оқиғасы», Норби мен Джефф Әдмирал Йобомен бірге ежелгі Африкаға қашып кетеді. Тоғызыншы кітапта, «Норби және ең көне айдаһар» оқиғасы, шамамен, Джамия планетасында өтеді, оған ақылды бұлттың шабуылы төніп тұр. Атауындағы айдаһар Ұлы айдаһардың (Жамияның қазіргі билеушісі) анасы Жесір айдаһарға қатысты. Оныншы кітап, «Норби және сарай шуағы», тағы да Изз планетасында орын алады және үшінші рет зұлым Инг пайда болады. Серияның соңғы кітабы, «Норби және қорқынышты такси», алғаш рет «Норби Жерге оралады» кітабында таныстырылған ақылды такси Лиззиге арналған. Олар тарихты өзгертуді қалайтын Ұлы Гаркті тауып, тоқтатулары керек.
In the first Norby book, Norby, the Mixed Up Robot, Norby and his owner Jefferson Wells stop the villain Ing the Ingrate from taking over the Solar System. In the second book, Norby's Other Secret, Norby and Jeff travel to the planet Jamya to restore the mental health of Norby's creator, Mentor First. Along the way they learn about the Others, a race that bio engineered the intelligent Jamyn dragons. The third book, Norby and the Lost Princess, introduces the planet Izz and its displaced human settlers. While Norby and company prepare for a singing contest, they go to Izz where they find out that Princess Rinda has taken the only Izzian hyperspace ship to Melodia. Norby, Jeff, Fargo, Yobo, and Albany go to the planet on a rescue mission only to be imprisoned by the native insect life. The fourth book, Norby and the Invaders, pits Norby and Jeff against a race of balloon shaped aliens nicknamed the Invaders. The Invaders kidnap the Grand Dragon at the novel's outset and place her in an underwater zoo on their homeworld. An intelligent vine named the Dookoza attempts to thwart a rescue mission by Jeff and Norby, but they end up freeing the Grand Dragon and leaving the Dookoza on the planet Melodia. The fifth book, Norby and the Queen's Necklace sends Norby and Jeff to the French Revolution using the Queen's Necklace, a time travel device that also involved Marie Antoinette in a scandal. After escaping the Bastille, Norby and Jeff take a Frenchman named Marcel on a wild romp through time as they attempt try to find the origin of the device. Jeff meets a council of the Others in this book. The sixth book, Norby Finds a Villain introduces the character of Threezey the Clown, the alter ego of Ing. In this book, Ing/Threezey kidnaps Pera at a magic show and tries to use her to create a superbomb that will leave him as the only thing left in the universe. He instead opens a portal to another reality where the tree like Master Cult (MC) rule, and accidentally bring them to the Solar System where they proceed to conquer Earth. In the seventh book, Norby Down to Earth, Norby learns about his origins as well as the fate of the spacer McGillicuddy, who converted him to his current form. The eighth book, Norby and Yobo's Great Adventure, finds Norby and Jeff stranded in ancient Africa with Admiral Yobo. The ninth book, Norby and the Oldest Dragon, takes place almost entirely on the planet Jamya, which is being menaced by an attack from an intelligent cloud. The dragon in the title refers to the Dowager Dragon, mother of the Grand Dragon (the current ruler of Jamya). The tenth book, Norby and the Court Jester, is set once more on the planet Izz and brings back the villain Ing for a third appearance. The final book in the series, Norby and the Terrified Taxi, centers around Lizzie, an intelligent taxi first introduced in Norby Down to Earth. They must find and stop Garc the Great who wants to change history.
Қайталанатын таңбалар
Джефферсон "Джефф" Уэллс: Ғарыш академиясының 14 жасар курсанты, Джефф Норбидің "иесі" және серіктесі. Джефф бастапқыда Норбиді адмирал Йободан алған қарыздың көмегімен Марстың суахили тілін сабаққа үйрену үшін сатып алады ("Норби, аралас робот"). Оның ағасы Фарго оның қамқоршысы болып табылады, өйткені олардың ата-аналары Джефф 10 жаста болғанда қайтыс болды. Фарли Гордон "Фарго" Уэллс: Ғарыш командасының адмирал Борис Йобоның құпия агенты. Ылдам, сүйкімді, музыкаға бейім және сәл тәкаппар, ол алғашқы кітапта Олбэнни Джонспен кездеседі, ал кейінгі романдарында оған үйленеді. Фарго Джеффтен он жас үлкен және оның қамқоршысы болып табылады. Адмирал Борис Йобо: Джефтің командалық офицері және Фаргоның бастығы, Йобоның үлкен асқынышы бар және тамаққа деген үлкен құштарлығы бар. Йобо Джефке Норбиді сатып алу үшін ақша берді. Ғарыш командасындағы жоғары дәрежесіне байланысты, Йобо Норби оны алып баратын кез келген әлемге байланыс құралы ретінде айналады. Олбэнни Джонс: Полиция қызметкері және Манхэттен қаласы мэрінің қызы. Ол бірінші романда басқа полиция қызметкерлерінің көмегімен Ингпен күресті және ақырында Фаргоға үйленді. Заргл: Джамиядан шыққан айдаһар, Заргл – Ұлы Аждаһаның немере інісі. Заргл, оның анасы Зимен бірге Джефф пен Норбидің Джамияға ("Норби, аралас робот") алғашқы сапарында кездескен алғашқы айдаһарлар. Заргл Джефф пен Норбиге және олардың Джамиядан тыс кейбір оқиғаларына қосылды (әсіресе "Норби мен жоғалған ханшайым"). Mentor First: Ежелгі Джамин роботы, үш көзі мен төрт қолы бар, Mentor First Норбиді өзінің жаратушыларымен, "Басқалармен" байланыс орнату үшін жасады ("Норбидің басқа құпиясы"). Ментор Бірінші ұзақ уақыт бойы жалғыздық, уайым және жанармай құю мүмкіндігі болмағандықтан, ақылдан адасып кетті, бірақ ақырында Норби мен Джефтің арқасында толық сауығып кетті. Норби "Ментор Біріншіні" "Әке" деп атайды. Рембрандт: Төрт қолы, үш көзі бар "Басқа", қазіргі уақытта өмір сүреді (Норби мен Джефф өткенде және болашақта Басқалармен кездесті), Рембрандт бейнелеу өнерін зерттейді және жасайды. Ол компьютерлік И.И. басқаруындағы мұражай кемесінде тұрады. "Б" – "Сенің үлкен миың" дегенді білдіреді, Норби оған осы лақап есімді берді. Джефф оны Рембрандт деп атайды, өйткені оның шын есімі адамдар үшін айтуға болмайтын ("Норби зұлым адамды табады"). Ринда: 11 жасар Изздің мұрагерлік ханшайымы (Адамдар Басқалар Жерден алып кеткен планета). Ринда өзінің патшалық ықпалын пайдаланып, Изздің бірінші гиперғарыштық кемесіне отырды және ол қателікпен батырманы басып, Мелодия деп атаған планетаға алып барды. Бұл планетаның музыканы жақсы көретін шетелдік тұрғындары Ринданы қасиетті ағашқа қосты; ол біраз уақытқа ағаштың бөлігі болды, бірақ кейіннен адамдық тұлғасына қайта оралды ("Норби мен жоғалған ханшайым"). Ол Джеффке ғашық. Пера: Норбиге ұқсас робот, Пера бастапқыда Басқалар Мелодия планетасының пайда болуын бақылау үшін жасады ("Норби мен жоғалған ханшайым"). Мелодияның пайда болуымен Пераны құлатуды көздегенмен, Норби мен Джефф оны гиперғарышқа алып барып құтқаруға тырысты (планетаның айналасындағы электрондық өріске байланысты, Пера гиперғарышқа кіргенде оның жазба құрылғысын ұстап, Норби мен Джеффті құтқарып қалды). Пера Риндамен Иззде жолдас ретінде тұрды. Ол Threezy/Ing-тің ұрлауынан кейін, ол Master Cult ғаламды басып алуға мүмкіндік беретін өлшемдер аралық порталды ашты ("Норби зұлым адамды табады"). Пера өте байқалғыш, әрқашан шындықты айтуы керек. Ұлы Аждаһар: Джамияның билеушісі, Ұлы Аждаһар үлкен, патшалық және мақтауға ұнамайды. Лиззи: Норби мен достарын Манхэттенді аралап жүретін, сөйлейтін және ойланатын такси ("Норби Жерге түседі"; "Норби және қорқынышты такси"). Оның контурларын МакГилликудди түзеген, сондықтан ол Норбимен кейбір шығу тегі бар. Оола: Джефтің барлық мақсаттағы үй жануары ("Норбидің басқа құпиясы"). Ол жасыл түсті, әдетте мысыққа ұқсайды, бірақ айналасындағылардың қалауына сәйкес ауысуды өзгерте алады. Оның түрін биоинженерлік жағынан "Ментор Бірінші" жасады. Оола – вегетариан. Инг/Тризи: Сериалдың алғашқы зұлым кейіпкері, Инг өзінің Инграт тобымен "Норби, аралас робот" кітабында Күн жүйесінің билігін алуға тырысады. Норби оның алғашқы әрекетін тоқтағаннан кейін, ол кейіннен Тризи клоун ретінде қайта пайда болады, ол гиперғарышта бомбаны іске қосуға және ғаламды жоюға ниетті ("Норби зұлым адамды табады"). Ол Изз планетасында ("Норби және соттың шуарсы") соттың шуарсы ретінде аяқталады.
Jefferson "Jeff" Wells: A 14 year old cadet in the Space Academy, Jeff is Norby's "owner" and partner. Jeff originally purchases Norby, with the help of a loan from Admiral Yobo, to learn Martian Swahili for a class (Norby, the Mixed Up Robot). His brother Fargo serves as his guardian, as their parents died when Jeff was only 10. Farley Gordon "Fargo" Wells: a secret agent for Admiral Boris Yobo of Space Command. Handsome, charming, musical, and a bit arrogant, he dates Albany Jones in the first book, and married her in later novels. Fargo is ten years older than Jeff and serves as his guardian. Admiral Boris Yobo: Jeff's commanding officer and Fargo's boss, Yobo has a big appetite for adventure and a larger one for food. Yobo originally gave Jeff the money to buy Norby from a used robot shop. Due to his high rank in Space Command, Yobo tends to become a quasi liaison to whatever world Norby takes him. Albany Jones: A police officer and daughter of the Mayor of Manhattan. She fought Ing with the help of other police officers in the first novel and eventually marries Fargo. Zargl: A dragon from Jamya, Zargl is the great niece of the Grand Dragon. Zargl, along with her mother Zi, are the very first dragons Jeff and Norby meet on their first trip to Jamya (Norby, the Mixed Up Robot). Zargl has joined Jeff and Norby and some of their adventures outside of Jamya as well (particularly in Norby and the Lost Princess). Mentor First: An ancient Jamyn robot with three eyes and four arms, Mentor First constructed Norby as a way to contact his creators, the "Others," for supplies (Norby's Other Secret). Mentor First went insane for a long time, out of loneliness, worry, and lack of the ability to refuel, but eventually returned to full health thanks to Norby and Jeff. Norby refers to Mentor First as "Father." Rembrandt: A four armed, three eyed "Other" living in present time (Norby and Jeff have also met Others in the past and future), Rembrandt studies and creates visual art. He lives on a museum ship run by the computer Y. I. B., which stands for Your Immense Brain, a nickname Norby gave her. Jeff calls him Rembrandt, after the famed Renaissance artist, as his real name is unpronounceable to humans (Norby Finds a Villain). Rinda: The 11 year old Crown Princess of Izz (a planet colonized by humans taken from Earth by the Others). Rinda used her royal influence to board Izz's first hyperspace ship and accidentally hit a button which took it to a planet she termed Melodia. The music loving alien inhabitants of this planet fed Rinda to a sacred tree; she became part of the tree for a while but was later restored to her human self (Norby and the Lost Princess). She has a crush on Jeff. Pera: A robot similar to Norby, Pera was initially created by the Others to monitor the formation of the planet Melodia (Norby and the Lost Princess). Though Pera was intended to be crushed as Melodia formed, Norby and Jeff attempted to rescue her by taking her into hyperspace (due to an electronic field around the planet, Pera instead held onto her recording device as it went into hyperspace, saving Norby and Jeff instead). Pera stayed with Rinda on Izz as a companion. When she was kidnapped by Threezy/Ing, she opened an inter dimensional portal allowing the Master Cult to take over the universe (Norby Finds a Villain). Pera is extremely observant and must always tell the truth. The Grand Dragon: The ruler of Jamya, the Grand Dragon is large, regal and loves nothing more to be praised. Lizzie: A floating, talking, and thinking taxicab who takes Norby and friends around Manhattan (Norby Down to Earth; Norby and the Terrified Taxi). Her circuits were adjusted by McGillicuddy, so she shares some origins with Norby. Oola: Jeff's all purpose pet (Norby's Other Secret). She is green and normally looks like a cat but has the ability to shape shift to fit the desires of those near her. Her species was bio engineered by Mentor First. Oola is vegetarian. Ing/Threezy: The first villain of the series, Ing tries to take control of the Solar System with his band of Ingrates in Norby, the Mixed Up Robot. After Norby stops his initial attempt, he later resurfaces as Threezy the Clown, intent on setting off a bomb in hyperspace and destroying the universe (Norby Finds a Villain). He ends up as Court Jester on the planet Izz (Norby and the Court Jester).
Түрлі-түрлі
Норбидің есімі авторларының Норберт Винер, "Кибернетиканың әкесі" деп танылған ғалымның құрметіне берілгені болжамдалады. "Норби және жоғалған ханшайым" кітабында король Фицвелл нақты апаттан бір жылдан астам бұрын Challenger ғарыш кемесінің апаты туралы айтады.
It has been speculated that Norby was named by his authors after Norbert Wiener, the "Father of Cybernetics". Note that in "Norby and the Lost Princess", King Fizzwell talks about a Spacecraft Challenger Disaster, more than one year before the real disaster occurred.
Комикстер
Норби хроникалары 1990-шы жылдары скаутингтік журнал «Boys' Life» үшін сериалдық комикске айналдырылды. Комикс серияның бірінші және екінші кітаптары негізінде жасалған. Біріншісі – «Норби, шатасқан робот», ол 1990 жылдың қаңтарынан 1991 жылдың шілдесіне дейін 18 тараудан тұрады. Екінші серия – «Норбидің тағы бір құпиясы», ол 1993 жылдың қаңтарынан 1995 жылдың желтоқсанына дейін 32 тараудан тұрады. Әр серияның алғашқы тарауы екі беттік болса, ал қалған тараулар бір беттен тұрады.
The Norby Chronicles were made into serialization comics for the Scouting magazine Boys' Life in the 1990s. The comics were adapted from the first and second books in the series. The first was "Norby the Mixed Up Robot" running for 18 chapters, from January 1990, to July 1991. The second series "Norby's Other Secret" ran from January 1993, to December 1995 and was presented in 32 chapters. The first chapter of each series being two full pages in length while the subsequent chapters were in one page.