Швейцар табиғаттанушысы, саяхатшы және дипломаты Йоханн Якоб фон Чуди
Johann Jakob von Tschudi
Йоханн Якоб фон Чуди (1818-1889) – швейцар табиғаттанушысы, саяхатшы, дипломат. Оның Оңтүстік Америка, әсіресе Анд тауларындағы экспедициялары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Швейцариялық табиғатты зерттеуші, саяхатшы және дипломат (1818–1889)
Иоганн Якоб фон Цхуди (25 шілде 1818 – 8 қазан 1889) – швейцариялық табиғатты зерттеуші, саяхатшы және дипломат болған.
Swiss naturalist, explorer and diplomat (1818–1889)
Johann Jakob von Tschudi (25 July 1818 – 8 October 1889) was a Swiss naturalist, explorer and diplomat.
Өмірбаян
Цхуди Гларуста саудагер Иоганн Якоб Цхуди мен Анна Мария Цвики отбасында дүниеге келді. Ол Ньюшатель, Лейден және Париж университеттерінде табиғат ғылымдары мен медицинаны оқыды. 1838 жылы Перуға сапар шегіп, бес жыл бойы Анд тауларында өсімдіктерді зерттеумен және жинаумен айналысты. 1843 жылы Венаға барды. 1845 жылы Оңтүстік Американың 18 жаңа жорғалаушы түрін сипаттады. 1857 және 1859 жылдар арасында Бразилия мен Оңтүстік Американың басқа елдерін аралады. 1860 жылы Бразилиядағы Швейцария елшісі болып тағайындалды және 1868 жылға дейін осы қызметте болды, сондай-ақ елді зерттеумен және Нойшатель, Глар және Фрайбург мұражайлары үшін өсімдіктер жинаумен айналысты. 1868 жылы Венада министр болды.
Tschudi was born in Glarus to Johann Jakob Tschudi, a merchant, and Anna Maria Zwicky. He studied natural sciences and medicine at the universities of Neuchâtel, Leiden and Paris. In 1838 he travelled to Peru, where he remained for five years exploring and collecting plants in the Andes. He went to Vienna in 1843. In 1845 he described 18 new species of South American reptiles. Between 1857 and 1859 he visited Brazil and other countries in South America. In 1860 he was appointed Swiss ambassador to Brazil, remaining so until 1868, and again spent time exploring the country and collecting plants for the museums of Neuchâtel, Glarus, and Freiburg. In 1868 he became minister to Vienna.
Перу
Ол Перу туралы "Перудің ежелгі ескерткіштері" деп аталатын оқулық жазды, онда Перу өмірі мен тарихының әртүрлі жақтары сипатталған. Кітабында ол перуліктердің бас сүйектерінің әртүрлі бұрыштарын "Кампер бұрышы" тұрғысынан түсіндірді. Цхуди Кампердің бет бұрыштарының "антропологияда маңызды бұрыш" екенін, оның "көбірек немесе азырақ ашылуы бір ұлттың, ал белгілі бір деңгейде жеке адамдардың зиялылық артықшылығын көрсетеді" деп мәлімдеді. Ол жеке жинағы үшін "Хуйчай" ("Тармадан екі лига қашықтықта") үңгірінен табылған жеті айлық жүкті әйелдің мумияланған денесін алғанын айтты және Хуанкалардың бас сүйек пішінінің мәдени себептермен туғаннан кейін басқа қысым салғаннан пайда болмағанын көрсету үшін оның екі суретін қосты.
He wrote a textbook on Peru called Peruvian antiquities in which he recorded various aspects of Peruvian life and history. In his book he explained the various skull angles of Peruvians in the context of the Angle of Camper. Tschudi claimed that Camper's facial angles were an "important angle in anthropology", whose "greater or less opening indicates the intellectual superiority of a race, and, up to a certain point, of individuals". He went on to explain that he had obtained for his personal collection the mummified foetus of a woman at seven months found in the cave of "Huichay" ("two leagues from Tarma"), and included two engravings of it, to prove that the shape of the cranium of the Huancas was not due to pressures placed upon the cranium after birth for cultural reasons.
Мұра
Цхудидің есімі Оңтүстік Американың улы коралл жыландарының бір түрінің ғылыми атауында – Micrurus tschudii, тау маржанты (Cavia tschudii), Цхудидің сары иықты жары, және Цхудидің сары иықты жары деп аталады. Цхудидің құрметіне аталған құстарға Цхудидің тапакулосы, Цхудидің түнгі құсы және Цхудидің ағашқа өрмелеуші құсы жатады.
Tschudi is commemorated in the scientific names of a species of venomous South American coral snake, Micrurus tschudii. the montane guinea pig (Cavia tschudii), the Tschudi's yellow shouldered bat, the Tschudi's yellow shouldered bat. Birds named after Tschudi include the Tschudi's tapaculo, Tschudi's nightjar, and the Tschudi's woodcreeper.