Кіріспе

Таусуг тілі (Bahasa Sūg; Jawi: ; ) – Филиппиннің Сулу провинциясында және Малайзияның Сабах штатының шығыс аймағында, сондай-ақ Индонезияның Солтүстік Калимантан провинциясының Нунукан регентшілігінде Таусуг халқы қолданатын аустронезиялық тіл. Бұл тіл Сулу архипелагында (Сулу, Тави-Тави және Базилан), Замбоанга түбегінде (Замбоанга-дель-Норте, Замбоанга-Сибугай, Замбоанга-дель-Сур және Замбоанга қаласы), оңтүстік Палаван, Малайзияда (шығыс Сабах) және Индонезияда (Нунукан регентшілігі, Солтүстік Калимантан провинциясы) кеңінен таралған. Таусуг тілінің лексикасы Суригаон тілімен (Суригао-дель-Норте, Суригао-дель-Сур және Агусан-дель-Сур провинциялары), сондай-ақ Агусан-дель-Норте провинциясының Бутуанон тілімен ұқсастықтарға ие; одан бөлек, Сугбуанон, Биколоно және басқа да филиппин тілдерімен де сөздік байланыстары бар. («Сұқ» сөзінің өзгеруі, ол өзі «Сұлук» сөзінің қысқартылған түрі). Осылайша, Таусуг тілінде «Таусуг» халықты, ал «Бахаса Суг» тілді білдіреді. Бірнеше ғалымдар «Сұлук» сөзінің «Ахл ул Сұлук», яғни «Аллаға баратын жолдың адамдары» деген сөзден шыққандығын жорамалдайды, бұл ислам дінін таратуға келген ислам миссионерлеріне сілтеме жасайды. Ал басқа авторлар терминнің этимологиялық түбірі ретінде «су» деген сөзді ұсынады, ол «су ағысы» деген мағынаны білдіреді; екі сөз ұқсас айтылғанымен, байланысты емес. Бұрын бұл тілді сипаттау үшін «моро» деген жалпы термин де қолданылған.

Жіктеу

Таусуг – австронезия тілдерінің бірі. Тіл білімі мамандары оны Себуано және Уарай тілдерін де қамтитын бисаян тілдері отбасының құрамына жатқызады. Атап айтқанда, ол Суригао-дель-Норте, Суригао-дель-Сур және Агусан-дель-Сур провинцияларындағы Суригаон тілімен, сондай-ақ Агусан-дель-Нортедегі Бутуанон тілімен көптеген ұқсастықтарға ие. Көші-қонның нәтижесінде бұл тіл басқа жергілікті тілдермен бірге Замбоанга түбегінде (мысалы, Себуано және Чавакано) де қолданылады, оған Замбоанга-дель-Норте, Замбоанга-Сибугай және Замбоанга-дель-Сур провинциялары мен Замбоанга қаласы кіреді. Сонымен қатар, Оңтүстік Палаван, Шығыс Сабах (Малайзия) және Индонезияның Солтүстік Калимантандағы Нунукан ауданында да сөйленеді.