Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қоғамдар мен субмәдениеттердің әртүрлілігі
Variety of communities and subcultures
Жыныстық және гендерлік идентитіге негізделген мәдениеттер – ортақ жыныстық немесе гендерлік идентитіге байланысты ортақ тәжірибелері, түбі және мүдделері бар адамдардан құралған субмәдениеттер мен қауымдастықтар. Жыныстық азшылықтардың мүшелері де мәдени азшылықтарды құрай алатынын алғаш дәлелдегендердің қатарында Германиядан Адольф Бранд, Магнус Хиршфельд және Леонтин Саган болды. Кейіннен АҚШ-тағы Mattachine Society және Daughters of Bilitis қауымдастықтары осы бастамашылардың ізімен түсті. Әр түрлі жыныстық бағдары мен гендерлік идентиті бар барлық адам өзін нақты бір субмәдениетпен байланыстыра бермейді немесе оның мүшесі болмайды. Мұның себептері географиялық қашықтық, субмәдениеттің бар екенін білмеу, әлеуметтік стигмадан қорқу немесе жыныстық немесе гендерлік субмәдениеттермен немесе қауымдастықтармен байланыстырмауға жеке талғам болуы мүмкін. Кейбір мамандар Батыс гетеросексуалдық мәдениеттерінде қалыптасқан идентитілер жыныстыққа негізделгенін айтады. Олардың да көп кемшіліктері бар және көбінесе жыныстық және гендерлік мәселелерді талқылауға қоғамдық кеңістік қалдырмайды. Мұндай мәселелерді талқылауға қауіпсіз орын болмағандықтан, көптеген адамдар өздерін жоққа шығарып, өздерінің жыныстық қажеттерін елемейді. Бұл бас тарту оларды тұлға ретінде көрмейтін жыныстық идентитіге жатқызуы мүмкін. Бұл мәдениеттер қазір өзгерісте. Мысалы, Грекия жақында гомосексуалдық некелерді заңдастырды, бұл православиелік ел үшін маңызды қадам болды.
Sexuality and gender identity based cultures are subcultures and communities composed of people who have shared experiences, backgrounds, or interests due to common sexual or gender identities. Among the first to argue that members of sexual minorities can also constitute cultural minorities were Adolf Brand, Magnus Hirschfeld, and Leontine Sagan in Germany. These pioneers were later followed by the Mattachine Society and the Daughters of Bilitis in the United States. Not all persons of various gender and sexual orientations self identify or are affiliated with a particular subculture. Reasons include geographic distance, unawareness of the subculture's existence, fear of social stigma, or personal preference to remain unidentified with sexuality or gender based subcultures or communities. Some have suggested that the identities defined by the Western heterosexualized cultures are based on sexuality. They also have serious flaws and often leave no space for the public to discuss these flaws of gender and sexuality. Because there are no safe spaces to discuss these things, many people reject who they are and ignore their own sexual needs. This rejection can lead to these people being classified under sexual identities that they feel do not represent them as a person. These cultures are currently changing. For example, Greece recently legalized gay marriage, taking a huge step for an Orthodox country.
Көптілік
Полиамория – бір уақытта және өзара келісіммен бірнеше адаммен романтикалық қарым-қатынаста болу практикасы және оған байланысты мәдениет. Бұл полисексуалдықтан ерекшеленеді, яғни бірнеше жыныстық серіктеспен қарым-қатынас жасау. Полиамория әлеуметтік топта, мәдениетте немесе белгілі бір жыныстық идентификацияға немесе бағдарына ие адамдар тобында кездесуі мүмкін. Кейбір мәдениеттерде бір мезгілде бірнеше романтикалық қарым-қатынас құру мәселесі даулы болып табылады. Көп әйел алу (полиамориямен жиі байланысты практика) – бір адаммен бірнеше заңды неке жасау. АҚШ-та бірнеше адамға үйлену заңмен тыйым салынған; алайда, әлемдегі кейбір елдерде көп әйел алу және/немесе полиаморлық қарым-қатынастар сирек емес. Мысалы, Таяу Шығыстың көптеген мәдениеттерінде ер адамдардың бірнеше әйелі болуы қалыпты жағдай. Мұндай полиаморлық қарым-қатынас полигиния деп аталады, ал әйелдердің бірнеше күйеуі болса, ол полиандрия деп аталады. Көп әйел алудың көптеген елдерде заңсыз болуына қарамастан, полиамория мен бейресми көп әйелділік практикалайтын қауымдар мен субмәдениеттер пайда болды. Батыс Еуропа мен Солтүстік Америкада жеке полигамдық қауымдардың құрылуына қатысты бірнеше дерек бар. Алайда, осы қауымдардың көпшілігі уақыт өте келе тарап кетті. Батыс мәдениетінде полиаморияны кеңінен қабылдауға мысалдар жоқтың қасы. Бұл батыс мәдениетінде (және субмәдениеттерде) полиаморлық қарым-қатынастар жоқ дегенді білдірмейді. АҚШ-та полиаморияны халықтың 4-5% практикалайды деп есептеледі. Полиамория көбінесе қарым-қатынастағы адамдар өз серіктерімен (серіктерімен) келісімдер жасаған жеке жағдайлар түрінде кездеседі.
Polyamory is the practice and associated culture of being romantically connected or involved with more than one person simultaneously and consensually, which is distinct yet entwined with polysexuality, the practice of having more than one sexual partner. Polyamory can occur in a social group, culture, or group of people specific to a certain gender identity or sexual orientation. In some cultures the practice of forming multiple simultaneous romantic relationships is controversial. Polygamy (a practice that overlaps heavily with polyamory) is the practice of legally marrying more than one person. It is against the law to marry more than one person in the United States; however, there are some countries around the world where polygamy and/or polyamorous relationships are not unusual. For example, it is not uncommon in many middle eastern cultures for men to have multiple wives. This type of polyamorous relationship is known as polygyny, whereas the opposite, in which women have multiple husbands, is called polyandry. The illegal status of multiple marriages in many parts of the world has not stopped the formation of communities and sub cultures that practice polyamory and informal polygamy. There are several accounts of attempted private polygamist communities in Western Europe and North America. However, these communities, for the most part, have eventually disbanded. In Western culture there are few or no examples of widespread acceptance of polyamory. This does not mean that polyamorous relationships in Western culture (and subcultures) do not exist. In the United States it is estimated that polyamory is practiced by 4 5% of the population. Polyamory exists mainly as isolated instances in which those in relationships have made agreements with their significant other(s).
Жыныстық фетишке негізделген мәдениеттер
Фетиш субмәдениеті – жыныстық фетиштер мен басқа да парафилиялардың кең спектрін қамтитын адамдардан құралған субмәдениет. Фетиш субмәдениетінің баламалы аталымдары – фетиш ортасы және фетиш қауымдастығы. Фетиш субмәдениетінде ең көп кездесетін парафилиялар – BDSM, былғарыға құмарлық және резеңкеге құмарлық. Фетиш субмәдениеті фетиш клубтары түрінде дамыған түнгі клубтар желісін қолдайды.
The fetish subculture is a subculture that comprises people with a broad range of sexual fetishes and other paraphilias. Alternative terms for the fetish subculture include fetish scene and fetish community. The most common paraphilias seen in the fetish subculture are BDSM, leather fetishism and rubber fetishism. The fetish subculture supports a strong nightclub scene, in the form of fetish clubs.
Үлкен мәдениетке әсер ету
Жыныстық азшылық мәдениеттері жиі және тұрақты түрде бір-біріне әсер етеді. Йель университетінің социология профессоры Джошуа Гэмсон 1980 жылдары Опра Уинфри танымал еткен таблоидтық ток-шоу жанры жыныстық азшылықтарға аса қажетті, күшті медиалық көрініс сыйлап, 20 ғасырдың басқа ешқандай жетістігінен гөрі гей мәдениетін көпке таныстырды деп санайды. Сленг жиі субмәдениеттерде, оның ішінде жыныстық азшылық субмәдениеттерінде пайда болады, кейін ол кеңінен қолданылатын тілдің бір бөлігіне айналады, оған жыныстық азшылықтарға тән ерекше сипаттамалармен байланысты сөздер де кіреді. Мадонна – жыныстық азшылық мәдениеттерінен шабыттанған көптеген әртістердің бірі, оның ішінде vogueing стилін қабылдауы да бар. Соңғы кезде "Гейлердің тураларға көмегі" телесериалында гейлер тура ер адамдарға сәндік өзгерістер жасап, интерьер бойынша кеңес береді.
Sexual minority cultures frequently and consistently influence each other. Yale sociology professor Joshua Gamson argues that the tabloid talk show genre, popularized by Oprah Winfrey in the 1980s provided much needed, high impact media visibility for sexual minorities and did more to make gay culture mainstream than any other development of the 20th century. Slang frequently originates in subcultures, including sexual minority subcultures, which becomes part of the larger vernacular including words associated with descriptions specific to sexual minorities or not. Madonna is one of many artists who have borrowed from sexual minority cultures, including her appropriation of vogueing. Recently, the television series Queer Eye for the Straight Guy depicts straight men being given fashion make overs or decorating tips from gay men.
Батыс емес мәдениеттер
2006 жылы Витая Саенг Арунның түсірген "Радужные мальчики" атты тайланд фильмінде заманауи гей қарым-қатынасы бейнеленді. Витая сондай-ақ гей саунасында өтетін "Клуб М2" комедиялық драмасын жасады. Фильмнің маңыздылығы жаңалыққа ие болуында. Бұл қоғам, егер батысқа қарағанда дәстүрлірек болмаса, жыныстық рөлдер мен тартымдылықтар тұрғысынан өте ұқсас. 2007 жылы Пож Арнонның "Бангкок махаббаты" фильмі гомосексуалдарды трансвеститтер мен транссексуалдар ретінде стереотиптеуден бас тартуы үшін мақтауға ие болды. Тайландтың тәуелсіз гей кинопродюсері Витая Саенг Арун фильмді жоғары бағалап: "Режиссер Пож Арнон қоғамды оятуға батыл болды" деді. Еуропалық мәдениеттер христиан дініне негізделген және жақында ғана көптеген ЛГБТ-ға қарсы заңдарды сақтап келді, ал қытай мәдениеті гетеросексуалдық емес қатынастарға көбірек ашық болды. "ХХ ғасырдағы Қытай Республикасы мен Қытай Халық Республикасының тарихында ЛГБТ адамдары бағдарына қатысты қатаң заңдарға тап болды, бірақ ХХІ ғасырдың басында бұл шектеулер біртіндеп жеңілдетілді". Ежелгі қытай мәдениетінде де шектеулер болғанымен, гомосексуалдық қатынастар тарихи тұрғыдан ерте кезеңдерден бері құжатталған. Сондай-ақ, әртіс-жезөкшелердің субмәдениеттері де болған, алайда тіпті қазіргі қытай мәдениетінде де гетеросексуалдық емес қатынастар мен өмір салтына қарсы тұратындар бар. Қытай Халық Республикасында "Мао Цзэдунның "сексуалдық бұрмалаушылардың" сексуалдық кастрациясын қолдағаны айтылады, бірақ 1980 жылға дейін Қытай Коммунистік үкіметінің гомосексуализмге қатысты ресми саясаты туралы көп мәлімет жоқ". Көптеген жапондықтар әртүрлі сексуалдық идентификацияны қабылдады және жапон қоғамында гегемониялық емес гендерлік рөлдерге әрдайым орын болды. Дегенмен, қазіргі заман ашық түрде әртүрлі гендерлік рөлдерге көбірек мүмкіндік жасады. Батыспен байланысқа дейін Жапонияда адамның сексуалдық бағдарымен анықталатын жеке сәйкестендіру жүйесі болған жоқ (Қазақстандағы сексуалдық азшылықтарды қараңыз). Алайда, батыс мәдениетіндегідей, елде де ерлер мен әйелдердің қалай мінездемесі керек деген үстемдік пікірлер күшті. Азиядағы сексуалдық рөлдер мен гендерлік идентификацияға қатысты бұрынғы зерттеулер әйелдерге қатысты ерекше шектеулерге баса назар аударды, себебі "жапондық азаматтық моделі еркек, кеңсе қызметкеріне" ерекше басымдық береді".
In 2006, Thai film Rainbow Boys produced by Vitaya Saeng aroon, depicting a contemporary gay relationship, had a limited release screening. Vitaya also produced the comedy drama Club M2, set in a gay sauna. The significance of the film is found in its novelty in a society very similar, if not more traditional, than the West as regards assigned gender roles and attractions. Another 2007 film, Bangkok Love Story, directed by Poj Arnon, was critically hailed as a departure from the stereotyped view of homosexuals as transvestites and transsexuals. Gay Thai independent film producer Vitaya Saeng aroon praised the film, saying, "Director Poj Arnon was brave enough to shake society up." Unlike European cultures which are primarily based in Christian religion and held up many anti LGBT laws until recently, the Chinese culture was much more open about non exclusively heterosexual relationships. "For a period of the modern history of both the Republic of China and People's Republic of China in the 20th century, LGBT people received more stringent legal regulations regarding their orientations, with restrictions being gradually eased by the beginning of the 21st century." Though there were still restrictions in the ancient Chinese culture, homosexual relations have been documented since early historical periods. There were recordings of subcultures of prostitute/actors also in existence; however, even in modern day Chinese culture, there are those who are opposed to outside heterosexual relationships and lifestyles. In the People's Republic of China, "Reportedly, Mao Zedong believed in the sexual castration of "sexual deviants", but little is known about the Communist Chinese governments official policy with regards to homosexuality prior to the 1980s." Many Japanese have adopted wide ranges of sexual identity, and space has always existed for non exclusively hegemonic gender roles in Japanese society. The modern era, however, has made more room for those openly varied gender roles. Before Western contact, Japan did not have a system of identification in which one's identity was determined by one's biological sexual preference (see Sexual minorities in Japan). Yet, hegemonic notions of how men and women should behave are still strong in the country, as in the Western cultures. Earlier studies on sex roles and gender identities in Asia focused heavily on particular constraints felt by women, for "'[Japanese] models of citizenship implicitly privilege the male, white collar 'citizen in a suit.'"