Чезена Малатестиана кітапханасы: Еуропаның алғашқы қоғамдық кітапханасы
Malatestiana Library
Цезена қаласындағы Малатестиана кітапханасы – Еуропадағы алғашқы коммуналдық кітапхана. 1454 ж. ашылған, ЮНЕСКО тізімінде. Тарихы, архитектурасы туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Малатестиана кітапханасы, сондай-ақ Малатеста Новелло кітапханасы деп те аталады, Италияның солтүстігіндегі Чезена қаласындағы қоғамдық кітапхана. 1447-1452 жылдары арнайы салынған және 1454 жылы ашылған бұл кітапхана, жергілікті аристократ Малатеста Новеллоның құрметіне аталған. Ол Еуропадағы алғашқы коммуналдық кітапхана болып табылады, яғни шіркеуге немесе ақсүйек отбасына емес, коммунаға қарасты және барлық қауымға ашық. Кітапхана 2005 жылы ЮНЕСКО-ның «Әлемдік естеліктер тізіліміне» енгізілді.
The Malatestiana Library , also known as the Malatesta Novello Library, is a public library in the city of Cesena in northern Italy. Purpose built from 1447 to 1452 and opened in 1454, and named after the local aristocrat Malatesta Novello, it is significant for being the first civic library in Europe, i. e. belonging to the commune rather than the church or a noble family, and open to the general public. The library was inscribed in UNESCO's Memory of the World Register in 2005.
Тарих және ықпал
Кітапхананың салынысы мен құрылысын Чезенаның әміршісі Малатеста Новелло тапсырған. Салыныс жұмыстарын Фанолық Маттео Нути (Леон Баттиста Альбертидің шәкірті) басқарды, ол 1447 жылдан 1452 жылға дейін жалғасты. Новеллоның бұйрығымен кітаптар монастырьға немесе оның отбасына емес, Чезена қауымдастығына тиесілі болды. Осы басқару тәртібінің арқасында кітап қоры көптеген монастырь кітапханалары сияқты тарап кетпеді.
The building and creation of the library was commissioned by the Lord of Cesena, Malatesta Novello. Construction was directed by Matteo Nuti from Fano (a pupil of Leon Battista Alberti) and lasted from 1447 to 1452. At Novello's direction, the books were owned by the commune of Cesena, not the monastery or the family. Because of this governing structure, the collection was not dispersed like many monastic libraries.
Құрылыс
Малатестиана кітапханасы – әлемдегі санаулы гуманистік монастырлық типтегі кітапханалардың бірі (тағы бірі – Нидерландының Зуфен қаласындағы Librije), гуманистік қағидаларды діни ғимараттарға ғана тән архитектурамен үйлестіреді. Кітапхана ашылғанынан бері 550 жылдан астам уақыттан бері құрылымы, жиһазы мен кодекстері сақталған. Бас есікті мүсінші Агостино ди Дюччо (1418–1481) жасаған. Бас кіреберістегі жаңғақ есік 1454 жылға дейін жасалған және Сан-Джованни-ин-Персицетодан келген суретші Кристофоромен өрнектелген. Кітапхананың ішкі кеңістігі ерте итальяндық Ренессанс стиліне тән геометриялық дизайнмен ерекшеленеді. Кітапхананың негізгі залы базилика орналасуын (кітапхананың «мәдениет ғибадатханасы» ретіндегі маңыздылығын көрсетеді), жергілікті тастан жасалған ақ бағаналардың он қатарымен бөлінген үш бөлімі бар; әр қанатта он бір арка бар, олар көлденең қабырғалармен жабдықталған. Орталық бөлімі күмбезді және Малатеста Новеллоның қабір тасы орналасқан роза тәрізді тереземен аяқталады. Жиһаз 58 үстелден тұрады, олардың екі жағында гербтар бейнеленген. Жарық 44 венециялық үлгідегі терезелер арқылы кіреді, олар оқу үшін қолайлы жарық беру үшін арнайы жасалған.
The Malatestiana Library is one of the very few libraries (another one is the Librije in Zutphen, Netherlands) in the world of the so called humanistic conventual type, which blends humanistic principles with architecture otherwise reserved for religious buildings, and has preserved its structure, fittings and codices since its opening more than 550 years ago. The main doorway was the work of sculptor Agostino di Duccio (1418–1481). The walnut door at the main entrance dates back to 1454 and was carved by the artist Cristoforo from San Giovanni in Persiceto. Inside, the library features geometric design, typical of the early Italian Renaissance style. The aula has the layout of a basilica (reflecting the importance of the library as a "temple of culture"), with three naves divided by ten rows of white columns made from local stone; there are eleven bays in each aisle, which are pole vaulted. The central nave is barrel vaulted and ends with a rose under which is the gravestone of Malatesta Novello. The fittings are composed of 58 desks, with coat of arms at the sides. The light comes in through the 44 Venetian style windows, which were purpose designed to provide ideal lighting for reading.
Шаруашылықтар
Кітапханада 400 000-нан астам кітап бар, оның ішінде дін, грек және латын классикасы, ғылым және медицина сияқты түрлі салаларды қамтитын 340-тан астам кодекс, және 16 ғасырдан бастап 3200-ге жуық қолжазбалар бар. Кітапханадағы ең көне қолжазба – Исидордың "Этимологияларының" көшірмесі.
The library has over 400,000 books, including over 340 codices covering various fields such as religion, Greek and Latin classics, sciences and medicine, and about 3,200 manuscripts from the 16th century. The oldest manuscript in the library is a copy of Isidore's Etymologiae.